enflasyonemeklilikötvdövizakpchpmhp
DOLAR
32,8187
EURO
35,0950
ALTIN
2.447,29
BIST
10.771,36
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul
Açık
28°C
İstanbul
28°C
Açık
Cumartesi Açık
29°C
Pazar Açık
29°C
Pazartesi Az Bulutlu
30°C
Salı Az Bulutlu
29°C

Türkiye ilk çeyrekte tüketimle büyüdü

Türkiye ekonomisi 2024 yılının ilk çeyreğinde, devam eden nakdî sıkılaştırmaya karşın yerel seçim öncesi hızlanan hanehalkı tüketimi tesiriyle süratli büyüdü. Yılın ilk çeyreğinde büyüme yüzde 5,7 olarak beklentilerin sınırlı da olsa üzerinde…

Türkiye ilk çeyrekte tüketimle büyüdü
31.05.2024 12:30
2
A+
A-

Türkiye ekonomisi yılın ilk çeyreğinde tüketimin tesiriyle yüzde 5,7 büyüme kaydetti. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı verilere göre yılın ilk çeyreğinde çeyreklik büyüme ise yüzde 2,4 olarak gerçekleşti. Yılın ilk çeyreğinde büyüme performansında tüketim öne çıktı. Hanehalklarının tüketim harcamaları yılın ilk çeyreğinde yüzde 7,3 artış kaydetti. Devletin sonuncu tüketim harcamaları yüzde 3,9, gayrisafi sabit sermaye oluşumu ise yüzde 10,3 arttı. Mal ve hizmet ihracatı, 2024 yılının birinci çeyreğinde bir evvelki yılın çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak yüzde 4 artarken ithalatı yüzde 3,1 azaldı. Bunların akabinde Bloomberg HT tarafından yapılan hesaplamalara göre, tüketim harcamalarının büyümeye ilk çeyrekte 5,5 puan katkı sağladığı görüldü. Kamu harcamalarının 0,5 puan, yatırımların ise 2,6 puan katkı verdiği ilk çeyrekte net ihracat tarafından da artı 1,6 puan geldi. Böylelikle net ihracat bir süre sonra ithalat tarafında yaşanan gerilemenin tesiriyle müspete döndü. Büyümeyi yüzde 5,7’ye çeken başlık eksi 4,4 puanla stoklar oldu.

Sektörlerde inşt dikkat çekti
İlk çeyrek performansı bakımından Türkiye iktisadında en çok dikkat çeken bölüm inşt oldu. İnşt sektörü yılın ilk çeyreğinde yüzde 11,1 büyüdü. Tarımda yüzde 4,6 büyüme ile son devirlerin en iyi çeyreği yaşandı. Sanayi tarafında büyüme devirde yüzde 4,9 olarak kaydedildi.

Hizmetler tarafında ise büyümenin yüzde 4,3 olduğu görüldü.

İlk çeyrekte 285,6 milyar dolarlık ekonomik büyüklük
Üretim usulüyle Gayrisafi Yurt İçi Hasıla iddiası, 2024 yılının birinci çeyreğinde cari fiyatlarla bir evvelki yılın çeyreğine göre yüzde 90 artarak 8,82 trilyon TL oldu. GSYH’nin birinci çeyrek pahası cari fiyatlarla dolar bazında 285,6 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Yatırımlarda inşt ivmelendi, makine-teçhizat ivme kaybetti
Yatırımlara bakıldığında inşt ve makine-teçhizat arasındaki makas dikkat çekti. Yılın ilk çeyreğinde inşt yatırımlarındaki büyüme yüzde 9,6 oldu. Böylece baz tesiriyle yüksek gelen 2021’in ikinci çeyreğinden bu yana inşt yatırımlarında en süratli büyüme kaydedildi.

Makine-teçhizat yatırımlarındaki büyüme ise 2024’ün ilk çeyreğinde yüzde 11,9’a geriledi. Böylece geçen yılın son çeyreğinden sonra, 2024’ün ilk çeyreğinde de makine-teçhizat yatırımları büyümesinin sürat kestiği izlendi.

