PISA dataları: Türkiye’deki öğrencilerin yüzde 24’ü ayda en az 1 sefer akran zorbalığına maruz kalıyor

PISA verilerine göre Türkiye’deki öğrencilerin yüzde 24’ü ayda en az 1 kere akran zorbalığına maruz kalıyor. OECD tahliline göre erkekler, kızlara göre daha fazla fizikî şiddete uğrarken, kızlar arasında sözel zorbalık daha yaygın.

PISA 2018 verilerine göre Türkiye’deki öğrencilerin yüzde 24’ü ayda en az 1 kere akran zorbalığına maruz kalıyor. 7-16 yaş arası çocukların maruz kaldığı akran zorbalığı, 9-15 yaş arasında ise en üst düzeye ulaşıyor. OECD’nin yayınladığı yeni rapora göre Türkiye’de 15 yaş seviyesindeki öğrencilerin yüzde 19’u okullarında ayda birkaç defa sözel ya da fizikî şiddete maruz kalıyor. Yeniden OECD tahliline göre erkekler, kız çocuklarına göre daha fazla fizikî şiddete uğrarken, kız çocukları arasında sözel zorbalık daha yaygın.

Akran zorbalığı 4 yaşta başlıyor

Ortalama 4-6 yaş arasındaki çocukların etkin olarak birbirleriyle manalı şekilde oyun oynamaya başlamalarıyla birlikte akran zorbalığı davranışına başladığına dikkat çeken Uzman Klinik Psikolog Evrim Balım, “Okul öncesi periyoda denk gelen bu süreçler içindeki çocukların nasıl iletişim kuracaklarını bilemedikleri, akranlarına isteklerini kabul edilebilir yoldan söylemeyi beceremedikleri için sözel, duygusal ve fizikî zorbalık yoluna başvururlar. Zorbalık yapan çocuklar davranışları üzerinden kendilerini daha güçlü hissetmektedir. Bu güçlü olma duygusu üzerinden aldıkları haz fazla hayli ve yaşları ilerledikçe bu davranışlar kalıplaşmaya başlar. İlerleyen yıllarda ise bu davranış kalıpları yerleşmiş olur” sözünü kullandı.. Akran zorbalığı davranışlarına maruz kalan çocukların okul muvaffakiyetinde keskin düşüşler görüldüğüne dikkat çekti.

Akran zorbalığının üçe ayrıldığını söyleyen Balım, “Sözel zorba davranışlar; lakap takma, alay edilmesi, küfür edilmesi ve gurur kırıcı sözel sözlerdir. Duygusal zorba davranışlar; arkadaş grubu içinde dışlamak, görmezden gelmek, yardım etmemek, ortak grup aktivitelerinde görev ya da sorumluluk vermemek şeklinde tanımlanabilir. Fizikî zorba davranışlar; fizikî güç kullanarak yapılan davranışlardır. Omuz atmak, iteklemek, tekme ya da yumruk atmak aynıi fizikî eylemleri içeren davranışlardır” tabirlerini kullandı.

“Akran zorbalığına uğrayan çocuk destek almalı” 

Akran zorbalığına uğrayan çocukların kesinlikle destek alması gerektiği konusunda uyaran Balım, “Çevresindeki diğer arkadaşlarına oranla; daha içine kapanık, daha huzursuz ve daha gerilimli olduğu görülmektedir. Tüm bu durumlar; çocuğun okula gitmek istememesine, okuldan kaçmasına ya da okul fobisi geliştirmesine sebep olabilmektedir. Aile akran zorbalığı davranışlarını gözlemliyorsa kesinlikle çocuğu için destek almalıdır” dedi.