Prof. Dr. Osman Bektaş’tan Rize-Artvin Havalimanı uyarısı: Sondajlar gereğince derine inmemiş

Prof. Dr. Osman Bektaş, denizin içinde, dolgu alan üzerine yapılan Rize-Artvin Havalimanı’nın tabanıyla ilgili korkularını açıkladı. Bektaş, “Trabzon Stadyumu ve il hastanesinin yapıldığı Akyazı dolgusu ve Or-Gi havalimanındaki yanılgıların birebiri burada da yapılmış. Sondajlar gereğince derine inmemiş, bir kısmı denizel kumun içinde askıda kalmış. Bundan Ötürü havalimanı emsalleri sistemsiz oturmaya mahkumdur” dedi.

Rize-Artvin Havalimanı cumartesi günü açıldı. İlk inişi Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’i taşıyan uçak yaptı.  Cengiz İnşaat, Aga Enerji, ASL tarafından 4.4 milyar liraya inşa edilen ve 36 metrelik çay bardağı formlu kulesiyle lanse edilen havalimanının yeriyle ilgili çarpıcı bir iddia ortaya atıldı.

Sözcü’den Yusuf Demir imzalı habere göre, havalimanının inşa edildiği dolgu alanının sondaj çalışmalarıyla ilgili detaylı evraklara ulaşan Prof. Dr. Osman Bektaş, en az 100 metre olması gereken sondaj derinliğinin, 45 metre yapıldığını ortaya çıkardı. Bunun ne manaya geldiğini, havalimanı inşaatını başından beri dikkatle takip eden Karadeniz Teknik Üniversitesi’nin duayen öğretim üyelerinden emekli, jeoloji uzmanı Prof. Dr. Osman Bektaş şöyle anlattı:

“ESA Sentinel uydu verilerine göre Ordu-Giresun Havalimanı’nın deniz tarafı çöküyor, kara tarafı yükseliyor”

“Şu anda Avrupa Uzay Ajansı (ESA) Sentinel uydu verilerine göre Ordu-Giresun Havalimanı’nın deniz tarafı çöküyor, kara tarafı yükseliyor. Trabzon’da 40 bin kişilik stadyumun yapıldığı ve il hastanesi inşaatının başladığı Akyazı dolgusunda da durum aynı. Buralarda yerdeki oturmalar devam ediyor zamanla üst yapıya daha çok hasar verecek.  Bu emsaller ortadayken, elbette aynı tekniklerle yapılan dolgu üzerine inşa edilen Rize-Artvin Havalimanı’nın da bunlarabir davranış göstermesi pek doğaldır. Bu tespiti bilimsel olarak yaptığımıza göre, bu uluslararası havalimanında gerekli tedbirleri almamız, uçuş güvenliğini temin etmemiz lazım.”

“Dünyada tüm dolgu alanlarıyla ilgili verilere internet ortamında ulaşabiliyoruz. ama Türkiye’de bu işler maalesef hep kapalı gizli yapılıyor. Ben dolgu yapılırken uygulanan sondajlarla ilgili kesitleri gösteren raporları özel gayretimle, ilgilerimi kullanarak elde ettim.”

“Akyazı dolgu alanında yapılan hatanınsı burada yapılmış”

“Dolguda en çok önemli sorun ayrıntı jeolojik çalışmadır. Trabzon Stadyumu ve il hastanesi inşaatının başladığı Akyazı dolgu alanında yapılan yanlışın birebiri burada yapılmış. Nedir o kusur: sığ sondaj… Yani 45 metreyi geçmeyen sondaj. Akyazı’da daha da sığ. 25-30 metrelik sondajlar yapıldı. Burada da en fazla 40 metrelik sondaj yapılmış…. Sondajların bir kısmı denizel kumun içinde kalmış. Kum içinde kalan sondajların en az 100 metre devam etmesi gerekirdi. İşte sondaj kesitlerde görünüyor. Sondajlar askıda kalmış.  Halbuki bunlar daha derine inip oturmaya müsait kayaçların kalınlığı daha doğru hesaplanıp, oturma sorunları daha doğru yapılabilirdi. Toplam 31 sondaj yapılmış. Sondaj sayısı kâfi fakat sondaj derinliği yetersizdir. En büyük sorun bu.”

“Sondajlar askıda kalmış”

“En derini 45 metre olan sığ sondajların bazıları denizel kumları (şekilde ikinci katman ) geçerek taban kayaçlarına ulaşamamıştır. Bu nedenle dolgu altındaki suya doygun çökellerin kalınlıkları ve bunların oturma kestirimleri aldatıcı olabilir.”

“Emsallerii sistemsiz oturmaya mahkum”

“Bu durumda sağlıklı bir oturma kestirimi yapılamaz. Yapabilmek için bu sondajların en az 100 metre devam etmesi gerekirdi. Rize-Artvin Havalimanı, diğer emsalleri sistemsiz oturmaya mahkumdur.”

“Denizaltı faylarının oluşturduğu çukur ve sırt formundaki topoğrafya üzerine çökelmiş suya doygun kil, silt ve kumların kalınlıkları farklı olduğundan zamanla üstteki dolgunun ve pistin oturması da farklı olacaktır.”

“İkinci faz önlenemez”

“Kısa bir zaman aralığında uygulanan ön yükleme (sıkıştırma) tekniği birinci faz oturmaları kısmen önler. Sığ sondajlarla kalınlığı tam olarak saptanmayan killi kumun zaman içerisindeki ikinci faz ve toplam oturmaları önlenemez.

Dolgu alana yapılan Rize-Artvin Havalimanın’nda, emsal olan Ordu-Giresun yahut Trabzon havalimanlarında yaşanan olaylar burada da yaşanabilir. Zaman bize gösterecek. Peşin bir şey söylemek mümkün değil… Dünyada da ‘Hiçbir dolgu oturmuyor, üstü deforme olmuyor, üstündeki yapı çok sağlamdır, can güvenliği vardır, uçuşlar tehlikede değildir’ diyemiyoruz.  Muhakkak surette diyoruz ki, ‘Bu dolguların daima izlenmesi lazım.’

Yanlışlar varsa bunu söylemek bilim adamının misyonudur. Sondajlar formalite için yapılıyor. Tüm akademisyenler, kurumlarda çalışanlar yaşadıkları gördükleri bu aksilikleri açıklamak istiyorlarfakat korkuyorlar. Görüyorsunuz konuşana dört yıl veriyorlar. Onlar da haklı olarak bizleri öne atıyorlar. Ben bu yaştan sonra neden korkacağım… “