Nobel Barış Ödüllü İranlı Ebadi: Mahsa Amini’nin ölümü; rejimin çöküşüne yol açacak geri dönüşü olmayan bir ihtilalin süreci

03.02.2023 19:58

A⁺

A^-

İranlı Nobel Barış Mükafatı sahibi insan hakları savunucusu Şirin Ebadi, 22 yaşındaki Mahsa Jîna Amini‘nin polis gözaltısında vefatının “rejimin çöküşüne yol açacak, geri dönüşü olmayan bir devrimci süreci” tetiklediğini söyledi.

İnsan hakları alanındaki faaliyetlerinden dolayı 2003 yılında Nobel Barış Ödülü’nü kazanan ve 2009’dan bu yana Londra’da sürgünde yaşayan Ebadi, “Devrim süreci, en son gayesine ulaşıncaya kadar durmayacak bir tren gibi” sözünü kullandı.

Euronews’in Reuters’tan aktadığına göre Ebadi, devletin ölümcül şiddet kullanmasının sıradan İranlıların din adamlarına karşı duyduğu öfkeyi daha da derinleştireceğini çünkü taleplerinin giderilmediğini söyledi. Ebadi, “Protestolar farklı bir form aldıfakat sona ermedi” değerlendirmesinde bulundu.

Mevcut idarenin “iktidardan uzaklaştırılması” için Batı’nın Tahran’daki büyükelçilerini geri çekerek İran’la siyasi bağlarını azaltmak gibi “pratik adımlar” atması gerektiğini belirten müellif, avukat ve hak savunucusu Ebadi, ilaveten nükleer anlaşma dahil idareyle herhangi bir muahedeye varmaktan kaçınılması gerektiğini sözlerine ekledi.

Ülkede 1979’da gerçekleştirilen İslam İhtilali’nden bu yana ülkeyi yöneten din adamlarını sert bir lisanla eleştiren Ebadi, hükümet tersi şovların en güçlü ve açık kelamlı destekçilerinden biri olarak öne çıktı.

Ayrıca Ebadi, “Mevcut protesto dalgasının müesses nizamın meşruiyetine karşı şimdiye kadarki en mert meydan okuma olduğuna inandığını” dile getirdi.

İran ihtilaline destek vermişti

İngiltere’nin başşehri Londra’da yaşayan 72 yaşındaki Ebadi, İranlı gençlere hitaben Telegram hesabından yayımladığı açık mektubunda, 1979’daki İran İhtilali’ne daha iyi bir gelecek için destek verdiklerini lakin yanıldıklarını belirtmişti.

İran İhtilali’ne katılan Nobel ödüllü hukukçu Sevecen Ebadi, ihtilalin 41. yıl dönümü münasebetiyle yayımladığı açık mektupta “Devrime destek verdiğim için özür diliyorum.” sözünü kullanmıştı.

Humeyni’yi tanımadan ihtilale destek vermelerinin “hata” olduğunu vurgulayan Ebadi, “Ben ve bizim kuşağın gerçekleştirdiği ihtilal nedeniyle siz gençlerden özür diliyorum.” cümlesini kullandı.

Ebadi, mektubunda şunları yazmıştı:

“Sizin dünyanızı mahvettiğimiz için bizleri affedin. Gayemiz bu değildi. Bizler ve sizler için daha iyi bir dünya istiyorduk. Fakat yanlış yaptık. Sorun, yeni lideri tanımamaktan kaynaklanıyordu. Milyonlarca İranlı onun (Humeyni) bir kitabını dahi okumadan, özgürlükler hakkında ne düşündüğünü bilmeden “Kahrolsun …”, “Yaşasın…..” sloganlarıyla peşine düştük. Humeyni’yi tanımaya fırsatımız olmadı. Kendisinin belirttiği üzere onun siyasete karışmayacağını düşünüyorduk.

Bugün gençlerimiz bin bir zorluk içinde tahsil görüyor.fakat buna karşılık ülkelerinde ne bir iş ne de refah ve huzurlu bir hayat buluyor. Sonuçta İranlı binlerce genç, gözyaşlarıyla ülkelerini terk etmek zorunda kalıyorlar. Zira ülkelerinde kendileri için bir gelecek göremiyor.

Bugün İran’da insan hakları ihlallerine maruz kalanlara destek vererek “o dönem işlediği suçları” bir nebze olsun telafi etmeye çalıştığını dile getiren Ebadi, “Bizim yanlışımız nedeniyle ülkeleri mahvolan genç jenerasyona karşı kendimi borçlu hissediyorum. Yanlış yaptığımız için bizi affedin. Doğru seçim yapmalıydık.”