Muhalefet, ek bütçeye “devlet krizi” şerhi düştü: Cumhurbaşkanı’nın istifa dilekçesi bile ekonomik göstergeleri tek başına olumlu tesirler

Muhalefet, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’ndan kabul edilen ve bu hafta TBMM Genel Kurulu’nda görüşülecek olan Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan imzalı 880 milyar 474 milyon 775 bin liralık ek bütçe teklifine şerh koydu. CHP şerhinde, iktidarın rant yaratmaya dönük harcamaları ek bütçe yolu ile finanse etmeyi sürdüreceği belirtildi. HDP şerhinde, “1995 ve 2001 yıllarında uygulanan kriz bütçeleriyle çok birebirdir; bu bir ek bütçe değil içinde bulunduğumuz olağanüstü hali destekleyen bir OHAL bütçesidir” tespiti yapıldı. İYİ Parti şerhinde, “Yaşadığımız durumu yalnızca ekonomik kriz olarak nitelendirmek yetersiz olacaktır. Bugün yaşadığımız tam manasıyla devlet krizidir. Ek bütçe kanun teklifi yerine Cumhurbaşkanı’nın istifa dilekçesi bile tek başına ekonomik göstergeleri olumlu yönde etkileyebilecek duruma gelmiştir” değerlendirmesi yer aldı.

Cumhurbaşkanı  Erdoğan, ek bütçeyi içeren “2022 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile Bağlı Cetvellerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”ni geçen pazartesi TBMM Başkanlığı’na sundu. Teklifin münasebetinde. enflasyon farkına dikkat çekildi. Kanun teklifi ile “cumhurbaşkanı ödeneği” ekonomik kodlu tertibe başlangıç ödeneğinin yüzde 20,2’si oranında ek ödenek eklendi. Bunun, yılın ikinci altı ayının bütçesine eklenmesi öngörüldüğü için cumhurbaşkanı maaşının yüzde 40,4 oranında artacağı öngörüldü. Diyanet İşleri Başkanlığı bütçesine 554 milyon 13 bin TL, İletişim Başkanlığı’nın bütçesine de 87 milyon TL ödenek eklenmesi öngörüldü. Türkiye Uzay Ajansı’nın bütçesine de 800 milyon TL ek ödeneğin Milli Uzay Programı 1. Safhası için ayrılacağı belirtildi. Petrol ve doğalgaz eserlerinden 47 milyar 207 milyon 952 bin TL ek vergi geliri elde edileceği, motorlu taşıt araçları için tahsil edilen ÖTV gelirinin 70 milyar 285 milyon 902 bin TL artacağı, alkollü içkilerden alınacak ÖTV’nin 11 milyar 845 milyon 646 bin TL, tütün mamullerinden alınacak ÖTV’nin ise 16 milyar 974 milyon 821 bin TL artacağı kestirimi yapıldı.

Kanun teklifi, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda geçen çarşamba, tek gün süren görüşmeler sonucu, kabul edildi. CHP, HDP ve İYİ Parti grupları da ek bütçe teklifine farklı ayrı şerh düştü.

CHP: İktidar, harcamaları, halktan aldığı ağır ve adaletsiz vergilerle finanse etmeyi sürdürecek

CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Ankara Milletvekili Bülent Kuşoğlu, Konya Milletvekili Abdüllatif Şener, İstanbul Milletvekili Mehmet Bekaroğlu, İstanbul Milletvekili Emine Gülizar Emecan, Antalya Milletvekili Cavit Arı ve Muğla Milletvekili Süleyman Girgin imzalı CHP’nin muhalefet şerhinde; teklifte dünyadaki gelişmelerin münasebet gösterildiği belirtilerek, “AK Parti hükümetlerince yanlışlı bir şekilde uygulamaya konulan faizi baskılayarak düşük kur elde etme istikametindeki başarısızlıkla sonuçlanan ekonomik siyasetlerin, başta akaryakıt, enerji, ulaştırma olmak mal ve hizmetlerin girdi fiyatlarındaki artıştaki rolüne hiç değinilmemektedir” denildi.

Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati’nin iktisada ilişkin açıklamalarına işaret edilerek, “Mayıs 2022 bütçe gerçekleşmelerinin 124 milyar TL gibi bütçe ziyadesiyle gerçekleştirildiği duyurulduktan 10 gün sonra bütçe ödeneklerinin yüzde 61 oranında artırılarak TBMM’ye ek bütçe kanun teklifinin sunulmasını algı yönetimi ile ekonomiyi yönetim etme siyasetinin bir tezahürü olarak görüyoruz” sözleri yer aldı.

