‘Stratejik oy vermek’ mümkün mü, bu yaklaşım neden tartışılıyor?

Stratejik oyların yol açması mümkün bir temsiliyet sıkıntısıyla ilgili verilen yaygın cevaplardan birini TEAM Analisti Nezih Kuru yineliyor:

“Bu seçim o seçim değil”

Kuru, 14 Mayıs’ta Meclis çoğunluğunun önceliklendirilmesi gerektiğini şu sözlerle savunuyor:

“Bu seçim o seçim değil… Meclis çoğunluğunun ele geçirilmesi aslında değişim demek. Bundan sonra gelecek seçimlerde rahat rahat temsile odaklanabiliriz.”

Doç Dr. Fırat Gündem ise mümkün bir strateji oy verme davranışının muhalefette temsiliyet açısından çok önemli bir fark yaratmayacağını söylüyor:

“Eğer varsa stratejik oy verme davranışı çoğunlukla muhalif seçmen kamplarında gerçekleşecek. İYİ Parti’den CHP’ye, TİP’ten Yeşil Sol’a vs. Bu nedenle Meclis’te temsiliyet açısından muhalif seçmen için çok büyük bir değişiklik olmayacaktır.

“Bunun tek alternatifi, Kürt vilayetlerinde daha evvelce AKP’ye oy vermiş, HDP ekolüyle de ilişkilenmek istemeyen Kürt seçmenin CHP ve İYİP’e kayması olabilirbu da ülke çapında çok çok önemli görünmeyebilir. Bu cinsten bir stratejik oy verme davranışı daha çok cumhurbaşkanı seçimi için çok önemli olacaktır diye düşünüyorum.”

Peki oylarının boşa gideceği derdi tarşıyan seçmen neye odaklanmalı?

KONDA Araştırma Yönetim Kurulu Üyesi Bekir Ağırdır, Türkiye’nin aktüel problemleri göz önüne alındığında parlamentodaki temsiliyete odaklanmanın yeni bir “siyasi kültürün” inşasına çok önemli bir hissesi olacağını söylüyor.

3 Mayıs’ta Açık Radyo internet sitesinde yayımlanan ve radyonun Genel Yayın Direktörü Ömer Madra ile yaptığı söyleşide Ağırdır şu sözleri kullanıyor:

“Türkiye’nin sorunları üzerinden baktığımız zaman, şayet Cumhurbaşkanlığı değişimi sağlanmışsa ve parlamentoda yeni bir büyük uzlaşma inşa edecek, ayrıyeten güçler ayrılığının esas olduğu yeni bir anayasa yapacaksak parlamentodaki temsiliyet önemli.

“Sayısal tartıdan daha çok fikren önemli. Zati bu seçimlerden çabucak ardından, bir hafta sonra meclis açılırken göreceğiz. Birbirlerinin listelerinden giren herkes kendi partilerine dönecek. Çok büyük olasılıkla parlamento açılırken 15,16 başka parti olacak…

“Brezilya’da Lula’nın söylediği gibi: ‘Cennetin kapılarını bu seçimde açamayacağız tahminen ama cehennemin kapılarını kapamak gerekiyor.’ Ülkenin gidişatına bir biçimde müdahale etmemiz lazım. Bunun da öncelikli yolu Cumhurbaşkanlığı seçimi.

“Sonra da parlamentoda siyaset kültürümüzün ve şeklimizin; müzakere temelli, uzlaşma arayan bir dile ve usule gelmesini sağlamaya çalışmamız lazım. Söylediğim şeylerin bir kısmının romantik olduğunu biliyorum. Pratik gerçekliğe, var olan siyasi kültüre aykırı olduğunun da farkındayım. Şayet var olan siyasi kültüre teslim olursak, her tartışmayı münakaşaya bağlar ve hainlikler, bölünmüşlükler üzerinden yürütürsek ‘yeni sözü’ nasıl bulacağız?”