TBMM Başkanı Kurtulmuş: Yeni bir anayasa yapmak, Türkiye’nin boynunun borcudur

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, “Yeni bir anayasa yapmak, Türkiye’nin boynunun borcudur. Cumhuriyetimizin ikinci asrına yakışan çok önemli bir adım olacaktır.” dedi.

Kurtulmuş, basın kuruluşlarının Ankara temsilcileriyle TBMM’de bir araya geldi.

Numan Kurtulmuş, parlamentonun bu döneminde Cumhuriyetin ikinci asrına gireceği için tarihi bir devrin eşiğinde olunduğunu söyleyerek, Meclisin bu döneminde çok sesli, çok farklı partilerin siyasi görüşlerinin yer alacağına işaret etti. Kurtulmuş, “Ümit ediyorum ki 28. Devir’de kalıcı işler yapabilmek nasip olur. TBMM’de, ülkemizin ihtiyacı olan hususlarda hep birlikte, birlik içerisinde demokratik teamülleri sonuna kadar en iyi şekilde kullanarak ve farklı fikirlerin karşılıklı çatışmasından hakikatleri ortaya çıkararak yolumuza devam ederiz. Açıkçası bu süreçte TBMM’de çalışacak milletvekili arkadaşlarımıza, Meclisin mehabeti, saygınlığını artırmak konusunda ne kadar büyük sorumluluklar düşüyorsa, siz basın mensubu arkadaşlarımıza da benzeyenşekilde vazifeler düşüyor.” diye konuştu.

TBMM’deki herkesin, Türkiye’nin önündeki sıkıntıları çözecek iradeyi ortaya koyacağını, Cumhuriyetin ikinci yüzyılına ilişkin “Sözü güçlü, gücü etkili bir Türkiye Yüzyılı”na yönelik amaçları gerçekleştirmek için çaba edeceğini de dile getiren Kurtulmuş, yeni periyodun ülkeye ve millete hayırlı olması temennisinde bulundu. TBMM Başkanı Kurtulmuş, bunların başında yeni bir anayasa yapma mecburiyetinin geldiğini belirterek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Yeni bir anayasa mecburiyeti ortadadır. Demokratik olarak Türkiye’nin önünü açacak çok önemli çalışmalardan birisidir ve haddizatında 12 Eylül Anayasası’nın kabul edildiği günün neredeyse sonraki gününden itibaren uzun yıllar boyunca Türkiye’nin yeni anayasa ihtiyacı hep tartışılmıştır. Hem siyaset etraflarında hem hukukçular arasında hem akademik etraflarda tartışılmıştır. Bundan Ötürü yeni bir anayasa yapmak, Türkiye’nin boynunun borcudur. Cumhuriyetimizin ikinci asrına yakışan çok önemli bir adım olacaktır. Bunun için hiçbir ön yargı olmaksızın bu çalışmaları inşallah güçlü bir şekilde başlatarak sonuç almayı hedefliyoruz.”

 “Anayasa problemi bir fantezi değil, bir ihtiyaçtır”

Meclis Başkanı Kurtulmuş, 12 Eylül askeri darbesinin Türkiye’ye siyasi, sosyal, insani bedeller ödettiğini vurgulayarak, “Ama 12 Eylül darbesinin en kalıcı arızalarından birisi, en kalıcı sonuçlarından birisi darbecilerin kendilerinin denetiminde olacak bir gelecek inşa etmek için yaptırdıkları 12 Eylül, yani 1982 Anayasası’dır. Bundan Ötürü geleceği dizayn eden, yıllarca mücadele ettiğimiz ve konuştuğumuz bahislerde bürokratik oligarşi dediğimiz, seçilmişler yerine atanmışların, milli irade yerine belli seçkin zümrelerin iradesini esas alan bir anayasa dizayn edildi. Şu Anda artık bu anayasadan bir şekilde kurtulmak zorundayız. Bu boynumuzun borcudur.” değerlendirmelerinde bulundu.

Kurtulmuş, milletin 15 Temmuz hain darbe teşebbüsünü önleyerek darbeci geleneğin önünü kestiğine işaret ederek, “Şimdi bu darbeci geleneğin önünü açan anayasadan kurtulma vaktidir. Ben, 28. Devir’in bu anayasayı gerçekleştirebilecek güce, siyasi iradeye, kararlılığa ve millet dayanağına sahip olduğu inancındayım ve inşallah gerçekleştireceğiz.” diye konuştu.

