Tarihi 8 Mart LME krizinin detayları

Londra Metal Borsası, Mart ayında yaşanan milyarlarca dolarlık nikel ticaretinin iptalini, 20 milyar dolarlık bir teminat tamamlama davetine sebep olacağı ve borsanın varlığını tehdit edeceği gerekçesiyle yapılmasının gerekli olduğunu ifade ederek savundu.

LME, Elliott Investment Management ve Jane Street’ten gelen davalara karşı savunma özetinde 24 saatten daha uzun bir süre içinde fiyatların yüzde 250 arttığı bu yılki tarihi açığa satış sıkışıklığının şimdiye kadarki en detaylı açıklamasını sundu.

Ani yükselişin akabinde büyüyen panik hissini ve müşterilerin artan temerrütlerini anlatan doküman, LME’nin saatlerce süren ticareti geçersiz kılmak için daha öncene rastlanmayan kararı alma nedenini açıklasa da neden daha önce harekete geçilmediğine dair tenkitlere neden olabilir.

İptal edilmeseydi rekor düzeyin 10 katı açık oluşacaktı

LME, 8 Mart’ta iptal edilen süreçler sırasında ulaşılan fiyatların geçerli olmasına izin verilmesi halinde nikel piyasasının evvelki rekor düzeyinden on kat daha yüksek olan 19,75 milyar dolarlık bir teminat tamamlama daveti ile karşı karşıya kalacağını söyledi. LME Takas Odası CEO’su Adrian Farnham’a göre en az yedi trader temerrüde düşecekti ve yaşanan kriz bir “ölüm sarmalı” yaratma potansiyeline sahipti.

Bu senaryoda LME Takas Odası 2,6 milyar dolarlık bir zarara uğrayacak ve geri kalan traderlardan 1,22 milyar dolar talep etmek zorunda kalacaktı. LME’nin açıklamasında bunun da muhtemelen beş traderın daha temerrüde düşmesine yol açacağı ve bunun sonucunda LME’nin demir dışı metal piyasaları için bir mekan olarak fonksiyon görememesine ve daha geniş çaplı finansal piyasalar için çok önemli bir risk oluşturmasına neden olacağı kaydedildi.

Elliot ve Jane Street ise, borsanın 8 Mart süreçlerini iptal etme kararında uygunsuz davrandığını savunarak LME ve takas odasından yaklaşık 500 milyon dolar tazminat talep ediyor.

Bir LME sözcüsü, “LME, Elliott ve Jane Street’in şikayet münasebetlerinin haklı olmadığını, 8 Mart’taki durumun ve borsa tarafından alınan kararların temelde yanlış anlaşılmasından kaynaklandığını savunuyor. 8 Mart’ta yapılan tüm süreçler hukuka uygun ve piyasanın bütünlüğü için yapılmıştır. LME, bu kararları şiddetle savunmaya devam edecektir” tabirlerini kullandı.

Karşılıksız kalan teminat tamamlama çağrıları

LME’nin sunduğu savunma, piyasanın askıya alınmadan evvelki gün olan 7 Mart’ta fiyatların yüzde 66 arttığında dahi piyasanın ne kadar gerilim altında olduğunu ortaya koyuyor. LME’ye göre üç üye o gün sabah 9’a kadar ödenmesi gereken ilk teminat tamamlama davetlerini kaçırdı ve bunlardan biri ödenmemiş olarak kaldı.

LME’nin açıklamasında 7 Mart’ta toplamda yaklaşık 7 milyar dolara karşılık gelen dokuz gün içi teminat tamamlama daveti yapıldığı ve borsanın takas odasının daha fazla teminat tamamlama daveti yapılmasının borsa üyelerinin faydasına olmayacağından endişelendiği kaydedildi.

Yine de LME’nin özel komitesi 7 Mart 16.00’da yaptığı toplantıda piyasanın hala olağan tertibinde işlediği kanısına varılarak sonraki gece saat 01.00’da yeniden açılışına izin verildi.

8 Mart sabahı 05.53’te Farnham’a altı borsa üyesinin sabah dokuza kadar ödenmesi gereken 2 milyar dolarlık teminat tamamlama davetini kaçırdıkları bilgisi verildi. Sabah saatlerinde yedi üye LME’ye başvurarak davet sonunda teminat tamamlamakta zorlanacakları bilgisini verdiler.

Sabah 7.30 civarında LME ve LME Takas Odası yöneticileri bir toplantı düzenleyerek piyasanın nizamının bozulduğu konusunda fikir birliğine vararak alım satımı durdurma kararı aldılar. Sabah 09.00’da ise tüm alım satımların iptal edilmesi yönünde bir kararı alındığı ikinci bir toplantı yapıldı.

Borsa, aldıkları kararın nikel açık pozisyon krizinin odağında bulunan Tsingshan Holding Group’u korumak için olduğu yönüdeki tezlere da karşılık vererek karar alındığında bu mevzu ile ilgili bilgileri olmadığını belirtti.