Taliban, Çin şirketi CAPEIC’le Afganistan’ın kuzeyinde petrol çıkarılması için anlaştı

06.01.2023 18:45

A⁺

A^-

Taliban hükümeti Afganistan’ın kuzeyinde petrol çıkarmak için Çinli bir şirketle anlaşma imzalayacak. Taliban’ın Afganistan’da iktidarı ele geçirdiği 2021 yılından bugüne yabancı bir firmayla yaptığı ilk büyük enerji muahedesinin müddeti 25 yıl olacak.

Taliban Sözcüsü Zabihullah Mücahid‘in yaptığı açıklamaya göre Amu Derya havzasında petrol çıkarma işini Sincan Orta Asya Petrol ve Gaz Şirketi (CAPEIC) üstlenecek. Perşembe günü başkent Kabil’de düzenlenen basın toplantısında konuşan Çin’in Afganistan Büyükelçisi Wang Yu, “Amu Derya petrol kontratı Çin ile Afganistan arasında çok önemli bir projedir” dedi.

Mücahid’in yaptığı açıklamaya göre, Çinli şirket projeye yılda 150 milyon dolar yatırım yapacak ve yatırımı 3 yılda 540 milyon dolara çıkacak. Kontratın mühleti 25 yıl olacak. Taliban yönetimi ise projede hissesini yüzde 75’e çıkarma opsiyonuyla, ilk etapta yüzde 20 iştirake sahip olacak . Proje Çin’in Afganistan’daki varlığını güçlendirecek. Diğer yandan Çinli bir kamu şirketi de ülkenin doğusundaki Logal bölgesinde bir bakır madeninin işletilmesiyle ilgili görüşmelerde bulunuyor.

Anlaşma, Taliban’ın Çinli bir iş beşerinin kullandığı otelin yakınına saldıran IŞİD militanlarının öldürüldüğünü açıklamasından bir gün sonra duyuruldu. Taliban yetkilileri Perşembe günü güvenlik güçlerinin Çinli bir iş beşerinin kullandığı otelin yakınına saldıran IŞİD militanlarını hedef aldığını açıklamıştı.

Taliban 8 IŞİD militanının öldürüldüğünü ve çok sayıda militanın gözaltına alındığını açıkladı. Kabul’daki Longan Oteli’ne yönelik Aralık ayındaki akında en az 3 kişi öldürülmüş, 8 kişi de yaralanmıştı. Yaralananlar arasında Çin asıllı 5 kişi de vardı.

1 trilyon dolarlık yer altı kaynağı

Afganistan’ın doğal gaz, bakır ve az mineraller de dahil olmak üzere doğal kaynaklarının kıymetinin 1 trilyon doları geçtiği tahmin ediliyor. Lakin, bu rezervlerin çoğu, ülkede onlarca yıldır devam eden çalkantılar nedeniyle dokunulmamış durumda. Pekin, Afganistan’daki Taliban idaresini resmi olarak tanıdığı yönünde bir açıklama yapmamıştı. Fakat Çin’in Nesil ve Yol Teşebbüsü (BRI) açısından Afganistan’da epeyce çok önemli çıkarları olduğu bir gerçek.

2013 yılında Çin Devlet Başkanı Şi Cinping tarafından başlatılan BRI, gelişmekte olan ülkelere liman, yol ve köprü gibi altyapı yatırımları için finansman sağlıyor. Çinin Ulusal Petrol Şirketi (CNPC) Afganistan’ın Amerika Birleşik Devletleri (ABD) dayanaklı hükümetiyle 2012 yılında Amu Derya havzasında petrol çıkarmak için anlaşmıştı. O periyotta Amu Derya’da 87 milyon varile yakın petrol bulunduğu tahmin ediliyordu.

Afganistan’ın Başbakan Yardımcısı olarak görev yapan Mullah Baradar basın toplantısında isim vermeden bir diğer Çinli şirketin bir evvelki hükümet düştükten sonra petrol çıkarımına devam etmediğini söyledi. Baradar, şirkete uluslararası standartlara göre davranıp prosedürleri sürdürmesi daveti yaptı.

Afganistanlı yetkililere göre, anlaşma kapsamında çıkarılan petrolün Afganistan’da işlenmesi planlanıyordu.