Numan Kurtulmuş, Anayasa, TBMM İçtüzüğü, Seçim Kanunu ve Siyasi Partiler Maddesi’nin, ülkenin demokratik topografyası açısından değerine işaret ederek, söylediği söz edilen düzenlemelerde daima değişiklikler yapıldığını hatırlattı. Kurtulmuş, “1982 Anayasası da 19 kere değiştirilmiştir ama Anayasanın ruhu ve esas düsturu hala burada durduğu için bir anayasa değişikliğine ihtiyaç vardır. Bu 4 temel hukuk metninin daha demokratik hale getirilmesi, milleti taşıyabilecek bir güce kavuşturulabilmesi de TBMM’nin çok önemli sorumluluklarındandır.” dedi.

Anayasa değişikliği tartışmalarına değinen Kurtulmuş, “Anayasa sorunu bir fantezi değil, bir gereksinimdir, bir gerekliliktir. Ayrıyeten yalnızca siyasi parti ya da partilerin anayasası olmaz. Milletin anayasası olur. Bu süreçlerin çok önemli ve ağır bir iştirakle, tabii ki yüzde 100 herkesin yardımını almak mümkün olmayabilir,en büyük konsensüsle sağlanabilmesi ve millete ait bir anayasa yapılabilmesi bu süreçte çok önemli hassasiyetlerimizden birisi olmalıdır.” sözlerini sarf etti.

“TBMM anayasa tartışmalarının öncüsü ve merkezi olacaktır”

TBMM Başkanı Kurtulmuş, sivil, katılımcı ve demokratik anayasanın Türkiye’nin gelecek kuşaklara karşı bir sorumluluğu olduğunu vurgulayarak, yeni anayasa konusunda siyasi partiler ve hukuk etraflarında bir müktesebat bulunduğunu anlattı. Kurtulmuş, “Bu büyük müktesebatın yeniden harekete geçirilmesi ve fikri olan herkesin fikrinin ortaya konulabilmesi için bir siyasal iklim oluşturmak durumundayız.” dedi.

Türkiye’nin anayasa gereksiniminin, doğru yerlerde, doğru formüllerle tartışılmasının ve çok geniş kitlelerin bu mevzudaki fikirlerini yapan bir üslupla ortaya koymalarının temin edilmesinin ehemmiyetine dikkati çeken Kurtulmuş, şunları kaydetti:

“Eğer siyasi iklimi doğru bir şekilde oluşturmayı başarabilirsek ben Türkiye’nin bu devirde yeni anayasayı yapabilecek bir imkana kavuşacağı kanaatindeyim. Bu anayasa tartışmaları içerisinde çok önemli konulardan birisi de şudur, siyasal iklim içerisinde farklı çevrelerin görüşleri kesinlikle dile getirileceksonuç itibarıyla TBMM anayasa tartışmalarının öncüsü ve merkezi olacaktır. Anayasayı millet ismine Meclis yapacağına göre, bu tartışmanın doğal olarak TBMM’nin uhdesinde ve TBMM’nin öncülüğünde dile getirilmiş olması, siyasi iklimin ve yerin doğru yönlenmesi bakımından da koşuldur kanaatindeyim.”

 “Anayasayı bir siyasi gündem olarak ele almamalıyız”

Anayasanın bir siyasi gündem olarak ele alınmaması gerektiğini vurgulayan Kurtulmuş, “Anayasa bir siyasi gündem değil, bir Türkiye gündemi olarak gündeme gelmeli, tartışılmalı.” diye konuştu.

Teklif parlamentonun gündemine gelene kadar; bu tartışmanın, siyasetin de sivil toplumun da akademinin de hukuk etraflarının de gündeminde olması gerektiğini anlatan Kurtulmuş, “En geniş mutabakatı sağlayacak şekilde yolumuza devam etmemiz lazım.” tabirlerini kullandı.

Anayasanın özelliklerine ilişkin görüşünü dile getiren Kurtulmuş, şunları kaydetti:

“Birincisi; anayasa, yeni bir anayasa olmalıdır. Ruhuyla, lisanıyla ve içeriğiyle yeni olması lazım. Onlarca sefer, içinde değişiklikler yapıldı.ruhu hala korunarak duruyor. Yeni bir anlayışla ruhunu, içeriğini ve lisanını yeniden ele aldığımız bir anayasa olmalıdır.

İkincisi; sivil bir anayasa olmalıdır. Yani milli iradeyi ve milli egemenlik fikrini esas alan; onun üzerinden nasıl bir Türkiye inşa edeceğini, Türkiye’nin ihtiyacı olan hususların ne olduğunu dile getiren bir anlayışla bunun yapılması gerekir. Sivil anayasadan kasıt yalnızca askerlerin yaptırdığı yahut yaptığı anayasalar olmaması değil,zamanda toplumun bütün bölümlerinin, sivil toplum kesitlerinin işin içerisine girdiği ve fikirlerini rahat bir şekilde dile getirdiği bir sürecin olmasıdır. Milli iradeyi ve milli egemenlik fikrini merkezine oturtturan sivil bir anayasaya muhtaçlığımız var.”

