Seçimler sonrası Almanya’da DİTİB ve Ülkücüler tartışmaların odağında

Elmas Topcu

Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci tipini Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın kazanmasının akabinde Almanya’nın birçok kentinde Erdoğan taraftarları sokaklara çıktı. Seçim gecesi başkent Berlin, Duisburg, Hamburg, Frankfurt, Ulm, Mainz, Saarbrücken, Stuttgart, Münih, Köln ve Hof kentlerde kutlama yapmak isteyen Erdoğan destekçileri, araçlarıyla uzun konyovlar oluşturdu ve meydanlarda sloganlar attı. Mannheim ve Stuttgart’ta tansiyonlar yaşandığı ve yaralananlar olduğu, sorumlu savcılıkların taşkınlıklarla ilgili soruşturma başlattığı bildirildi. Havai fişek ve yanıcı hususların kullanılması ve trafikte meseleler yaşanması nedeniyle çok sayıda ceza kesildiği de basına yansıdı. Yalnızca Münih’te Pazar gecesi bu şekilde 94 suçun kayda geçtiği belirtiliyor.   

Almanya’da yapılan bu kutlamalar ülkedeki Türkiye kökenlileri yeniden gündemin ana mevzularından biri haline getirdi. Almanya Besin ve Tarım Bakanı Cem Özdemir, “gürültülü” kutlamalarını “ürkütücü bir sinyal” diye niteledi ve “Kendileri liberal bir demokrasinin nimetlerinin tadını çıkarırken ülkeyi bir nevi açık cezaevine çeviren biri seçildi diye kornalara basarak kutlama yapıyorlar” diyerek Erdoğan taraftarlarını eleştirdi. Özdemir, “genç insanların, Erdoğan’ın zaferini sorgulamaksızın bu şekilde kutlamalar yapabilmesinin benzeyenzamanda içinde yaşandıkları liberal demokratik sistemin ve Almanya’daki ortak hayatın reddi manasına geldiğini” söyledi.

Liberal bir yapılanma olan Almanya Türk Toplumu isimli derneğin Eş Genel Başkanı Gökay Sofuoğlu ise seçme hakkının en çok önemli özgürlüklerden biri olduğunu vurgulayarak yaşananlar nedeniyle Erdoğan’ı seçenlere yönelik tenkitlerin bir karalama kampanyasına dönüşmemesi konusunda uyardı. DW Türkçe’ye konuşan Sofuoğlu, “Türkiye kökenliler hazır bu kadar politize olmuşken onları Almanya siyaseti için kazanmanın Almanya’daki siyasetçilere düşen bir görev olduğunu” ifade etti.

Özdemir: Çoğulcu demokrasinin reddi

Bakan Özdemir, seçimler sonrasında sosyal medya hesabından yaptığı değerlendirmede Almanya’daki AKP taraftarlarının araç konvoylarıyla yaptığı kutlamaların “zararsız eğlenceler” olmadığını vurgulayarak bu sonucun kendi başarısızlıkları olduğu özeleştirisini de yapmıştı. Özdemir, devamında da “Ankara’dan Almanya’ya yollanan imamlar üzerinden daha da çok milliyetçilik ve aşırılık yayılmasına hazır mıyız?” sorusunu yöneltmişti.

Özdemir’in bu paylaşımı, Türkiye’den Almanya’ya devlet memuru olarak gönderilen ve maaşını Diyanet’ten alan imamların Türkiye kökenliler üzerindeki tesirini yeniden gündeme taşıdı. Tartışmalara yol açan bu ihtarına ilişkin Deutschlandfunk radyosunun sorularını yanıtlayan Özdemir, Türkiye’nin uzun yıllardır yurt dışında yaşayanlara yönelik faal bir siyaset izlediğini, bunun Erdoğan’dan önce başladığını, fakat Erdoğan döneminde ağırlaştığını söyledi. Özdemir, “Almanya’daki Müslüman çatı kuruluşlarının giderek artan şekilde geldikleri ülkenin politik yönelimi ile hareket ettiğini, ileride gelecek din görevlilerin de daha milliyetçi olmasının kuvvetle olası olduğunu” belirtti.

DİTİB’ten “seçmen taşıdığı” suçlamalarına yanıt

Binden fazla cami derneği bulunan DİTİBise Pazartesi günü yaptığı açıklamada bu istikametteki suçlamaları reddetti. Partiler için reklam yapma ya da siyasi gayeler gütmeyi redden prensipleri olduğunu belirten DİTİB, “partiler yahut destekçilerinin, seçmenlerin oy kullanmaya götürülmesi için buluşma yeri olarak mescitlerin önünü ya da yakınındaki bir yeri toplanma noktası olarak vermesinin kendilerinin desteklediği manasına gelmeyeceğini” savundu. DİTİB, “kamuya açık alan olan sokaklardaki buluşmaları yasaklayamayacağını, çünkü caddelerde yetkinin belediyede olduğunu” kaydetti.

Geçen aylarda AKP’li vekil ve birtakım belediye liderlerinin Almanya’daki derneklere ve mescitlere düzenledikleri ziyaretler ve bu ziyaretlerde AKP’nin “Türkiye Yüzyılı” sloganının kullanılması hem Türk yetkililerin seçim etkinliği düzenlemesine ilişkin yönetmelikleri, hem de mescitlerin bu emelle kullanılmasını yeniden tartışmaya açmıştı.

