Pisti zelzelede hasar göre Hatay Havalimanı, uzman raporu ve Hava Kuvvetleri Komutanlığı’nın olumsuz görüşüne rağmen yapılmış

Binlerce insanın hayatını kaybettiği zelzelede hayati kıymet taşıyan Hatay Havalimanı yerinde oluşan çatlaklar nedeniyle kullanılamaz hale geldi. Arama-kurtarma ekipleri, öteki havalimanlarına inmek zorunda kalırken yardımlar da bölgeye geç ulaştı. Hava yolunun kapalı olması ayrıyeten bölgede kara trafiğine neden oldu. 1. Derece Fay Hattı’nın ve kurutulan Amik Gölü’nün üstüne inşa edilen havalimanıyla ilgili Hava Kuvvetleri Komutanlığı’nın da itirazda bulunduğu öğrenildi.

BirGün’den Gökay Başcan imzalı habere göre, Devrin Çevre ve Orman Bakanlığı tüm itirazlara ve mahkeme kararlarına karşın iki sefer çevresel tesir değerlendirme (ÇED) olumlu kararı verdi. ÇED raporunda teknik eksiklikler olduğunu ifade eden eksperler, depremsellik tesiri çalışmasının eksik olduğunu ifade ederek büyük riske dikkat çekti. Bakanlık ikinci sefer aynı kararı verdi. Mahkeme bu defa, itirazları görmezden geldi.

İlk olarak pistini İntaş İnşaat’ın, terminal binasını ise YDA’nın yaptığı havalimanı projesine ilişkin periyodun Çevre ve Orman Bakanlığı, ÇED olumlu kararı verdi. Projenin fay hattı ve kurutulan Amik Gölü’nün üzerine yapıldığına dikkat çeken TEMA Vakfı, karara itiraz etti.

Adana 1. Yönetim Mahkemesi’nde görülen davada eksper keşfi yapılmasına karar verildi. Keşfin akabinde uzmanlar tarafından hazırlanan raporda, sarsıntı riskine dikkat çekildi: “Jeolojik özellikler verilmiş ama 1. derece zelzele jenerasyonunda olan havaalanına depremsel tesiri çalışması yaptırılmamıştır ve bu hususta alınması gereken tedbirler raporda belirtilmemiştir.” Uzmanlar ayrıyeten havalimanının ülkeye ve bölgeye yarar getireceğine ilişkin hiçbir bilimsel destek öne sürülmediğini belirtti.

Mahkeme ilk kararında ne dedi?

3 Temmuz 2003’te, eksper raporu doğrultusunda karar veren mahkeme zelzele riskinin yanı sıra şu noktalara dikkat çekti:

“ÇED raporunu hazırlayan bireylerin, bu raporu hazırlamaya yetecek yeterlilikten mahrum olması,

Göçmen kuş hareketleri ve yerin eski bir göl olması nedeniyle biyolojik etrafının olumsuz etkileneceği,

İnşaat ve işletme sırasındaki etrafa verilecek olumsuz tesirlerin kâfi seviyede incelenmemiş ve alınması gereken tedbirlerin tespit edilmemiş olması,

Sağlıklı ve istikrarlı bir etrafta etrafın korunup sürdürülmesi gayesiyle var olan mevzuata karşıtlıklar barındırdığı yer almaktadır.”

Bakanlık mahkeme kararına itiraz etti

Çevre ve Orman Bakanlığı karara itiraz ederek temyize taşıdı. Danıştay 6. Dairesi, Bakanlığın itirazını reddederek, iptal kararını onadı.

Mahkemenin iptal kararı sonrasında bakanlık yeni rapor hazırladı

Ancak temyiz sürecinde harekete geçen Bakanlık, küçük değişikliklerle revize edilmiş yeni bir ÇED evrakına onay verdi. İkinci defa verilen ÇED olumlu kararına açılan dava bu süreçte, Hatay’a yönetim mahkemesi açıldığı için Hatay Yönetim Mahkemesi’nde görüldü. Uzman incelemesi yaptıran mahkeme, uzman raporuna vaktinde itiraz edilmediğini öne sürerek iptal talebini reddetti.

İkinci teşebbüste bu kere kararı temyize TEMA taşıdı; Hava Kuvveti Komutanlığı’nın görüşü öne sürüldü

Bu kere kararı temyize TEMA taşıdı. İtirazları haklı bulan Danıştay 6. Dairesi, alt mahkemenin ret kararını iptal ederek Hava Kuvveti Komutanlığı Uçuş Emniyet Şube Müdürü tarafından Ağustos 2004’te verilen görüşe dikkat çekti: “Alanın uçak-kuş çarpışması bakımından çok yüksek risk taşıdığı, yolcu taşıyan bir uçağın düşmesi sonucu birçok yolcunun hayatını kaybedebileceği, alanın uçuş emniyeti bakımından kesinlikle sakıncalı olduğu konuların vurgulandığı görülmüştür.”

Bakanlık düzeltme istedi, Danıştay 14. Dairesi’nde görülen dava bu defa Bakanlığın lehine çıktı

Tüm itirazlara karşın bakanlık Danıştay’a karar düzeltme müracaatında bulundu. Danıştay 14. Dairesi’nde görülen dava bu sefer Bakanlığın lehine çıktı. Proje için büyük uğraşlar veren Bakanlık böylelikle; uzman raporlarına, mahkeme kararlarına, Hava Kuvvetleri Komutanlığı’nın ihtarlarına karşın türel süreci kazanmış oldu.