Felat Bozarslan Türkiye’de ilk koronavirüs olayının tespit edildiği 11 Mart 2020’nin üzerinden iki yıl geçti. Sağlık Bakanı Fahrettin Koca dün …

Felat Bozarslan
Türkiye’de ilk koronavirüs olayının tespit edildiği 11 Mart 2020’nin üzerinden iki yıl geçti. Sağlık Bakanı Fahrettin Koca dün Twitter hesabından yaptığı “Fahrettin Koca’yı tanımadığımız günlere dönüyoruz” paylaşımı ile Covid-19 riskinin giderek azaldığını ima etti, paylaşım sosyal medyanın en çok konuşulan mevzuları arasında ilk sıraya yerleşti. Pandeminin başından beri şeffaflık konusunda eleştirilen Sağlık Bakanlığı’nın açıkladığı tabloda da ise dün yapılan test sayısının 172 bin 461, vaka sayısının 5 bin 609, vefat sayısının ise 32 olduğunu belirtildi.
Sayılar gerçeği yansıtıyor mu?
Almanya ve Fransa ülkelerde vaka sayıları 150 binlere yaklaşırken, Türkiye’de açıklanan optimist tablo “güvenirlik” tartışmalarını yeniden başlattı. Pekala, koronavirüs tedbirlerinin neredeyse tamamen gevşetildiği Türkiye’de bu optimist tablo nitekim doğru mu? Sağlık Bakanlığı’nın çoğu zaman optimist bir tablo çizmeye çaba ettiğini belirten Türk Tabipler Birliği Başkanı Şebnem Korur Fincancı’ya göre, bu optimist tablo salgının yayılması ve aşılama suratının düşmesi gibi aksiliklere neden oluyor. Vaka sayılarının gerçeği yansıtmadığını ifade eden Fincancı, bilhassa test sayılarındaki düşüşün buna neden olduğunu belirtiyor.
Fincancı “Yaygın test uygulanmıyor. Temaslı bildirimleri neredeyse hiç yapılmıyor. Filyasyon aynıi bir çalışma sözkonusu bile değil. Bu türlü olunca da aslında güya sayılar düşüyormuş gibi bir tablo yansıtılıyor. Bundan Ötürü sayılar gerçeği yansıtmıyor. Test sayılarıyla diğer dataları birlikte değerlendirdiğimizde yaklaşık olarak aslında yeni vaka sayısının 30 binler civarında olduğunu söylemek çok yanlış olmaz” diyor.
Vefat sayıları doğru açıklanmıyor mu?
Türkiye’de koronavirüs tedbirlerinin gevşetilmesi ile birlikte test yapılması da belli kurallara bağlanmış, uzmanlar bu duruma tepki göstermişti. Uzun vakittir yalnızca belirti gösterip sağlık kuruluşlarına başvuran bireylere koronavirüs testi yapılıyor. Halk sağlığı uzmanlarına göre, bu durum nedeniyle vaka sayılarına kuşkuyla bakmak gerekiyor. Bursa Uludağ Üniversitesi Halk Sağlığı Anabilim Kısmı Başkanı Prof. Dr. Kayıhan Pala, Türkiye’de ilan edilenden daha fazla vaka olduğu görüşünde. Vefat sayılarının 50’nin altına inmesini sevindirici bir gelişme olarak değerlendiren Pala, “Bağımsız akademisyenlerin yaptığı fazladan mevt sayıları incelemelerine baktığımızda, hakikaten sahada vefat sayısı azalmış görünmesine karşın Sağlık Bakanlığı’nın ilan ettiği için daha fazla vefat olma ihtimali karşımızda duruyor. Sağlık Bakanlığı’nın pandeminin başından bu yana saydam olmayan ve bağımsız bilim insanlarının erişmesine açık olmayan bilgi kaynakları yüzünden, hem doğrulanmış olgu sayıları, hem de vefatlar hala tartışılmaya devam ediyor” diyor.
