Türkiye’de uyuşturucu kullanımı rekor kırdı

Türkiye, halk sağlığı açısından metamfetamin sıkıntısıyla karşı karşıya. 2019 yılından bugüne giderek daha fazla metamfetamin yakalanırken bu sayı 2022 yılında ikiye katlanarak 77,7 ton ile rekor kırdı.

Türkiye’de uyuşturucu kullanımın geldiği boyut raporlarla gözler önüne seriliyor. Üsküdar Üniversitesi Merkez Yerleşke Senato Salonu’nda düzenlenen basın toplantısında 2023 Dünya Raporunda Türkiye’nin uyuşturucu konusundaki karnesi de çıkarıldı. Prof. Dr. Atasoy, Birleşmiş Milletler Uluslararası Uyuşturucu Denetim Kurulu 2023 Dünya Raporunda Türkiye’nin yer aldığı paragraflara da işaret ederek, özetle şu bilgileri verdi:

“2022 yılında Balkan Yolu Afganistan’dan kaynaklanan opiyatların İran ve Türkiye üzerinden geçerek Orta ve Batı Avrupa’ya ulaşmasında esas güzergâh olmayı sürdürdü. Son verilere göre Afgan opiyatlarının kaçakçılığında Güney Yolu, yani İran ve Pakistan’dan geçerek deniz yahut hava yolu ile direkt yahut Güney Asya, Afrika ve Körfez’i geçerek dolaylı şekilde Avrupa’ya ulaşan güzergâhın kullanımı arttı. Kuzey Yolunda yani Orta Asya’dan Rusya Federasyonuna kaçırılan Afganistan ilişkili eroin ve morfin yakalamaları Güney Yolu’ndan daha fazladır.

Türkiye, 2019 yılından bugüne giderek daha fazla metamfetamin yakaladı. Bu sayı 2022 yılında ikiye katlanarak 77,7 ton ile bütün vakitlerin rekorunu kırdı. Bu durum, büyük ölçüde Afganistan kaynaklı metamfetaminin komşu İran İslam Cumhuriyeti üzerinden kaçakçılığına bağlanabilir. Bu metamfetamin, Doğu ve Güney Doğu Asya, Orta Asya, Avrupa ve Kuzey Afrika’yı hedeflemekle birlikte Türkiye’nin iç piyasalarında da kalabilir.

Türkiye ekseriyetle kristal metamfetamin ele geçirmekle birlikte, çok önemli ölçüde sıvı metamfetamin de yakaladı. Yetkililer, sıvı metamfetaminin zulalanma imkanlarının daha fazla olması nedeniyle tercih edildiğini bildirdiler. Birtakım kent dışlarında, bilhassa İstanbul etrafında sıvı metamfetamini kristal hale dönüştüren tesisler tespit edildi.

Türkiye, sigara şeklinde, yakın vakitte elektronik sigara şeklinde tüketilen sentetik cannabinoidlerin (sentetik esrar) hala “yeni psikoaktif maddeler” sınıflamasına giren maddeler arasında ülkede en fazla yakalanan uyuşturucu olduğunu bildirdi. Bununla birlikte Türkiye’nin sentetik esrar yakalama sayıları 2021 yılına oranla yüzde 53 düştü. 2001’de yaklaşık 2,2 ton iken, 2002’de yaklaşık 1 ton oldu.

24 milyon Captagon 

Türkiye, 2022 yılında evvelki yıllara göre daha fazla “Captagon” ele geçirmiştir. 2021 yılında 14 milyon tablet yakalamakla birlikte bu sayı 2022’de 24 milyon tablete yükselmiştir. Bu sayı, 2.8 milyon tabletin yakalandığı 2021 yılına göre on kat fazladır.

Esrarın çok güçlü bir biçimi olan “skunk” kaçakçılığı Türkiye için önemli bir sorun oluşturuyor. Ülke, 2020 – 2022 arasında esrar yakalamalarında azalma gözlendiğini, buna karşılık ele geçen “skunk” ölçülerinin evvelki yıllara göre arttığını bildirdi. 2022 yılında ele geçen 63.3 ton esrar miktarı 2020’ye göre yüzde 28 daha azdı. Buna karşılık “skunk” yakalamaları bir evvelki yıla göre yüzde 56 oranında artarak 8.6 tona ulaştı.

2.3 ton kokain bulundu 

Türkiye, giderek artan şekilde, direkt Latin Amerika’dan gelen yahut dolaylı olarak Batı Afrika’dan transit olarak Türkiye’ye ulaşan kokainin Balkan Yolu üzerinden Avrupa’nın hedef piyasalarına ulaşmasında transit ülke olarak kullanılıyor. 2014’ten yakalanan kokain miktarı 2021 yılında 7 kat artarak 2.3 ton aynıi rekor düzeye ulaştı. Türkiye’yi transit geçen kokainin bir kısmı Orta Doğu piyasalarını hedefliyor. 2022 yılında Türkiye 2.3 ton kokain ele geçirdi. Bu miktar, 2021’e göre yüzde 18 daha fazla.

321 bin kişi tedavi aldı 

24 Mart 2023 tarihinde Perulu yetkililer seramik karolar içerisine gizlenen ve maksadı Türkiye olan 2.3 ton kokain ele geçirdiklerini bildirdiler. Genişletilmiş deniz trafiği kaçakçılık rotası kullanılarak Türkiye’ye gidecek olan sevkiyatın Peru-Türkiye arasındaki kaçakçılıkta bir ilk olduğunu belirttiler.

2022 yılında sağlık kuruluşlarında 302 bin 911 şahsa ayaktan, 18 bin 187 bireye yatarak hizmet verildi. Hastaların yüzde 37.4’ü eroin, yüzde 37.8’i metamfetamin, yüzde 7’si esrar, yüzde 1.3’ü sentetik esrar, yüzde 7’si opiyat ve yüzde 2.9’u kokain kullanımı nedeniyle tedavi gördü. Kalanı “ecstasy” ve diğer uyuşturucu maddeler nedeniyle tedaviye alındı.

Son yıllarda metamfetamin kaçakçılığındaki artış ve 2022’deki rekor seviyede yakalamalar, Türkiye’nin halk sağlığı açısından karşı karşıya kaldığı tehdidi de artırıyor. Metamfetamine bağlı ölümlerin uyuşturucuya bağlı toplam vefatlar içindeki hissesi da son yıllarda giderek yükseldi. 2018’de bu sayı yüzde 6.2 olduğu halde, 2020’de yüzde 31.2 ve nihayet 2022’de yüzde 59.9 düzeyine geldi.”

Uyuşturucu ve madde kullanımıyla cezadan fazla ispata dayalı ve bilimsel metotlarla mücadele edilmesi gerektiğine dikkat çeken Atasoy, arz için ayrılan bütçe ile önlemeye yönelik ayrılan bütçenin de istikrarlı bir şekilde olması gerektiğine vurgu yaptı.