Prof. Dr. Naci Görür: Marmara’da iki fay birden kırılırsa zelzele 7.5, 7.6’yı bulabilir

Bilim Akademisi Üyesi Yer Bilimci Prof. Dr. Naci Görür, “Marmara’da zelzele üretecek olan iki tane etkin fay kolu var. Bunlardan biri Adalar kolu, yaklaşık 45 kilometre uzunluğunda. Bu tamamen kırıldığı zaman 6’lar mertebesinde sarsıntı üretir. Bir başkası ise Kumburgaz fay koludur. Yeşilköy açıklarında Silivri açıklarına kadar uzanır. Bu da 65 kilometre uzunluğundadır. Kırıldığı zaman en az 7.2 üretir. İkisi birden kırılırsa 7.5, 7.6’yı bulabilir. Marmara’nın batısında Tekirdağ fayı muhtemelen 1912 Şarköy zelzelesinde kırıldığı için orada büyük bir zelzelenin üretileceğini düşünmüyoruz. Bundan Ötürü Marmara’da sarsıntının 7.2 ile 7.6 arasında değişeceğini düşünüyoruz” dedi.

Prof. Dr. Naci Görür, Kayseri ve Sivas’ta peş peşe yaşanan zelzeleler için ise, “Kayseri, Sivas’ta sarsıntılar olursa bizim için şaşırtan olmaz. O bölgelerde faylarda iki zelzele nedeniyle bir hareketlenme olabilir” sözlerini kullandı.

Bilim Akademisi Üyesi Yer Bilimci Prof. Dr. Naci Görür, Kahramanmaraş merkezli 7.7 ve 7.6 büyüklüğündeki zelzelelerin akabinde meydana gelen artçı zelzeleleri değerlendirdi.  Prof. Dr. Naci Görür, Kayseri ve Sivas’ta peş peşe yaşanan zelzeleler sonrası o bölgedeki faylarda hareketlenme olabileceği konusunda ihtarlar yaptı. Muhtemel Marmara sarsıntısı için değerlendirme yapan Prof. Dr. Naci Görür, sadece sarsıntı için değil iklim değişikliği konusunda da tedbirler alınmasını talep etti. 

“Denizde çok sık sarsıntılar oluyor”

Prof. Dr. Naci Görür, Marmara Denizi’nde sık sık meydana gelen 3 ve 4 büyüklüğündeki zelzelelere ilişkin “Marmara Denizi’nde sarsıntı çok sık oluyor. Bilhassa Orta Marmara Çukurluğundan yani Silivri açıklarından itibaren batıya doğru Tekirdağ’da o ortada denizde çok sık zelzeleler oluyor. Bu zelzeleler çoğunlukla 3’lü ve 4’lü olur. Bu sarsıntıların çok önemli bir kısmı da tektonik zelzeleler değildir. Daha fazla denizin tabanından çıkan doğalgaz çıkışlarına bağlıdır. Bundan Ötürü doğalgaz çıkışları ve o yöredeki hareketlilik bu türlü sarsıntılar oluşturabilir. Bu 4.1 büyüklüğündeki zelzeleye herhangi bir değer vermek doğru değildir. Çok sık olabilir” dedi.

“Avrupa yakası zelzele tarafından Asya yakasına göre sorunludur”

Görür, Avrupa yakasının yerinin Anadolu yakasına göre daha zayıf olduğunu ifade ederek, “İstanbul’da ilçe bazında sağlamlıktan söz ediyorsak, Avrupa yakasında olan yerler nispi olarak sarsıntıda daha zafiyeti olan yerler. Nedeni de Avrupa yakasındaki jeolojik formasyonlar ve özellikleri. Asya yakasındaki ilçeler Avrupa yakasındaki ilçelere göre jeolojik formasyonlar itibarıyla nispi olarak sarsıntıda daha iyi durumda olabilecek yerler. Avrupa yakası zelzele tarafından Asya yakasına göre daha sıkıntılıdır zira oradaki jeolojik formasyonlar daha gençtir. Taban özellikleri bakımından daha zayıftır. Asya yakasının tabanı jeolojik olarak oradaki formasyonlar itibarıyla daha sağlamdır” diye konuştu.

