RSF’den Siber Sansürle Mücadele Günü için bildiri: Sansürle mücadele, medyada özgürlük!

Uluslararası Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF), 12 Mart Dünya Siber Sansürle Mücadele Günü dolayısıyla bir bildiri yayınlandı. Son dönemde medya özgürlüğünün küresel ölçekte karşı karşıya olduğu tehditler karşısında, İsviçre’de nitelikli kamu yayıncılığının korunması, Fransa medyasında tekelleşme, ABD’de VOA çalışanlarına zarar veren keyfi atama veya küresel çapta online sansürle mücadele bakımından çeşitli kazanımlar elde edilmesini sağlayan girişimlere imza attı.

RSF’nin çevrimiçi sansürü önlemek amacıyla 11 yıl önce başlatılan Collateral Freedom Operasyonu, 39 ülkede engellenen 177 medya kuruluşu ve basın özgürlüğü web sitesinin (yarısından fazlası Rusya ve Çin’de) çevrimiçi bilgi yaymaya ve kitlelerine ulaşmaya devam etmesini sağlıyor.

RSF, Sansürlenen haber sitelerini büyük İçerik Dağıtım Ağları’nın (CDN) sunucularında barındırılan yedek sitelere kopyalayarak, otoriter rejimler altında yaşayanların VPN (sanal özel ağ) kurmaya gerek kalmadan standart bir web tarayıcısından doğrudan bu sitelerin içeriğine erişmelerini sağlıyor.

RSF’nin koruduğu sitelerin yüzde 57’sinden fazlası yalnızca Çin ve Rusya’da engelleniyor. Fransa’da iş dünyası dergisi Challenges’ın birçok yayının sahibi Bernard Arnault’un eline geçmesi medyada yoğunlaşmaya dair endişeleri canlandırırken, İsviçre kamu yayın lisans ücretini düşürmeyi amaçlayan “200 frank yeter” girişiminin yurttaş oylarıyla reddedilmesi önemli bir kazanım oluşturmuştu.

12 Mart Dünya Siber Sansürle Mücadele Günü dolayısıyla bir bildiri yayımlayan ve RSF’nin dijital sansürcülere boyun eğmeyi reddettiğini vurgulayan RSF Teknoloji ve Gazetecilik Masası Başkanı Vincent Berthier, “Özgür basının düşmanları engelleme araçlarını sürekli olarak geliştirirken, biz de yasaklanmış yerlerde bilgiyi yaymak için yöntemlerimizi geliştiriyoruz. Rejimler halklarını propaganda ile hapsetmeye çalışırken, biz de bağımsız gazeteciliğin yayılması için fırsatlar yaratıyoruz” dedi.

ABD’de yüzlerce VOA çalışanı için işbaşı kararı

ABD’de RSF ve birçok davacının girişimi sonucunda Yargıç Royce Lamberth, Kari Lake‘in ABD Küresel Medya Ajansı’nın geçici CEO’su olarak atanmasının hukuka aykırı olduğuna hükmetti. Yargıç, Lake’in bu görevdeyken yaptığı, yüzlerce Voice of America (VOA) gazetecisinin toplu olarak işten çıkarılması da dahil olmak üzere, birçok eylemini geçersiz saydı. Kararı memnuniyetle karşılayan RSF, söz konusu kararla birlikte, VOA gazetecilerinin işlerine geri dönerek dünya çapında milyonlarca insana güvenilir bilgi sunmalarını sağlamak için mücadelesini sürdüreceğini duyurdu.

İsviçre’de seçmen kamu medyasına baskıyı reddetti

İsviçre’de SSR kamu yayın kuruluşunun bütçesine önemli ölçüde zarar verecek “200 frank yeter” adlı girişim, RSF’nin karşı kampanya yürüttüğü süreçte seçmen oylarıyla reddedildi. İsviçreli seçmenlerin yüzde 61,95’i 8 Mart’ta sandığa giderek yayın lisans ücretini 335 CHF’den 200 CHF’ye düşürmeyi amaçlayan “200 frank yeter” adlı girişimine karşı çıktı.

RSF İsviçre Genel Sekreteri Denis Masmejan, kazanımın önemini, “Birçok Avrupa ülkesinde kamu yayıncıları üzerindeki siyasi baskıların arttığı bir dönemde, İsviçre’deki oylama, halkın kamu hizmetinin değerlerine bağlılığını çarpıcı bir şekilde ortaya koydu: Vatandaşlara ve demokrasiye hizmet eden güvenilir, çoğulcu ve bağımsız haber” sözleriyle açıkladı.

Birçok medya, siyasi ve sivil toplum aktörüyle birlikte bu girişime karşı aktif destek veren RSF, 13 Şubat’ta Cenevre’de bir basın toplantısı düzenleyerek İsviçre’deki kamu hizmeti medyasını korumaya yönelik taahhüdünü vurgulamıştı.

Fransa’da medyada yoğunlaşmaya karşı ortak girişim

Fransa’da iş dünyası dergisi Challenges’ın birçok yayının sahibi de olan lüks ürünler grubu LVMH’ye satışı, medyada yoğunlaşmanın yol açabileceği tehlikeleri bir kez daha gündeme getirdi. Les Echos finans gazetesinin hissedarı Bernard Arnault, LVMH’nin de başkanı ve CEO’luğuyla ilgileniyor.

RSF, Fransa Ulusal Gazeteciler Sendikası (SNJ) ve medya çalışanları sendikası SNJ-CGT, konuyu Fransa Danıştay’ına taşıdı. Bu yüksek yargı kurumu, Avrupa Birliği (AB) mevzuatı uyarınca, medya çoğulculuğuna ve editoryal bağımsızlığa telafisi imkansız zararların verilmesini önlemek için acil tedbirlere başvurabilir.