Soma davasının avukatı tutuklu Kozağaçlı: Bu ülkede hiç iş kazası görmedim, hepsi, işverenin, devletin, müdürün kusuru ve hatta kastıyla gerçekleşmiş öldürme hareketleriydi

2017’den beri cezaevinde bulunan, 301 madencinin öldüğü Manisa Soma faciasında emekçilerin avukatlığına yapan Selçuk Kozağaçlı, Amasra’daki maden kazasıyla ilgili “Bu ülke tarihinin benim avukatlık yaptığım yirmi altı yılı boyunca hiç ‘iş kazası’ görmedim. Bundan emin olun. Hepsi, belli bir failin, sermayenin, işverenin, devletin, müdürün kusuru ve hatta kastıyla gerçekleşmiş yaralama ve öldürme eylemleriydi” dedi. Kozağaçlı, Cumhuriyet tarihinde madenlerde ölen üç emekçiden ikisinin AKP iktidarı döneminde hayatını yitirdiğini söyledi. 

Çağdaş Hukukçular Derneği Genel Başkanı avukat Selçuk Kozağaçlı Soma Davasının ve birçok adalet aranan evrakın istekli avukatlığını yapıyordu. 2017 yılında “Terör örgütü üyeliği” suçlamasıyla tutuklandı. Kozağaçlı’ya yöneltilen suçlamalar arasında “Soma’da halkı hükümete karşı kışkırtma” da yer alıyor.

Avukat Selçuk Kozağaçlı, Halk TV’den Seyhan Avşar‘ın sorularını cezaevinden yanıtladı: 

Öncelikle nasılsınız? Cezaevinde günleriniz nasıl geçiyor? Cezaevinden gündemi takip ettiğinizi biliyorum. Yaklaşık dört yıldır cezaevindesiniz. İçeriden dışarıyı nasıl gözlemliyorsunuz?

Çok teşekkür ediyorum. Aklımız hep sizde, hatta diyebilirim ki hiç içeri girmedik hep dışarıdaydık ve galiba hiçbiriniz dışarıda değilsiniz; topyekûn kapatıldık. Bir yandan burada şartlara direnirken diğer yandan da olup biteni takip etmeye çalışıyoruz. Aklımızın olanca açıklığıyla karamsarız ve irademizin bütün gücüyle iyimseriz. Kesinlikle bu yoz ve halk düşmanı gidişe hep birlikte dur diyeceğiz. Emin olun en hafif kıpırtıyı, en küçük direnişi, çabası hissediyoruz, yaprak kıpırdasa kendimizi orada, yanınızda hissediyoruz.

Sizinle yaptığım bir söyleşide, “Soma’nın hesabı sorulmadan her uykumuz yarım, her gülümsememiz buruk olacak” demiştiniz. Soma’da adalet sağlanamamışken 41 personel daha maden ocağında can verdi. Maden çalışanlarının “makûs kaderi” ülkemizde neden değişmiyor sizce? Uykularımız hep yarım, gülümsemelerimiz hep buruk mu olacak?

Bu ülkenin avukatları hep tetikte yaşamak zorunda. Meslek hayatım boyunca gittiğim her bir düğüne karşılık yirmi cenaze merasimine katıldım. İş cinayetlerinde Avrupa birincisi -ve dünya üçüncüsü- bir ülkede avukat olmak bu manaya geliyor. “Makûs Kader” demişsiniz. Doğrufakat “makûs” yalnızca uğursuz, kötü manasına gelmiyor, aynı vakitte aykırı çevrilmiş, baş aşağı getirilmiş demek. Yani lakin ayakları üzerine düzelterek hakkından gelinebilecek bir kötülük. O da aksiyonla, iradeyle mümkün. Şayet birisi çıkıp da kitlesel olarak katledilmemize “Kader Planı” derse; O demekle kalmaz savcı, hâkim, mahkeme sizi değil de onu dinleyerek katilleri cezasız bırakırsa tahminen de artık şöyle söylememiz gerekiyor: “Hukuk yazgıdır ve siyaset, bir yazgıya sahip olmaktan kurtulmak için yaptığımız şeydir.” Özkan Agtaş, o çok etkileyici “Ceza ve Adalet” kitabını bu cümleyle bitirir. Yani siyaseten söz alabildiğimizde o makûs mukadderatı ayakları üzerine çevirebileceğimize inanın. “İş kazası davası” şeklinde tecelli eden hukukî yazgımızdan kurtulmak zorundayız. Örgütlenmek, direnmek, mücadele etmek zorundayız. Dava bunun yalnızca küçük bir modülü.