“İki fay birden kırılırsa 7.5 ve 7.6’yı bulabilir”

Olası Marmara zelzelesi için ikazlarda bulunan Prof. Dr. Naci Görür, “Marmara Denizi’nde beklenen sarsıntı 7.2 ile 7.6 arasında değişecektir. Bütün senaryolar ve hazırlıklar 7.5 büyüklüğünde zelzele için yapılıyor. Marmara’da sarsıntı üretecek olan iki tane etkin fay kolu var. Bunlardan biri Adalar kolu, yaklaşık 45 kilometre uzunluğunda. Bu tamamen kırıldığı zaman 6’lar mertebesinde sarsıntı üretir. Bir başkası ise Kumburgaz fay koludur. Yeşilköy açıklarında Silivri açıklarına kadar uzanır. Bu da 65 kilometre uzunluğundadır. Kırıldığı zaman en az 7.2 üretir. İkisi birden kırılırsa 7.5, 7.6’yı bulabilir. Marmara’nın batısında Tekirdağ fayı muhtemelen 1912 Şarköy zelzelesinde kırıldığı için orada büyük bir zelzelenin üretileceğini düşünmüyoruz. Bundan Ötürü Marmara’da sarsıntının 7.2 ile 7.6 arasında değişeceğini düşünüyoruz” tabirini kullandı..

“Kayseri ve Sivas’ta zelzeleler olursa şaşırtan olmaz”

Prof. Dr. Naci Görür, “Türkiye’de Doğu Anadolu bölgesinde iki tane büyük sarsıntı oldu. 7.8 ve 7.6 bunlar bayağı büyük zelzeleler. Ülkemizin Anadolu levhası bu iki sarsıntı nedeniyle aşağı yukarı 7 buçuk metre güneye doğru savruldu. Levhanın bu hareketine bağlı olarak o levhanın içerisindeki fay sistemleri en azından Doğu Anadolu bölgesindeki fay sistemleri, bu Anadolu levhasının ani hareketinden etkilenip bunların gerilim alanında değişiklikler meydana geldiği kimi faylarda gerilimin arttığı kimisinin azaldığını varsayabiliriz. Bu iki büyük sarsıntı nedeniyle bu bölgelerde fayların bir manada harekete geçtiğini ve zaman zaman zelzeleler üreteceğini bunun da olağan olduğunu söyledik. Mesela Malatya, Sivas, Kayseri, Bingöl, Adana yöresinde ve hatta Kıbrıs’ta iki büyük sarsıntının sonucunda hareketlenmelerin olabileceğini olağan karşılanması gerektiğini söyledik. Kayseri, Sivas’ta sarsıntılar olursa bizim için şaşırtan olmaz. O bölgelerde faylarda iki sarsıntı nedeniyle bir hareketlenme olabilir” diye konuştu.

“Sadece zelzele değil iklim değişikliği de vuracak”

İklim Değişikliği konusunda da ikazlarda bulunan Prof. Dr. Naci Görür, “Sadece sarsıntı değil iklim değişikliği de bizi vuracak. Görüyorsunuz yağış düşüyor, fırtınalar çıkıyor, sel baskınları, kaya düşmeleri, heyelanlar oluyor. Dünya ısınıyor, deniz düzeyi yükseliyor. Dünya deniz düzeyinin ısınması bizim kıyılarımızı da deniz basacak demektir. Bunlar bugün yarın olmazbir devlet uzun periyodik de olsa bunları düşünüp tedbir alması gerekir. Bundan Ötürü bir afet bakanlığını Türkiye hak ediyor, doğru olan bu” dedi.