Ek bütçenin ekonomik problemleri çözmeyeceği vurgulanan şerhte, şu tespitler yapıldı:

“Ek bütçe kanun teklifi belli bir yahut birkaç sorunu gidermeye dönük bir tamamlayıcı bütçeden çok adeta yeni bir bütçe kapsamında ve büyüklüğünde hazırlanmış durumdadır. Bu durum; mevcut iktidarın yanlış öngörülerde bulunduğu için ek bütçeye ihtiyaç duyduğunu, izlediği yanlış ekonomi siyasetlerinin sonucunda enflasyonu da ne ölçüde azdırdığını teyit etmektedir. 2022 yılı bütçesinin yürürlüğe girmesinden 6 ay geçtikten sonra hem de 124.5 milyar TL bütçe fazlası veriliyor algısının yaratıldığı bir devirde ek bütçe ihtiyacı ile karşılaşılması 2022 bütçesinin saydam olmadığını, AK Parti iktidarının ekonomik siyasetlerinin iflas ettiğini göstermektedir… Gereksiz, verimsiz, israfçı, rant yaratmaya dönük, harcamaları kısmak bir yana daha da artıran AK Parti iktidarının, ek bütçe yolu ile bu harcamaları halktan aldığı ağır ve adaletsiz vergilerle finanse etmeyi sürdüreceği anlaşılmaktadır.”

HDP: Ek bütçe değil, OHAL bütçesi

HDP’nin muhalefet şerhinde, “Ek bütçe kaynağının tamamı vergilerden karşılanacak, böylelikle iktidarın suç ekonomisine, rant ve talana dayalı, sermayeyi koruyan siyasetlerinin ağır faturası halka kesilecektir. Muhalefetin ikazlarının hiçbirinin iktidar tarafından dikkate alınmaması bütçenin iflas etmesine, ekonomin çökmesine, bir suç iktisadının inşa edilmesine, nihayetinde ülkenin daha da fakirleşmesine ve ağır faturanın da sefalet içerisinde yaşama tutunmaya çalışan halka kesilmesine neden olmuştur” değerlendirmesi yer aldı.

Getirilen ek bütçe teklifinin ek bütçe değil yeni bir bütçe niteliğinde olduğu belirtilen şerhte, “Bu bütçe 2002 ve 2003 yıllarında onaylanan ek bütçelerden çok farklı şartlarda olmakla birlikte 1995 ve 2001 yıllarında uygulanan kriz bütçeleriyle çokdir. Münasebetiyle, bu bir ek bütçe değil içinde bulunduğumuz olağanüstü hali destekleyen bir OHAL bütçesidir. Teklif, iktidarın yönetemiyor olduğunun, basiretsizliğinin ve öngörüsüzlüğünün açık göstergesidir.

İYİ Parti: Bugün yaşadığımız tam manasıyla devlet krizi

Erzurum Milletvekili Naci Cinisli ve İYİ Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Ankara Milletvekili Durmuş Yılmaz imzalı İYİ Parti’nin muhalefet şerhinde ise şu değerlendirmeyi yaptı:

“Bütün olarak ele alacak olursak yaşadığımız durumu yalnızca ekonomik kriz olarak nitelendirmek yetersiz olacaktır. Bugün yaşadığımız tam manasıyla devlet krizidir. Bu gerçekle yüzleşmeden meselelerin çözülmesi mümkün görünmemektedir. İktidar milletten aldığı yetkinin sorumluluğu gereği bu gerçeği kabullenmeli ve buna göre hareket etmelidir… Ek bütçe kanun teklifi yerine Cumhurbaşkanı’nın istifa dilekçesi bile tek başına ekonomik göstergeleri olumlu yönde etkileyebilecek duruma gelmiştir. İktidarın artık anlatacak yeni bir kıssası kalmamıştır. Bu sebeple kaybolan güveni de yeniden oluşturması mümkün görünmemektedir. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın içinde bulunduğu yanlışı görmesi ve siyasi ahlak ve sorumluluk gereği kenara çekilerek Türkiye’nin önünü açması gerekmektedir.” (ANKA)