Suriye’de 1963’de iktidara gelen Bs Partisinin 61 yıllık iktidarı, 2011’de özgürlük talebiyle başlayan halk hareketlerinin şiddetle bastırılmak istenmesiyle patlak veren iç savaşta, başkent Şam’ın rejimin denetiminden çıkmasıyla çöktü.

Arap Sosyalist Bs Partisi Suriye’de 1963’te darbeyle iktidara geldi. 1970’de yılında parti içi darbeyle Beşşar Esed’in babası Hafız Esed iktidarı ele geçirerek, 1971’de Suriye Devlet Başkanı oldu.
Beşşar Esed ise, babasının ölümü üzerine 2000’de Bs rejiminin başına geçti.
Esed ve Bs iktidarı, rejim aksisi kümelerin başkent Şam’a girmesiyle sona erdi.
Suriye’de 2011 yılında özgürlük talebiyle halk hareketleri başlarken rejim kitlelere müdahale etti.
Binlerce kişinin öldürüldüğü rejim müdahaleleri, süreci iç savaşa dönüştürdü.
Silahlı muhalif gruplar uzun bir mücadeleye girerken, rejim uluslararası baskılara karşın sorunun diplomasi ve barışçıl yollardan tahliline yanaşmadı.
Suriye’de 27 Kasım’da ağırlaşan çatışmaların akabinde ülkede Halep, İdlib, Hama’dan başlayarak pek çok bölgede denetimi kaybetti.
Son olarak başkent Şam’da halkın da sokaklara dökülmesiyle rejim güçleri, kamu kurumları ve sokaklardan çekilmeye başlarken rejim tersi gruplar kent merkezinde denetimlerini artırdı.
61 yıllık Bs rejimi ve 53 yıllık Esad ailesi iktidarı sona ermiş oldu.
Çöken rejimin başbakanından açıklama
Beşşar Esed iktidarının Başbakanı Muhammed Gazi el-Celali, sosyal medya hesabından paylaştığı video bildirisinde, “Suriye’de halkın seçeceği bir hükümetle çalışmaya hazır olduklarını ve her türlü takviyesi sağlamaya hazır olduklarını” belirtti.
Kamu mallarına zarar verilmemesi davetinde bulunan Ululuğu, “Kimseye dokunmayacağını söyleyen ve bize elini uzatan muhaliflere elimizi uzatıyoruz.” dedi.
Celali, “Suriye tüm Suriyelilerin. Bu ülke olağan bir ülke olabilir, bu ülke komşularıyla ve dünyayla iyi ilişkiler kurabilir. Bu tercih, Suriye halkının seçeceği idareye kalmış. Biz, seçilecek yeni idareyle işbirliğine hazırız. Onlara her türlü takviyesi sağlayıp devlet evraklarını basitçe onlara aktarmaya hazırız.” sözlerini kullandı.
Heyet Tahrir Şam lideri Ahmet eş-Şera’dan açıklama
Rejim tersi silahlı grup Heyet Tahrir Şam’ın (HTŞ) lideri Ahmed eş-Şera (Ebu Muhammed el-Culani), sosyal medyadan yaptığı açıklamada, Şam’da kamu kurumlarına yaklaşılmaması konusunda ikazda bulunarak, “Bu kurumlar resmen devredilene kadar eski Başbakanın nezareti altında kalacaktır.” dedi.
Şera, “Kamu kurumlarına yaklaşmak kesinlikle yasaktır. Bu kurumlar, resmen devredilene kadar eski Başbakanın nezareti altında kalacaktır. Havaya ateş açılması da yasaktır.” tabirlerini kullandı.
Suriye’deki gelişmeler
Suriye’nin kuzeyindeki Halep ilinin batı kırsalında 27 Kasım’da Esed rejimi güçleriyle rejim aykırısı silahlı gruplar arasında çatışma başlamıştı.
30 Kasım’da Halep’in merkezinin büyük kısmını rejim güçlerinden alan rejim tersi gruplar, gün tüm İdlib genelinde hakimiyet sağlamıştı. Gruplar, şiddetli çatışmaların akabinde 5 Aralık’ta Hama kent merkezini rejim güçlerinden almıştı.
Rejim aykırısı gruplar, başkent Şam’a açılan stratejik kıymetteki Humus ilinin kimi yerleşim yerlerini ele geçirerek burada ilerlemeye başlamıştı.
Suriye’nin Ürdün sonundaki Dera vilayetinde 6 Aralık’ta operasyon başlatan askeri muhalifler, çatışmaların akabinde kent merkezini rejim güçlerinden geri almıştı.
Ülkenin güneyindeki Suveyda kent genelinin tümü de 7 Aralık’ta muhalif kümelerin denetimine geçmişti. benzeyengün Kuneytra’daki yerel muhalifler de kent merkezinin denetimini sağlamıştı.
Başkente açılan Humus vilayetinde de rejim aykırısı güçler, 7 Aralık’ta kent merkezine hakim olmuştu.
Şam’ın güneybatısında Esed rejimi güçlerine karşı ilerleyen gruplar 7 Aralık’ta başşehrin güney banliyölerine girmişti. Rejim güçleri de Şam’da Savunma Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve uluslararası havalimanından çekilmişti.
Rejim aykırısı silahlı kümelerin başşehre hakim olmaya başlamasıyla Esed rejimi 8 Aralık sabahı kısa sürede başşehrin tüm denetimini kaybetmişti.
Suriye Milli Ordusu’nun Halep kırsalında 1 Aralık’ta terör örgütü PKK/YPG’ye karşı başlattığı Özgürlük Şafağı Operasyonu’nda ise Tel Rıfat ilçe merkezi, terörden kurtarılmıştı.