Şam’dan “Yahudi açılımı”: Halep’te Yahudi tapınağı ve okul açılışı yapıldı, Yahudilerin mal varlıkları geri verilecek

Suriye’nin güneyinde kontrolünü genişletmesine paralel olarak stratejik noktalara saldırılarını artıran İsrail’in, Şam yönetimine kendi şartlarını kabul ettirmek için uyguladığı baskı, etkisini göstermeye başladı. Merkezî Şam yönetimi, İsrail’i memnun etmek için Yahudi açılımı başlattı. Bu kapsamda Halep’te Yahudi tapınağı ve okul açılışı yapılırken, Esad yönetiminde kamulaştırılan Yahudi mal varlıklarının geri verilmesi için Suriye Geçici Hükûmeti Cumhurbaşkanı Ahmet el-Şara’nın talimatıyla Sosyal İşler Bakanlığı tarafından çalışma başlatıldı. Bu kapsamda, ülkedeki Yahudi mirasını korumakla ilgilenen bir kuruluşa lisans verildi. Kuruluş, el konulan Yahudi topluluğuna ait mülkleri restore etmek için çalışma yapacak.

İsrail ordusunun Suriye’ye girmesi ve güneyde bazı bölgeleri işgal etmesi sonrası Şam yönetimi ile sürdürülen görüşmelerde anlaşmaya varılamaması sahada gerginliği arttırırken iki ülke arasında yeniden diyaloğa geri dönülmesi için merkezi yönetim tarafından dikkat çekici çalışma başlatıldı. Cumhurbaşkanı Şara’nın talimatıyla Suriye’de Yahudi açılımı başlatıldı. Suriye İnsan Hakları İzleme Örgütü’nün (SOHR) haberine göre, Halep kentinin El-Cemayliye Mahallesi’nde bulunan ve onyıllar önce kapatılmış bir Yahudi tapınağı ve okulu bir Yahudi örgütü tarafından ziyaret edildi. Etkinliğe, İsrail’den gelen iki haham da katıldı. 30 yıldan sonra yapılan ilk ziyaret kapsamında heyet, El-Cemayliye ve Bab el-Nasr’daki iki arkeolojik sinagogu inceleyerek görüntü aldı.

SOHR kaynaklarına göre, etkinliğin düzenlendiği alanda yoğun güvenlik önlemleri alınırken cadde trafiğe kapatıldı. Açılış sırasında tapınak çevresine kimse yaklaştırılmadı. İddiaya göre Halep Valisi Azzam el-Garib, Esad yönetimi döneminde el konulan Suriyeli Yahudi halkının varlıklarının kurtarılması ve haklarının iadesi için çalışacağına söz verdi.

“Yahudi Mirası Örgütü”

Lübnan kaynaklı El Ahbar gazetesi, Suriye hükümetinin, ülkedeki Yahudi mirasını korumakla ilgilenen bir kuruluşa lisans verdiğini duyurdu. Kuruluşun kurucularından birinin aktardığına göre, bu kuruluş önceki rejim tarafından el konulan Yahudi topluluğuna ait mülkleri restore etmek için çalışacak. Fransız Haber Ajansı’na konu ile ilgili açıklama yapan Sosyal İşler ve Çalışma Bakanı Hind Kabawat, “Suriye Yahudi Mirası Örgütü’nün kurulduğunu” duyurarak, bu girişimin “Suriye devletinin bir din ile diğerini ayırt etmediğine dair güçlü bir mesaj” olduğunu belirtti. Kabawat, “Suriye, yeni devletimizi kurmak isteyen tüm Suriyelilere, kadınlara, erkeklere, tüm din ve mezheplere yardım ediyor” diye konuştu.

Dünyadaki tüm Yahudilerin erişimine açılacak

Örgütün resmi olarak lisanslandırılması, Şam’ın Yahudi topluluğuna yaklaşımında bir değişim olarak görülen onyıllardır bir ilk olma özelliğini taşıyor. Örgütün kurucularından, Suriye’den ayrılan son hahamın oğlu Henry Hamra, ajansa yaptığı açıklamada, kurulan örgütün, “Yahudi mülklerini saymak ve önceki rejim sırasında el konulanları iade etme”nin yanı sıra “kutsal yerleri korumak, bakımını yapmak ve restore ederek dünyadaki tüm Yahudilerin erişimine açık hale getirmek” gibi görevler üstleneceğini belirtti.

Şara ile New York’ta görüştüler

Amerika Birleşik Devletleri’nde yaşayan (ABD) Hamra, geçen şubat ayında babasıyla birlikte Suriye’ye yapılan ilk Yahudi heyeti ziyaretine katıldı. Bunu, geçici Başkan Ahmed el-Şara’nın, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu görüşmeleri sırasında New York’ta Yahudi heyetleriyle yaptığı görüşmeler izledi. Aynı bağlamda, ziyaretçi heyete eşlik eden Suriye Acil Durum Örgütü Genel Müdürü Muaz Mustafa, örgütün şu ana kadar “Beşar Esad rejimi tarafından el konulan Yahudilere ait düzinelerce evi” tespit ettiğini açıkladı. Bu yılın başlarında Suriye Dışişleri Bakanı Esad Şeybani, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “rejimin düşmesinden bu yana ilk kez bazı Suriyeli Yahudilerin ülkelerine dönmesini ve sinagoglarını incelemelerini” memnuniyetle karşıladığını belirtmişti.