“Türk şirketleri 2025’te eksi kârlılıklarla karşılaşabilirler”

“Trump dönemi yatırım açısından iyiydi”

Trump ve Türkiye’ye yatırımlar hakkında da değerlendirmede bulunan Şahbaz şunları söyledi:

“Biden dönemi Türkiye’nin Amerika’dan yatırım çekmesi için çok sessiz bir dönem oldu. Amerika’daki pahalılık Biden’ın gitmesinde öncü oldu diyebiliriz,fakat yeniden de enflasyonu yüzde 9’lardan yüzde 2’lere düşürdü. Trump aslında kötü olmayan bir devirde başlayacak. Trump diyor ki ben gümrük kota”larını fiyatlarını yükselteceğim, göçmenleri de ülkelerine yollayacağım diyorfakat onlar hizmet sektöründe inanılmaz bir maliyet avantajı veriyor ve bu türlü bir durumda Amerika’da fiyatların yerinde saymai bir durumu yok. Bütün bu siyaset kararları enflasyonu yukarı götürebilir. Dünyada esasen faizlerin aşağı gitmesi lazım. Türkiye’de de bu yönde adımlar bekliyoruz, ben faiz indiriminin 2025’in ilk çeyreğinde olacağını düşünüyorum yani Şubat-Mart diye düşünüyorum. Tabii bir de taban ücret var, yüzde 25-30 artış bekliyorum o yüzden seneye de enflasyonda çok iyi bir adımla başlamayacağız. Geçtiğimiz iki ayda Amerika’dan ve Kanada’dan bu türlü bir düğmeye basılmış benzeri insanlar aramaya başladı, çok enteresan bu 2019’dan beri bir sessizlik vardı şimdi tekrardan Türkiye’ye bakıyorlar. Çin ile tedarik zincirini kırmaya çalışıyorlar o yüzden Türkiye onlar için iyi bir pozisyonda. Bir evvelki Trump dönemi Türkiye’ye yatırımlar açısından güzeldi ama Biden dönemi kötüydü”

Pragma hakkında da bilgi veren Şahbaz, “Türkiye’ye gelen yatırımların çok önemli bir kısmında pazar hissemiz var o yüzden bizim ne yaptığımız piyasanın da ne yaptığını gösteriyor. 2023’ün başı bizim için iyi bir dönem değildio vakitten bu vakte bizim yaklaşık 1 milyar doların üzerinde bir sürecimiz oldu satın alma ve birleşmelerde. Türkiye’de olan süreçlerin çoğu bizim aracılığımızla oldu. Biz daha çok yurtdışından Türkiye’ye olan yatırımlarda uzman olduğumuz için son bir senede İngiltere, Belçika, Almanya, İtalya, Körfez Bölgesi ve Singapur’dan büyük yatırımlara imza attık. Kesim olarak da baktığımızda lojistik sektörü, üretim, enerji ve kimya sektörü dallar öne çıktı. Bu bizim alım satım danışmanlığı kısmımız bir de piyasa bizi yatırımcı tarafına da ittirdi. Dünya’da aslında özel sermaye fonlarında önemli bir likidite var,fakat Türkiye özel sermaye fonlarında çok şanslı olmadı zira büyük oyuncular son 10 senede Türkiye’den çıktılar hala da bir çıkış trendi içindeler.Türkiye’deki şirketler büyümeye devam ediyorborç finansmanı zorluğu içindeler. Biz de teknoloji ve üretim şirketlerine yatırım yaptık” dedi.

“2025’te düzgünleşme olur”

“2025’te özel sektörü neler bekliyor?” sorusuna Şahbaz, “Türkiye ihracat olarak Avrupa’ya çok bağlı, Avrupa yavaşladıkça Türkiye’de çabucak frene basmak zorunda. Üretim şirketlerinin ciroları zati bu sene geçtiğimiz yıllara göre önemli bir şekilde yavaşlıyor. Finansman da çok maliyetli yani günü döndürmek işletme sermayesi finansmanı yapmak ve daima kendinizi yeni tutmak için yatırım yapmanız lazım. Bu yatırımları yapmak için de finansman ortamı iyi değil. Bunlar aslında Türk şirketlerini bir kıskaca almıştı üzerine personellik maliyetlerinin yükselmesi yüzde 10’a yakın üretim şirketlerinde karlılığı götürdü. Zati yüzde10 karlılıkla çalışan bir şirketseniz bu maliyet sizi sıfıra götürür. O yüzden bu günlerde personel çıkarma, küçülme ve üretimi Türkiye’nin dışına taşıma aynıi bahisler çok duyuyoruz” diye cevapladı.

2025 yılı için beklentilerinden söz eden Şahbaz, şunları söyledi:

“2025 dünya için iyi olur mu bunun için çok da bilgi yok, yeniden 2024 benzeri yatay gidebiliriz bir miktar hareketlenebilir diye ümit ediyorum. Türkiye’ye döndüğümde orta vadeli programın Hükümet arkasında duruyor, iş dünyası arkasında duruyor, sonuçları da yavaş olsa da görünüyor. O yüzden bizim bu planın arkasında durmamız gerekiyor. 2025’te bir güzelleşme olur ama önümüzdeki bu personellik maliyetlerindeki artışlar konusu var, bu 2024’te gelinen karlılığı zorlayacak. Türkiye’deki şirketler aslında muhasebe eksikliğinden ötürü karlılıklarını bilmiyorlardı yani yüksek enflasyonlu ve yüksek devalüasyonla periyotlarda Türk lirası baktıkları muhasebelerdeki karlılık gerçek karlılık değildi. Nakit bazlı baktıklarında karlılığın olmadığını görüyorlardı. 2025’te eksi karlılıklarla bile karşılaşabilir şirketler. Türk Özel Sektörü için 2025’i zorlu görüyorum. Finansman maliyetlibulabilirseniz tabi, kredilerde bir daralma vardı bir baskı vardı. Ümit ediyorum ki bu riskler azalır”