Afganistan’da haşhaş ekimi, iktidardaki Taliban’ın geçen yıl afyon üretimini yasaklamasının akabinde yüzde 95 oranında düştü

Birleşmiş Milletler (BM) Uyuşturucu ve Suç Ofisi’nin (UNODC) hazırladığı yeni bir çalışmaya göre Myanmar, Afganistan’ı geçerek dünyanın en büyük afyon üretici oldu.
Myanmar’da bu yıl afyon üretiminin yüzde 36 artışla bin 80 tona yükselmesi öngörülüyor. Afganistan’ın ise 330 ton ürettiği düşünülüyor.
Afganistan’da haşhaş ekimi, iktidardaki Taliban’ın geçen yıl afyon üretimini yasaklamasının akabinde yüzde 95 oranında düştü.
2021 darbesinin tetiklediği iç savaşın hala devam ettiği Myanmar’da ise haşhaş üretimi çıkarlı bir gelir kaynağı haline geldi ve ekim alanları genişledi.
UNODC Bölge Temsilcisi Jeremy Douglas Myanmar’da “Şubat 2021’deki askeri müdahalenin akabinde iktisatta, güvenlikte ve idarede yaşanan aksaklıklar, merkezlerden uzak bölgelerdeki çiftçileri geçimlerini sağlamak için afyona yönlendirmeye devam ediyor” diyor.
Eroinin ana hususu olan afyon, Myanmar’da onlarca yıldır yetiştiriliyor ve hükümetle savaşan isyancı gruplara fon sağlıyor.
UNODC raporuna göre yalnızca geçtiğimiz bir yılda ülkedeki afyon ekimi yüzde 18 oranında arttı. Raporda ayrıyeten Myanmar’daki afyon yetiştiriciliğinin “giderek daha sofistike” ve verimli hale geldiğine, bunun ağır arazi, sulama sistemleri ve bazen de gübre kullanımından kaynaklandığına dikkat çekiliyor.
Afyonun pahalılaşması da giderek daha fazla insanı yetiştiriciliğe itiyor.
Covid-19 pandemisi ve Myanmar ekonomisindeki çöküş afyon ekimini daha sağlam ve cazip bir istihdam kaynağı haline getirdi.
Afyon en çok Shan eyaletinde üretiliyor
Üç etnik silahlı kümeden oluşan bir ittifak ile ordu arasında şiddetli çatışmalara sahne olan Shan eyaleti, Myanmar’da en çok afyonun üretildiği bölge.
Yoksul, merkezden uzak ve toprağı epey verimsiz bir bölge olan Shan’da afyon yetiştiriciliği uzun vakittir iktisatta itici bir güç oldu. Myanmar’ın diğer bölgelerinde işsiz kalan pek çok kişi afyon yetiştirmek için Shan’a geri dönüyor.
Son periyotta Shan’daki çatışmaların tırmanması, servetlerini kumar, dolandırıcılık merkezleri ve uyuşturucudan elde eden güçlü mafya ailelerini bile çökertirken isyancı gruplar operasyonlarını finanse etmek için hala afyon satışına güveniyor.
UNODC Bölge Temsilcisi Douglas, Shan ve diğer sınır bölgelerindeki çatışmaların ağırlaşmasının afyon üretiminde artışa yol açmasının beklendiğini söylüyor.
UNODC raporunda afyon ekim alanlarının en çok kuzeydeki Shan eyaletinde genişlediği, bunu isyancı kümelerin orduyla savaştığı Chin ve Kachin eyaletlerinin izlediği belirtildi.
Afyon ekonomisindeki en kârlı fliyet eroin üretimi ve kaçakçılığı. UNODC raporuna göre bu yıl Myanmar’dan 2,2 milyar dolar bedelinde 154 ton eroin ihraç edildi.
Myanmar, Tayland ve Laos hudutlarının birleştiği, Altın Üçgen olarak isimlendirilen bölge, tarihte afyon ve eroin üretimi için çok önemli bir nokta. Dünya çapında satılan eroinin çoğu ise Myanmar ve Afganistan’da üretiliyor.