Ocak ayında partinin Nevşehir Milletvekili Mustafa Açıkgöz’ün Neuss kentindeki bir mescitte yaptığı konuşmadan kısa bir kesit kamuoyuna yansımış, Yunus Emre Mescidi toplantı salonunda yapılan bu konuşmanın seçim hedefli olduğu anlaşılmıştı. Bu konuşmasında tehdit içeren tabirleri Almanya’da ağır tepki yaratmış, Düsseldorf Savcılığı da soruşturma başlatmıştı. Açıkgöz’ün “Onlara Türkiye’de hayat hakkı tanımadığımız Almanya’da da tanımayacağız. Dünyanın neresine kaçarlarsa kaçsınlar PKK denen terör örgütünü, Terör Örgütü denen terör örgütünü bitireceğiz” biçimindeki sözleri nedeniyle suç duyurusunda bulunulmuştu.

Özdemir’den Almanya’nın Türkiye siyasetine eleştiri

Türkiye kökenli Bakan Cem Özdemir, Deutschlandfunk’a yaptığı açıklamada, Almanya’nın Türkiye siyasetine ilişkin de tenkitler yöneltti. Almanya’nın Türkiye konusunda dengeli bir siyaset izlemediğini savunan Özdemir, eğitimden sorumlu olan eyalet hükümetlerinin İslam din dersi müfredatına ilişkin tartışmalı Müslüman çatı kuruluşlarıyla masaya oturmasını ve onlarla hak mutabakatları imzalamasını örnek gösterdi. Özdemir, Almanya’da binden çok daha fazla din vazifelisi bulunan DİTİB ve hatta kimi yerlerde Milli Görüş (IGMG) ile masaya oturulmasına son verilmesini talep etti. Özdemir, buna yapılanmalar ile işbirliği sayesinde Erdoğan’ın Almanya’da okullara kadar sızabildiğini savundu.

Türk davacıları ve ideolojilerinin de dikkatle izlenmesi gerektiğini vurguyan Özdemir, bu yapılanmaların yasaklanmasına ilişkin hazırladıkları tasarının geçen yıl mecliste kabul edildiğini de hatırlattı. Özdemir, Almanlar’da da olduğu gibi, Türkiye kökenliler arasında da kemikleşmiş aşırı ve milliyetçi bir grup bulunduğunu, bu bireylere ulaşmanın neredeyse imkansız olduğunu, lakin asıl bu şahıslara ulaşmak için gayret gösterilmesi gerektiğini kaydetti. Bu kısma sunulabilecek en temel şeyin, eğitimde imkan eşitliği olduğunu kaydeden Özdemir, ailesinin sosyoekonomik yapısından bağımsız olarak bütün gençlere iyi bir eğitim imkanı sağlanması gerektiğine dikkat çekti. Türkiye’de medya üzerinden yıllardır yapılan propagandanın Türkiye kökenli ailerinin oturma odalarına kadar girdiğini belirten Özdemir’e göre bağımsız yayınlar yapacak bir Türkçe-Almanca televizyon kanalı da koşul. Özdemir, iyi bir ahenk çalışması ve vatandaşlık yasasının da gerekli olduğunu söyledi.

Vatandaşlık Yasası ıslahatına tepkiler

Alman hükümetinin ortağı partiler, vatandaşlık yasasında ıslahatı öngören düzenleme üzerinde 19 Mayıs’ta uzlaşmıştı. Söz konusu düzenlemenin çoklu vatandaşlığa izin vermesi, sokaklara çıkarak Erdoğan’ı savunan bölümün gelecekte Türk vatandaşlığının yanı sıra Alman vatandaşı olabilmesi muhafazakâr ve sağcı kısımlar başta olmak üzere reaksiyonlara neden oluyor. Almanya dışında baskıcı rejimlerin destekçilerinin çoklu vatandaşlığının ödüllendirme olacağı ve ilerde Almanya’daki seçmen profilini de değiştireceği iddia ediliyor.

DW Türkçe’ye konuşan Almanya Türk Toplumu Eş Başkanı Gökay Sofuoğlu ise insanların Türkiye’deki seçimlere ilişkin tercihleri üzerinden Almanya’daki yasal düzenlemeleri tartışmanın büyük yanılgı olacağını ifade ederek “İnsanlar yıllardan beri farklı haklar için mücadele ettiler. Vatandaşlık yasası konusundaki gelişmeler bu çabaların sonucudur. Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin sonuçlarına göre tartışmanın diğer bir seviyeye taşınması ve çoklu vatandaşlığın reddedilecek hale gelmesi sahiden Alman demokrasisi için çok kötü sonuçlar doğurabilir, bundan kaçınılmalı” dedi.

İkinci tur seçim sonuçları

Cumhurbaşkanlığı seçimlerin ikinci turunda Almanya’da 20-24 Mayıs tarihleri arasında gerçekleştirilen oy verme süreci sırasında rekor seviyede oy kullanıldı. İlk tur seçimlerde 724 bin 447 oyun kullanıldığı Almanya’da ikinci cinste 760 bin 882 seçmen sandık başına gitti. İkinci tıpta katılım 60 bin 684 kişi arttı. İkinci tıpta Almanya’da oy kullanan seçmenlerin yüzde 67,2’si Erdoğan’a oy verdi. En çok yurt dışı seçmenin yaşadığı ülke olan Almanya’da kayıtlı yaklaşık 1 milyon 510 bin seçmen bulunuyor.