“Herkesin uzlaştığı bir metnin ortaya çıkma imkanı olmayabilir…”

Üçüncü temel özellik olarak ise bu anayasanın özgürlükçü olması gerektiğine işaret eden Kurtulmuş, şöyle devam etti:

“82 Anayasası’nda olduğu kısıtlayıcı, daraltıcı bir anayasa değil, kişisel hak ve özgürlükleri genişleten ve teminat altına alan bir anayasa olmak mecburiyetindedir.

Dördüncü temel nitelik ise kuşatıcı ve çoğulcu bir anayasa olmasıdır. Toplumun bütün farklı kesitlerinin, kendisini burada temsil edilmiş gördüğü bir metnin ortaya çıkması, bir fikir etrafında bunların oluşturulması… Herkesin uzlaştığı bir metnin ortaya çıkma imkanı olmayabilir. ama kahir ekseriyetinin, ‘Evet bu iyi oldu; Türkiye’yi, cumhuriyetin ikinci asrına taşıyabilecek bir metin ortaya çıktı’ diyebileceği bir anayasa olmalıdır. Bunun için de kuşatıcılık ve çoğulculuk fikri önemli bir şekilde bu anayasanın taleplerini oluşturmalıdır kanaatindeyim.

Beşinci temel özelliği ise medeniyet kıymetlerimizi esas alan ve gelecek amaçlarımıza uygun düşen birey odaklı bir anayasanın yapılmasıdır.”

“İnsanı yaşat ki devlet yaşasın” fikrine işaret eden Kurtulmuş, “Yeni anayasa, ‘Devleti yaşat ki insan yaşasın’ fikrinin üzerine değil; ‘İnsanı yaşat ki devlet yaşasın, devlet ebed süre olsun.’ fikri üzerine olmalıdır” dedi.

Türkiye’nin siyasi deneyiminin birey odaklı bir anayasanın hazırlanabilmesi için kâfi olduğuna inandığını söyleyen Kurtulmuş, “İnşallah bu dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi bu vazifesini da yerine getirecek kuvvettedir, güçtedir, siyasal birikime sahiptir.” değerlendirmesinde bulundu.

İkinci temel amaçlarının de “Meclis İçtüzüğü meselesi” olduğunu belirten Kurtulmuş, “Belki anayasa çalışmalarından daha önce bunun gündeme getirilerek, hızla Meclisin çoğunluğunun kabul edebileceği bir içtüzüğün gerçekleşmesi lazım.” dedi.

Meclis ara vermeden önce diğer siyasi parti kümeleriyle da görüşmelerinin olduğunu hatırlatan Kurtulmuş, “Her görüşmede arkadaşlarımız ‘evet bu içtüzükle bu iş olmuyor’ diyor. Öncelikle Meclisin faal çalışmasının temin edilmesi lazım. Bunun için kurulların önemli şekilde çalıştırılması gerekiyor. Mecliste, bilhassa yasa tekliflerinin oylanması noktasında, görüşmelerde gayriinsanı manzaraların ortaya çıkmayacağı bir sistem kurmak durumundayız.” diye konuştu.

“Anayasa’dan önce Meclis İçtüzüğü’nün çıkarılması mümkündür”

Kurtulmuş, Meclisin çalışma takvimine değinerek, “Arkadaşlar söylediler. 37 saat kesintisiz Meclis oturumunun yapıldığı toplantılar olmuştu. Bu insani bir çalışma sistemi değildir. Başta bütçe olmak üzere çok uzun tartışma periyotları, çok uzun karşılıklı söz almak, sataşmak ve onlar üzerinden saatler süren tartışmalar. Ayrıyeten olağan çalışmalarda da grup teklifleri gündeme geldiğinde gece geç saatlere kadar esas gündeme geçemeden gündemin grup teklifleri ile meşgul edilmesi… Bütün bunların hepsi dizayn edilebilir.” tabirlerini kullandı.

Meclis İçtüzüğü vasıtasıyla yasama kalitesinin artırılması milletvekilinin ve Meclisin saygınlığının artırılması ile ilgili adımların da atılabileceğini belirten Kurtulmuş, “Bu manada partiler arasında bir uzlaşı ile ümit ediyorum ki anayasadan önce Meclis İçtüzüğü’nün çıkarılması mümkündür ve daha kolay bir adım olacağı kanaatindeyim. Hep birlikte Meclisin prestijinin artırılması için uğraş sarf etmemiz gerekiyor. Bu tek tek her milletvekili arkadaşımızın üzerinde duracağı bir sorumluluk alanı olduğu gibi Türkiye gündemini belirleyenlerin de bilhassa medyanın da Meclisin prestijini artıracak çalışmalara özendirici bir şekilde destek vermesini talep ediyoruz.” diye konuştu.