Stokçuluk cezasını da artıran yargı paketi TBMM’den geçti

Fiyatları etkileme ile mal ya da hizmet satımından kaçınma kabahatiyle aktif mücadele edilebilmesi, stokçuluk faaliyetlerinin önlenebilmesi amacıyla Türk Ceza Kanunu’nda (TCK) bu suçlar için belirlenen cezalar artırılıyor.

TBMM Genel Şurası’nda kabul edilen Hakimler ve Savcılar Kanunu ile Birtakım Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile noterler, taşınmaz satış vaadi mukavelesi yapabilecek, bu mukaveleyi taraflardan birinin talep etmesi, harç ve sarfiyatları ödemesi halinde tapu bilişim sistemi vasıtasıyla tapu siciline şerh verebilecek, taşınmaz satış mukavelesi yapabilecek.

Taşınmaz satış mukavelesi noterler tarafından da yapılabilecek.

Noterler, taşınmaz satış başvurusu üzerine müracaat dokümanı düzenleyecek, taşınmaz üzerindeki her türlü kısıtlamayı dikkate alacak ve taşınmaz satışıyla ilgili diğer kanunlarda yer alan sınırlamalar ile yol ve asılları gözetecek.

Tapu kayıt örneği noterlerle paylaşılacak

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce tapu kayıt örneği ve diğer evraklar, tapu bilişim sistemi vasıtasıyla noterlerle paylaşılacak.

Taşınmaza ilişkin kayıt ve dokümanların eksikliği halinde ilgili tapu müdürlüğünden eksik olan konular sistem üzerinden talep edilecek ve eksiklikler tapu müdürlüğünce giderilerek sisteme aktarılacak.

Noterlerce hak sahibi belli oldukten ve taşınmazın satışına pürüz hukuksal bir durumun bulunmadığı tespit edildikten sonra taşınmaz satış kontratı yapılacak.

Satış mukavelesi taraflarca imzalandığı anda noter, tapu bilişim sisteminden yevmiye numarası alarak mukaveleyi bu sisteme kaydedecek.

Sözleşmenin sisteme kaydından sonra tapu müdürlüğünce taşınmazın tapu siciline tescili sağlanacak. Satış kontratı ile diğer evraklar, noter tarafından sisteme aktarılacak ve fiziki olarak arşivlenecek.

Noter fiyatı 500 liradan az, 4 bin liradan fazla olamayacak

Kanuna göre, noterler taşınmaz satış mukavelesiyle ilgili süreçleri şahsen yapacak.

Tapu kayıt örneği ve diğer dokümanlardan hak sahibinin belirlenememesi ya da satışa mahzur hukuksal durumun varlığı halinde noterlerce satış süreci gerçekleştirilmeyecek.

Noterler tarafından yapılacak taşınmaz satış kontratlarında yalnızca tapu harcı alınacak, bu süreçler için ayrıyeten noter harcı istenmeyecek.

Taşınmaz satış mukaveleleri damga vergisinden ve bu süreçlere ilişkin düzenlenen kağıtlar değerli kağıt bedellerinden istisna olacak. Bu kapsamda yapılan süreçler karşılığında noter fiyatı dışında herhangi bir ücret alınmayacak. Noter fiyatı taşınmazın pahasına göre 500 liradan az, 4 bin liradan fazla olamayacak ve ücret tarifesinde gösterilecek. Bu ölçüler, her yıl bir evvelki yıla ilişkin olarak Vergi Yordam Kanunu kararları uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılarak uygulanacak.

Taşınmaz satış süreçleri için Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün döner sermaye işletmesine gelir kaydedilmek üzere hizmet bedeli alınacak ve bu süreçler sebebiyle noterlere herhangi bir hisse ya da aidat ödenmeyecek.

Taşınmaz satış kontratının düzenlenmesinden ötürü oluşan ziyandan noterler de sorumlu olacak. Bu zararın devlet tarafından ödenmesi halinde devlet, mukaveleyi düzenleyen notere rücu edecek. Notere karşı açılacak davalar, tapu sicilinin bulunduğu yer mahkemesinde görülecek.

Bu düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla yapılmış olan atama ve nakil ilanları ile bunlara ilişkin iş ve süreçler hakkında uygulama devam edecek.

Danıştay Kanunu’nda değişikliğe gidiliyor

Düzenlemeyle, Danıştay Kanunu’nda değişikliğe gidiliyor. Buna göre, sabit üyelerle görev yapan Danıştay İdari Dava Daireleri Konseyinin, iş yükü dikkate alınarak yargılamada gecikmelere sebebiyet verilmemesi maksadıyla mevcut yapısıyla çalışması için belirlenen süre 31 Aralık 2022’den 31 Aralık 2026’ya kadar uzatılıyor.

Danıştay daire sayısının 10’a düşürülmesi için öngörülen süre, 4 yıl daha uzatılıyor.

Yargıtay Kanunu’nda yapılan değişiklikle, Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu 8 asıl, 4 yedek olmak üzere 12 üyeden oluşacak.

Yargıtay Birinci Başkanlık Şurasına seçilenlerin bir seçim dönemi geçmeden yeniden seçilemeyeceklerine yönelik karar yürürlükten kaldırılıyor.

Fiyatları etkileyenlere ve stokçuluğa cezalar

Kanuna göre, TCK’nin “fiyatları etkileme” başlıklı unsurunda değişikliğe gidilerek fiyatları etkileme hatasıyla aktif mücadele edilebilmesi maksadıyla suçun cezası artırılıyor. Buna göre, personel fiyatlarının ya da besin ya da malların bedellerinin artıp eksilmesi sonucunu doğurabilecek bir şekilde ve bu amaçla palavra haber, havadis yayan ya da sair hileli yollara başvuran kimseye 3 aydan 2 yıla kadar verilmesi öngörülen hapis mühleti, “1 yıldan 3 yıla” şeklinde değiştiriliyor.

Fiil sonucu besin ya da malların kıymetleri ya da emekçi fiyatları artıp eksildiği takdirde cezanın üçte biri oranında artırılmasına yönelik düzenleme ise “yarısına” çıkarılıyor.

Fail, ruhsatlı simsar ya da Borsa tellalı ise cezanın ayrıyeten “sekizde bir” oranında artırılmasına yönelik unsurdaki süre ise “yarısı oranında” olarak düzenleniyor.

Mal ya da hizmet satımından kaçınma hatasıyla aktif mücadele edilebilmesi ve stokçuluk faaliyetlerinin önlenebilmesi maksadıyla bu suçun cezası da artırılıyor. Belli bir mal ya da hizmeti satmaktan kaçınarak kamu için acil bir gereksinimin ortaya çıkmasına neden olan kişi için 6 aydan 2 yıla kadar öngörülen hapis cezası, 1 yıldan 3 yıla artırılıyor.

Kanunla, hakim ve savcı yardımcılığı kuruluşunun getirilmesine bağlı olarak ilgili kanunlarda ahenk düzenlemeleri de yapılıyor.

Düzenlemedeki kararlar 1 Ocak 2023 tarihinde yürürlüğe girecek.