Türkiye, BM ve Batılı ülkelerden, Suriye’ye Cilvegözü sınır kapısı üzerinden yardım düzeneğinin yenilenmesi daveti

BM Güvenlik Kurulu toplantısında konuşan Türkiye’nin BM Daimi Temsilcisi Feridun Sinirlioğlu, insani krizin uzamasından ve artan gereksinimlerden ötürü hayat kurtaran insani yardımların sağlanmasına devam edilmesinin kritik ehemmiyet taşıdığını söyledi.

Sinirlioğlu, “Sınır ötesi yardım düzeneği, Suriye’nin kuzeybatısında yaşayan milyonlarca insan için muteber bir insani yardım hattı olduğunu kanıtladı. Bu, fiziki yardımın ötesinde eğitim, muhafaza ve sağlık hizmetlerinde kritik destek de içeriyor.” dedi.

Sınır ötesi yardım sisteminin ölçeği, kapsamı ve etkinliği bakımından hiçbir karşılığı ve ikamesi olmadığını belirten Sinirlioğlu, “Burada kapalı bir hedef söylediği söz edilen değil. Hedef, bu yardıma muhtaç hayatları kurtarmaktan öbür bir şey değil.” diye konuştu.

BM Güvenlik Kurulu’nda yardım sisteminin yenilenmesi için hazırlanan tasarının sunucuları Norveç ve İrlanda ismine konuşan İrlanda’nın BM Daimi Temsilcisi Fergal Mythen da tüm erişim kanallarının daima olarak ulaşılabilir olması davetinde bulundu.

Mythen, Suriye’de rejim denetiminden ülkenin diğer bölgelerine gönderilen yardımların sayı ve miktarı artsa da sınır ötesi yardımlar kadar şimdi tesirli olmadığını aktararak, “İhtiyaç sahibi milyonlarca Suriyeliye besin, barınak, yıkanma, muhafaza, aşı ve kritik tıbbi hizmetler sağlayan sınır ötesi yardım düzeneği vazgeçilmez olmaya devam ediyor.” sözünü kullandı..

ABD’nin BM Daimi Temsilci Yardımcısı Robert Wood ise BM’nin sınır ötesi yardım düzeneğinin dünyadaki en inançlı ve şeffaf operasyonlardan biri olduğunu dile getirerek, “Sınır ötesi yardımın yerini hiçbir şey tutamaz.” sözlerini kullandı.

BM İnsani İşlerden Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Martin Griffiths, sosyoekonomik bozulmanın krizin başlangıcından bu yana en berbat durumda olduğunu belirtti, insani yardım sistemini sürdürmenin değerini vurguladı.

Rusya’nın BM Daimi Temsilcisi d, Batılı ülkeleri Suriye’ye yönelik insani yardım düzeneğini siyasallaştırmakla suçlayarak, “kesinlikle kabul edilemez, yasa dışı ve tek taraflı” Batı’nın yaptırımlarının sıradan Suriyelilerin hayatlarını etkilediğini kaydetti.

BM’ye göre, 2023’te yaklaşık 15,3 milyon insan (çatışmanın başladığı 2011’den bu yana en yüksek sayı) insani müdafaa ve yardıma ihtiyaç duyacak.

Uzun müddettir devam eden yardım sistemi 10 Ocak 2023’te sona eriyor.

Yalnızca bir sınır kapısından yardım gidiyor

BM Güvenlik Kurulunun 2014’te kabul ettiği karar tasarısına göre Suriye’nin kuzeybatısındaki bölgelere uluslararası yardım gönderiliyor.

Suriye’de muhaliflerin denetimindeki bölgelere Irak ve Ürdün’ün yanı sıra Türkiye’deki iki sınır kapısından insani yardım gönderilmesini öngören karar tasarısı, sonraki yıllarda Rusya ve Çin’in itirazları üzerine sonlandırıldı.

Bölgeye halihazırda sırf Cilvegözü Sınır Kapısı üzerinden besin ve ilaç yardımı ulaştırılıyor. BM Güvenlik Kurulunda yardım programının mühletinin 10 Ocak 2023’e kadar uzatılması konusunda uzlaşı sağlanmıştı.

Yardım programının uzatılması için Kurulun beş daimi üyesinden (Rusya, Çin, ABD, Fransa ve İngiltere) hiçbirinin itiraz etmemesi şartıyla en az 9 üyenin onayı gerekiyor.