Şam, havaalanı ve petrol sahalarını teslim almaya hazırlanıyor: SDG’den öneri taslağı

Şam yönetimi ile Suriye Demokratik Güçleri arasında varılan anlaşma kapsamında Haseke, Kamışlı ve Kobani’de görev alacak İçişleri Bakanlığı personelin girişi sonrası Şam yönetimi şimdi de havaalanları ve petrol sahalarını teslim almak için harekete geçiyor. SDG ise Geçici Hükümet ve Savunma Bakanlığı ile uyumlu çalışmayı kapsayan öneri taslağı sundu.

Suriye İçişleri Bakanlığı’ndan bir heyet, SDG ile varılan anlaşmayı uygulamak üzere Haseke’de görüşmeler yapıyor. Heyet, Kürt yetkililerle Kamışlı Havaalanı ve Rimelan petrol sahalarının devir teslim sürecini başlatmayı hedefliyor.

Suriye İç Güvenlik Güçleri Haseke Müdürü Mervan Ali başkanlığındaki heyet, Haseke’nin yeni valisi Nureddin İsa Ahmed’i ziyaret ederek uygulama takvimini görüştü. Görüşme sonrası gazetecilerin sorularını yanıtlayan Mervan Ali, anlaşmanın pratik adımlarına geçilmesi için bölgede bulunduklarını söyledi. Ali, “İnşallah anlaşmanın diğer maddelerini de yerine getireceğiz. Bu maddeler arasında Kamışlı Havaalanı ile Rimelan petrol sahalarının teslim alınması ve gerilimi azaltmak amacıyla her iki tarafın güçlerinin kendi karargahlarına çekilmesi yer alıyor” dedi.

Hükümet heyeti açıklamasında, teslim alınacak Kamışlı Uluslararası Havaalanı’nda çalışmalara başlanacağını, ardından sınır kapıları ve Rimelan’daki petrol kuyularında incelemelere devam edileceğini bildirdi. Kürt yönetimi ise, bu alanların işletilmesinin “ortak yönetim” esasına dayalı olacağını ifade ediyor.

Semalka Sınır Kapısı’nın durumu

Kuzeydoğu Suriye Kürt yönetimi Dış İlişkiler Yürütme Kurulu Üyesi Halid İbrahim, sınır kapılarının durumuna ilişkin Erbil merkezli Rûdaw’a yaptığı açıklamada, Irak Kürdistan bölgesine açılan Semalka sınır kapısının özel durumuna dikkat çekti. Smelka’nın Kuzeydoğu Suriye yönetimi tarafından açıldığını ifade eden İbrahim, “Burası insani bir kapıdır. Bu özelliğinden dolayı kapının açık kalacağını tahmin ediyorum. Suriye hükümetinden bazı görevliler orada bulunabilir ancak insani niteliği nedeniyle her iki taraf da uzlaşmış durumda. Bu durum uzun bir süre, hatta kalıcı olarak devam edebilir” diye konuştu.

Anlaşmanın en kritik maddelerinden birinin ise Afrin ve Resulayn’dan (Serêkani) göç etmek zorunda kalan Kürtlerin topraklarına geri dönmesi oluşturuyor. Halkın beklentisi yüksek olsa da yetkililer, tüm maddelerin eksiksiz bir şekilde uygulanabilmesi için sürecin en az bir veya iki aylık bir zamana yayılacağını ifade ediyor.

SDG’den Şam’a öneri taslağı

Suriye Demokratik Güçleri (SDG), Suriye Geçici Hükümeti ve Savunma Bakanlığı’na saha entegrasyonu ve idari uyum çerçevesinde bir entegrasyon öneri taslağı sundu. Söz konusu taslağın, kuzeydoğu Suriye’de çatışmaların durdurulması ve barış sürecinin kalıcı hâle getirilmesini amaçlıyor. SDG tarafından Savunma Bakanlığı’na iletilen taslakta öne çıkan başlıca maddeler şöyle sıralanıyor:

-4 iç güvenlik merkezi Kamışlı ve 4 Hasake’de kurulacak. Bu merkezler, vatandaşların resmi işlemlerini yürütmek üzere hizmete açılacak.

-Kamışlı Havaalanı yeniden faaliyete geçirilecek. Sivil hava trafiği Suriye Sivil Havacılık tarafından yürütülecek, güvenlik Asayîş (Kürt silahlı güçleri) tarafından sağlanacak.

-Semalka Sınır Kapısı’na gözetim personeli gönderilecek. Kapı Asayîş’in güvenliği altında kalacak.

-Rimelan petrol sahaları üretimi yeniden başlamalı. Operasyon Suriye Petrol Bakanlığı ile yapılacak, üretimin bir kısmı “Hasake Gelişim” fonuna ayrılacak ve SDG tarafından idare edilecek.

-SDG askeri güçleri belirli kentlere çekilecek. SDG güçleri Amuda, Dêrik, Derbesiyê ve Kobani’de konuşlandırılacak ve buradaki birlikler Savunma Bakanlığı’na bağlı 4 tümen olarak idari entegre süreçten geçecek.

-Asayîş güçleri mevcut bölgelerde görevde kalacak. Bölgesel güvenlik Asayîş tarafından sağlanmaya devam edecek.

-Asayîş mensuplarının isim listeleri Şam’a verilecek. Böylece maaşları Suriye İçişleri Bakanlığı tarafından ödenecek.

-Suriye devlet bayrağı vilayette her yerde yükseltilecek.

-Toplu tutuklu değişimi yapılacak.

-Asayîş, Haseke ve Kamışlı’da sadece kendi güvenlik alanı içinde bulunacak; şehir merkezlerinde ise güvenlik yetkisine sahip olmayacak.

-Kobani kırsalında ortak kontrol noktaları kurulacak.

-Kobani kentinde SDG askeri birlikleri konumlanacak.

Amaç iş birliğinin derinleştirilmesi

Taslak, Şam hükümetiyle SDG arasında yürütülen entegre güvenlik ve idari uyum planlarının bir parçası olarak görülüyor. Bu yılın başında varılan ateşkes anlaşması çerçevesinde Şam yönetimi ve SDG, Hasake ve Kamışlı gibi kentlerde İçişleri Bakanlığı unsurlarını devreye sokmak ve yönetim kurumlarını devlet yapılarıyla uyumlu hâle getirmek için müzakerelerine devam ediyor.

SDG’nin önerisi, taraflar arasında çatışmasızlık ve barış süreçlerini sürdürebilmek adına güvenlik, idari ve ekonomik işbirliğini derinleştirmeye dönük önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Ancak uygulamaya ilişkin teknik detayların ve zaman çizelgesinin netleşmesi için hâlen yoğun görüşmeler sürüyor.