Üç dev kuruluştan uyarı: Emtia fiyatları yüksek kalacak

Uluslararası Enerji Ajansı (UEA), Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası tarafından yapılan ortak açıklamada, kurum başkanlarının Orta Doğu’daki savaşın enerji ve ekonomi üzerindeki etkilerine karşı müdahaleyi en üst düzeye çıkarmak amacıyla Nisan ayı başında oluşturulan koordinasyon grubu kapsamında bugün bir araya geldiği belirtildi.

Açıklamada, savaşın etkisinin önemli, küresel ve son derece asimetrik olduğu vurgulanarak, enerji ithalatçısı ülkelerin, özellikle düşük gelirli ekonomilerin bu durumdan orantısız şekilde etkilendiği ifade edildi.

“Bu şok, petrol, gaz ve gübre fiyatlarının yükselmesine yol açarak gıda güvenliği ve iş kayıpları konusundaki endişeleri tetikledi. Orta Doğu’daki bazı petrol ve gaz üreticileri de ihracat gelirlerinde ciddi kayıplar yaşamıştır” değerlendirmesine yer verildi.

Arz toparlanması zaman alacak

Durumun belirsizliğini koruduğuna ve Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan sevkiyatların henüz normale dönmediğine işaret edilen açıklamada, “Boğaz üzerinden düzenli sevkiyat akışlarının yeniden başlamasından sonra bile temel emtiaların küresel arzının çatışma öncesi seviyelere dönmesi zaman alacaktır, ayrıca altyapıda meydana gelen hasar göz önüne alındığında, yakıt ve gübre fiyatları uzun süre yüksek kalabilir” ifadeleri kullanıldı.

Açıklamada, tedarik zincirinde yaşanan aksaklıkların temel girdi eksikliklerine yol açabileceği ve bunun enerji, gıda ile diğer sektörler üzerinde etkiler yaratabileceği belirtildi. Savaşın aynı zamanda zorunlu göçü artırdığı, istihdamı olumsuz etkilediği, seyahat ve turizmi daralttığı ve bu etkilerin tersine dönmesinin zaman alabileceği aktarıldı.

UEA’nın aylık Petrol Piyasası Raporu ile IMF’nin Dünya Ekonomik Görünümü raporu öncesinde son değerlendirmelerin paylaşıldığı açıklamada, şoktan en fazla etkilenen ülkelerin durumu ve kurumların verdiği yanıtların da ele alındığı kaydedildi.

Açıklamada, UEA, IMF ve Dünya Bankası ekiplerinin ülke bazında da dahil olmak üzere karşılıklı uzmanlıktan yararlanmak, özel politika önerileri sunmak ve IMF ile Dünya Bankası örneğinde gerekli durumlarda mali destek sağlamak amacıyla yakın işbirliği içinde çalıştığı vurgulandı.

Savaşın enerji piyasaları, küresel ekonomi ve ülkeler üzerindeki etkilerinin yakından izlenmeye devam edileceği belirtilen açıklamada, istikrar, büyüme ve istihdamı destekleyen dayanıklı bir toparlanmanın temellerini oluşturmak için gerektiğinde diğer uluslararası kuruluşlarla koordinasyon içinde üye ülkelere yönelik müdahale ve destek mekanizmalarının sürdürüleceği ifade edildi.