Beklenti yüzde 5,6 olması yönündeydi
Bloomberg HT anketine katılan ekonomistlerin beklentisi ilk çeyrekte büyümenin yıllık bazda yüzde 5,6 olması istikametindeydi. Ankette en düşük varsayımı veren kurum birinci çeyrekte yıllık yüzde 4,5; en yüksek kestirimi veren kurum yüzde 6,9 büyüme beklediğini belirtmişti. Geçen yılın son çeyreğinde Türkiye iktisadında yıllık büyüme yüzde 4 olarak gerçekleşmişti.

Türkiye ekonomisi yüzde 5’i aşan büyüme performansını son olarak 2023 yılının üçüncü çeyreğinde göstermişti. Bloomberg HT anketinde çeyreklik bazda büyüme beklentisi ise yüzde 1,5 olmuştu. Dönemsel olarak en yüksek beklenti yüzde 4,2 olurken, en düşük tahmin yüzde 0,4 olarak kaydedilmişti.

Öncü göstergeler büyümeyi tekrar tüketimin sürüklediğini göstermişti
Türkiye İstatistik Kurumu’nun ilk çeyreğe ilişkin sanayi üretim ve perakende satışlar istatistiklerinden yapılan hesaplamaya göre tüketim ile üretim arasında tüketim lehine çok önemli bir makas oluştu. Bloomberg HT’nin hesaplamalarına göre arındırılmamış verilere göre sanayi üretimi ilk çeyrekte yüzde 5,3 arttı.

Buna rağmen perakende satışlarındaki artış yüzde 19,2 olarak kaydedildi. Bir evvelki çeyrekte de Türkiye iktisadını tüketim sürüklemişti. TÜİK’in verilerine göre Türkiye ekonomisi geçen yılın son çeyreğinde yüzde 4 büyürken tüketimin büyümeye katkısı 6,7 puan olmuştu. Buna rağmen net ihracattan 0,6 puan, stoklardan ise 5 puan olumsuz tesir gelmişti.

TCMB’de ilk çeyrekte tüketime dikkat çekmişti
Türkiye iktisadında ilk çeyrekte talep görünümüne Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) enflasyon raporunda da dikkat çekilmişti.

Raporda 2024 yılının ilk çeyreğinde yurt içi talepteki dirençli seyrin sürdüğü ve perakende satış ve ticaret satış hacim endeksleri ile kartla yapılan harcamaların ilk çeyrekte tüketimde ivmelenmeye işaret ettiği belirtilmişti. Bayram tatilinin bir miktar belirsizlik oluşturduğunu ifade eden TCMB ikinci çeyreğe ilişkin öncü göstergelerin ise iç talepte ilk çeyreğe kıyasla daha ölçülü bir görünüm ima ettiğini vurgulamıştı. TCMB’ye göre Nisan ayında kartla yapılan harcamalar gerçek bazda zayıflarken, imalat sanayi firmalarının geleceğe yönelik yurt içi sipariş beklentileri de, çeyreklik bazda gerilemeye devam etti. Öte yandan, tüketim malları ithalatı Nisan ayında artış kaydederek bu görünümden ayrışmıştı.

Sıkılaşmaya karşın büyüme
Piyasada sıkılaşan para siyasetine karşın 31 Mart’ta gerçekleştirilen yerel seçim öncesi öne çekilen talebin birinci çeyrekteki ekonomik büyümeye katkı verdiği belirtiliyordu.

Genel beklenti yılın ikinci yarısında iç tüketimin yavaşlayacağı yönünde. Ekonomi yönetimi de yılın kalanında “daha istikrarlı bir büyüme kompozisyonu” görüleceğini söylemişti. Hükümet geçen sene yapılan genel seçimlerin akabinde uygulamaya başladığı ekonomi programı çerçevesinde enflasyonu düşürmek ve artan iç talebi yavaşlatmak için tedbirler aldı. Geçen sene Haziran ayından beri siyaset faizi 41,5 puan yükseltildi. İhracatı arttırarak ve iç talebin körüklediği ithalatı azaltarak cari açığı daraltmayı ve büyümenin kompozisyonunda değişim yaratmayı hedefleyen ekonomi yönetimi bu gelişmelerin enflasyonun düşüşüne de katkı sağlayacağını öngörüyordu.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.