“Virüsün tesirleriyle kaybettiğimiz insanlar kayda geçmiyor”
Türk Tabipler Birliği Başkanı Fincancı da vefat oranları ile ilgili Prof. Dr. Kayıhan Pala iledüşüncelere sahip. Salgının başından beri 280 bine varan mevt sayısıyla karşı karşıya olunduğunu ifade eden Fincancı, bunun 97 bininin Sağlık Bakanlığı’nca açıklandığını belirtiyor. Fincancı, geriye kalan 180 bin mevtin nasıl kayda geçtiğinin sorulması gerektiği görüşünde.
“Salgınla ilgili alınmayan tedbirler, kaçınılmaz bir biçimde sağlık hizmetlerinin ertelenmesine yol açtı” diyen Fincancı “İnsanlar Covid servislerinin yoğunluğu nedeniyle diğer sağlık meseleleri için başvuramaz oldu ve bunun sonucunda aslında tedavi edilebilir bir çok sağlık sorunu tedavi edilemez noktaya geldi. Ayrıyeten Covid nedeniyle hastaneye yatıyor insanlar, sonra virüs negatifleşiyor. Fakat virüsün yarattığı tesirlerle kaybettiğimiz insanlar var.bunlar Covid olarak kayda geçmiyor. Bütün bunları dikkate almak gerekiyor” görüşünü dile getiriyor.
Çin neden yeniden kapanıyor?
Dünya genelinde son iki hafta içerisinde vaka ve vefat oranlarında besbelli düşüşler göze çarpıyor. Lakin iki haftadan beri Çin’in Şanghay başta olmak üzere kimi bölgelerinde tam kapanma ve koronavirüs tedbirleri yeniden hayata geçirildi. Uzmanlar Çin’in başşehri Pekin etrafındaki kimi yerleşim alanlarında da vaka sayılarında artış meydana geldiğini belirtiyor.
Çin’deki kapanmaya dikkat çeken Prof. Dr. Kayıhan Pala “Çin bu kadar ağır bir kapanmayı Omicron varyantını tamamen ortadan kaldırabilmek ve sıfır olgu siyasetini destekleyebilmek için mi yapıyor, yoksa karşımızda yeni, kaygı verici diğer varyantlar mı var, diğer yeni tehditler mi var, bunu şimdi bilmiyoruz. Fakat şimdiye kadar görülen gelişmeler, aşı eşitzsizliği başta olmak üzere dünyada şimdi bu aylar için söylüyorum, bu sorun bitti diyebileceğimiz bir pozisyonu işaret etmiyor. O denli anlaşılıyor ki, kapalı ortamlardan dışarı çıkmaya başladığımız bahar ve yaz aylarında daha evvelki yıllarda olduğu aynıi olgu sayılarında genel bir azalma bizi bekliyor.fakat pandemide ne durumda olduğumuzu nitekim anlayabileceğimiz zaman sonbahara doğru, o günkü verilere dayalı olarak bir değerlendirmeyi mecburî kılıyor. Özetle bugün itibariyle temkinli olmakta fayda var. Umuyoruz ki bu yılın sonuna doğru bütün dünyada pandemiyi dündemden çıkarabiliriz.fakat bunu söylemek için şimdi erken” diyor.
TTB Başkanı Şebnem Korur Fincancı ise vaka sayılarının az görünmesinin test sayılarındaki düşüş kadar turizm döneminin gelmesiyle de irtibatlı olduğunu düşünüyor. “Ne hikmetse turizm sezonu başlarken vaka sayılarında da düşüş oluyor” diyen Fincancı, Sağlık Bakanlığı’nın optimist tablosu nedeniyle toplumda inanılmaz bir rahatlık oluştuğunu, artık kapalı ortamlarda dahi maske takanların sayısının son derece sınırlı olduğunu ve bu durumun gelecekte çok önemli meselelere yol açabileceğini ifade ediyor.