İş cinayetleri için yaptığınız bir açıklamada ise bunlara “kaza” denilemeyeceğini söylüyorsunuz ve neden kaza denilemeyeceğini açıklıyorsunuz. Lakin maden katliamlarında ekseriyetle failler “taksirle insan öldürme” suçundan yargılanıyor. Bir hukukçu olarak bu durumu nasıl açıklarsınız?

“Taksir” sözü “kusur” ile aynı kökten geliyor. Kaza da taksir de istenmeyen sonuçlara işaret eder. Kazanın taksirden farkı, asla, hiçbir biçimde öngörülemeyecek olmasıdır. O madenin üzerine uçak düşseydi; “Niye bunu öngörüp önlem almadınız” demezdik. Kehanet değil, bilimden, akıldan, meslekten, somut olgudan kaynaklı öngörüden söz ediyoruz.

“Ölümlerde sorumluluklarını gizliyorlar”

Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürü Kazım Eroğlu 2013’te sekiz emekçinin hayatını yitirmesine neden olan Kozlu maden faciasının failiydi. Eroğlu bu iş cinayetinin baş sorumlusu olarak yargılandı. Bu süreçte Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından 2017 yılında Türkiye Taşkömürü Kurumu yönetim kurulu başkanlığı ve genel müdürlük vazifelerine vekâleten, 2018 yılındaysa asli olarak atandı. İşçilerin vefatından sorumlu birisinin siyasi iktidar tarafından bu türlü bir kuruma atanmasını nasıl değerlendiriyorsunuz?

Yeni Çeltek’i, Kozlu’yu saymıyorum; yalnızca bu iktidar döneminde 2003 Ermenek’ten bu yana, Küre, Kemalpaşa, Dursunbey, Karadon, Soma ve bir defa daha Ermenek, Siirt ve nihayet Amasra yaşandı. 475 toplu madenci ölümü ve toplamda 2 bin ferdi madenci vefatından söz ediyoruz. Bütün Cumhuriyet tarihinde madenlerde ölen üç emekçiden ikisi bu adamların elinde ölmüş. Yani Eroğlu benzerilerinin, bırakın TTK genel müdürü olmayı pazarda kömür tezgâhının başında bile tutulmaması gerekir. Bu adamların kömürle, kömür parası ve rantıyla bağını kesmek zorundayız. Aksi takdirde, mahpusta tutulamadıkları için yeniden ve yeniden öldüreceklerdir. Siyasal iktidarlara ve sermayeye kazandırdıkları paranın karşılığını bu atamalarla alıyor, ölümlerde sorumluluklarını gizliyor ve cezasız kalıyorlar.

“Katillerin dışarıda olması kimseyi karamsarlığa sevk etmesin”

Soma katliamında ömrünü yitiren personellerin ailelerinin avukatlığını yapıyordunuz. Sizinle birlikte meslektaşınız Can Atalay da Soma için adalet gayreti veriyordu ve 18 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Adliye koridorlarında, duruşma salonlarında birlikte olmanız gerekirken siz aynı cezaevindesiniz. Soma’nın failleri ise özgür. Neler söylemek istersiniz?

Doğru, Can ve ben hapisteyiz. Lakin bizi kapatanların yanıldıkları yer şurası; ne Can ne de ben biriciğiz. Bu alanda artık dünyanın en iyisi avukat ekipleri ile çalıştık, kömür madenini maden mühendisleri kadar, kimilerinden daha iyi öğrenmiş avukatlar yetiştirdik. Güçlü avukat örgütleri inşa ettik. Bizi mahpusta tutmak işlerine yaramaz. Lütfen bu meslektaşlarımızı takip edin, destekleyin. Yıllar geçtikçe sürecin en doğru bilgisini ve talebini onların seslendireceğini fark edeceksiniz. Biz de boş durmayız. O belgeler gelir, buradan çalışırız. Katillerin bugün dışarıda olması, bir süre dışarıda kalması kimseyi karamsarlığa sevk etmesin. Soma, Çorlu, Hendek ya da Amasra; asla vazgeçmeyiz, terk etmeyiz, yılmayız. Adalet talebini ne vaktin ruhuna ne de vaktin adliyesine terk ederiz.