NSU bâtın evraklarının ifşası: “Belgelerin yayınlanmasıyla atılan yanlış adımın giderilmesi sağlandı”

Fulya Canşen

Türkiye ile Almanya arasında diplomatik krize sebep olan “Erdoğan şiirini” okuyan Alman komedyen Jan Böhmermann’ı hatırlıyor musunuz? Pekala ya sekizi Türkiye kökenli 10 kişiyi katleden Nasyonalist Sosyalist Yeraltı (NSU) örgütünü? Bu konuların birbiriyle hiç alakası olmadığını düşünebilirsiniz lakin son günlerde Böhmermann’ın sunduğu Magazin Royal programında ifşa edilen ‘gizli’ ibareli ‘NSU dosyaları’ iki gündemi birbirine bağlıyor.

 Magazin Royal, bilgi özgürlüğü portalı olarak bilinen ‘Frag den Staat’ (Devlete Sor) platformuyla ortaklaşa şekilde, 30 yıl boyunca ‘gizli’ kalması gereken NSU dokümanlarının bir kısmını yayınladı. Dokümanlar, Hessen İçişleri Bakanlığı’nın 2013-14 yıllarında, Anayasayı Koruma Dairesi’nin NSU soruşturması kapsamındaki hatalarını araştırmak, ortaya çıkarmak için hazırladığı raporun bir kısmını içeriyor.

 Belgelerde Alman istihbarat ünitelerinin ellerindeki bilgileri iletmesi gereken yerlere iletmediği, bu süreçte kritik yanılgılar yapıldığı görülürken, Anayasayı Koruma Dairesi’nin aşırı sağla mücadele ünitesine ait 500’den fazla evrakın de ortadan kaybolduğu belirtiliyor. Ayrıca istihbarat ünitelerinin aşırı sağcıların silah teminini engellemek için gerekli çabayı göstermediği de evraklarda ortaya koyuyor.

 Cosmo Türkçe’ye konuşan Bavyera Eyalet Meclisi NSU Araştırma Komitesi Üyesi Cemal Bozoğlu, NSU’nun polisin yahut istihbaratın gücü sayesinde değil de kendisini ifşa etmesi nedeniyle ortaya çıkmasının bu kurumların zaafını gösterdiğini ve ifşa edilen raporun da bu sebepten hazırlandığını söyledi.

 Belgelerin yayınlanmasının ardından Alman hükümet sözcüsü Steffen Hebestreit’in yaptığı açıklamada dokümanların belli süreliğine ambargolu olmasının bir nedeni olduğu belirtilmiş ve içeriğinden bağımsız bir şekilde bu biçim ifşaların örnek haline gelmemesi gerektiği vurgulanmıştı. Ana muhalefet partisi Hristiyan Demokrat Birliği (CDU) de yapılan ifşanın basın özgürlüğü sınırlarını aştığını savunmuştu.

 Hessen Eyaleti Anayasayı Koruma Teşkilatı’ndan (LfV) yapılan son açıklamada ise saklı dokümanların “yasa dışı bir şekilde başkalarına verilmesinden dolayı kimliği belgisiz kişiler hakkında suç duyurusunda” bulunulduğu belirtildi.

 Belgelerin sızdırılmasına dair bir soruşturma başlatılmasının şaşırtıcı olmadığı ama bunun gazetecilere, yayınlayanlara yönelik bir yaptırımla sonuçlanmayacağı yorumunda bulunan Bozoğlu, bir milletvekili olarak yapılan ifşayı ve NSU kurbanlarının ailelerinden gelen daha fazla evrakın açıklanması çağrısını desteklediğini ifade etti.

 Bozoğlu, “Herkesin güvenliğinden sorumlu olan istihbarat teşkilatının zaaflarının tespit edilmesi ve giderilmesi topluma açık bir şekilde yapılmalı. Bu sayede zaaflar giderilmediği takdirde toplumsal baskı oluşturulabilir. Şu anda sivil toplum kuruluşları, vatandaşlar ilgili kurumlara gidip rapordaki eksiklikler giderildi mi diye sorabilirler. Bu dokümanların yayınlanmasıyla atılan yanlış bir adımın giderilmesi sağlandı” diye konuştu.

 Belgelerin, NSU ağının birkaç kişiden oluşmadığı, daha geniş bir kesite yayıldığını gösterdiğini kaydeden siyasetçi, kendilerinin de bu geniş ağa ulaşmaya çalıştıklarını ve raporda bunun ipuçları olduğunu sözlerine ekledi.

 NSU davası hakkında kitap da yazan gazeteci Yücel Özdemir ise yayınlanan evrakların NSU davasını yakından takip edenleri şaşırtacak yeni bilgiler içermediğine dikkat çekerek, “Okuyup bitirdikten sonra açıkçası ne vardı ki bunda saklanacak, diye düşündüm. Yeni bir şey yok” yorumunda bulundu. Alman basınında da evrakların Anayasayı Koruma Dairesi’nin üzerindeki baskıyı azaltmak için yayınlanmış olabileceği iddiası yer aldı.