Türkiye imalat PMI pandemiden beri en düşük düzeyde

Ekonomik büyümenin öncü göstergesi olan imalat sanayi performansında en süratli ve emniyetli referans kabul edilen İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat PMI (Satın Alma Yöneticileri Endeksi) anketinin Ekim 2022 dönemi sonuçları açıklandı. Eşik değer olan 50’nin üzerinde ölçülen tüm sayıların kesimde güzelleşmeye işaret ettiği anket sonuçlarına göre, eylül ayında 46,9 olan manşet PMI, ekimde 46,4’e geriledi.

Manşet PMI, üst üste sekizinci ay eşik değer 50’nin altında kalarak dalın performansında sert yavaşlamaya işaret etti. Bu yavaşlama Mayıs 2020’den bu yana en bariz seviyede gerçekleşti.

Yeni siparişlerde talep eksikliğine bağlı olarak devam eden ve 13’üncü aya ulaşan ivme kaybı, faaliyet şartlarındaki bozulmada tesirli oldu. aynı şekilde yeni ihracat siparişleri de gözle görülür bir şekilde yavaşladı. Talepteki zayıflık, üretim tarafını da etkiledi.

Bununla birlikte, üretimdeki yavaşlama mayıs ayından bu yana en ölçülü seviyede ölçüldü. Ekim ayında imalatçılar yeni siparişlerdeki yavaşlamayı satın alma faaliyetlerine ve çalışan sayılarına da yansıttı. İstihdamda Mayıs 2020’den bu yana en besbelli azalma gerçekleşti. Girdi alımlarındaki azalma, tedarik zincirleri üzerindeki baskının hafiflemesini sağlayarak teslimat sürelerinin azalmasında rol oynadı. Tedarikçi performansı son 34 ayda ilk defa güzelleşme sergiledi ve bu düzgünleşme Eylül 2014’ten bu yana en besbelli seviyede kaydedildi.

Girdi maliyetleri ve son ürün fiyatları ekim ayında keskin bir şekilde artmaya devam etti. Lakin her ikisinde de enflasyon evvelki aya göre düşüş gösterdi. Girdi maliyetlerindeki yükseliş büyük ölçüde para ünitesindeki zayıflıktan kaynaklanırken enerji ve ham madde fiyatlarında da artış bildirildi. Firmaların girdi maliyetlerindeki artışı müşterilere yansıtmasıyla birlikte sonuncu ürün fiyatları da yükseldi.

“Uluslararası talepteki zayıflık ön plana çıktı”

İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat PMI anket bilgileri hakkında değerlendirmede bulunan S&P Küresel Market Intelligence Ekonomi Yöneticisi Andrew Harker, şunları söyledi: “Ekim ayında talep şartlarındaki durağanlık Türk imalat kesiminin performansını sınırlamaya devam ederken bilhassa uluslararası talepteki zayıflığın giderek ön plana çıktığı gözlendi. Yeni siparişleri karşılamaya yönelik iş yükünün azalmasıyla birlikte firmalar hem istihdamı hem de satın alma faaliyetlerini sınırlamaya yöneldi. Satın alma faaliyetlerinin yavaşlaması tedarikçileri kısmen rahatlattı ve teslimat müddetlerinde sekiz yılı aşkın devrin en besbelli düşüşü gerçekleşti. Bu durum, kesimde büyümenin önündeki mahzurlardan birinin tesirini hafifletti.”