Uğur Mumcu’nun öldürülmesinin üzerinden 30 yıl geçti: Davalardan kimse tatmin olmadı, sorular hâlâ cevapsız, firari bombacı hâlâ kayıp

Türkiye basın tarihinde haberleri, yazıları, evrakları ve kitaplarıyla büyük bir iz bırakan gazeteci Uğur Mumcu’nun öldürülmesinin üzerinden tam 29 yıl geçti. 24 Ocak 1993’te, Ankara’nın o karlı ve soğuk gününde şimdi çocuk olup patlamanın sesiyle sarsılanlar bugün orta yaşlarına merdiven dayadı. Suikastin işlendiği gün, sonradan Mumcu’nun isminin verildiği Karlı Sokak’ta “devlet büyüklerinin geleceği” münasebet gösterilerek çalı süpürgesiyle kanıtların süpürülmesi, 29 yıllık süreçte yaşanacakların habercisiydi.

 90’lı yılların karanlığı kendisini cinayetlerle gösteriyordu. Enseden sıkılan kurşunlar, bombalı paketler, araçlara konulan bombalar.

 Uğur Mumcu, Ahmet Taner Kışlalı, Muammer Aksoy, Bahriye Üçok ve Musa Anter de bu akınların maksadı olan isimler ortasındaydı.

 Bu cinayetlerin işlendiği devirde, suikastlerin tek elden çıkmış olabileceği kimsenin aklına gelmiyordu. Lakin 2000 yılında başlatılan Umut Operasyonu’nda tam 18 aynı olay birleştirildi ve bu hareketlerin tamamının “Selam/Tevhid-Kudüs Ordusu” isimli örgüt tarafından gerçekleştirildiği iddia edildi. Teze göre, 1988-1999 arasında gerçekleştirilen 18 farklı saldırıyı bu örgüt yapmıştı. Çetin Emeç, Turan Dursun suikastlerinin de aralarında olduğu 5 farklı eylem ise “İslami Hareket Örgütü” tarafından gerçekleştirilmişti.

 Yargıya göre, her iki örgüt, İran’da Kudüs Ordusu ve İran kapalı servisi Sawama ile kontağa geçip siyasi ve askeri eğitim almışlar, silah ve patlayıcı madde temin etmek gibi faaliyetlerde bulunduktan sonra atakları yapmışlardı. Yargı bunları kayıt altına almasına karşın nedense İran’a ikazda bile bulunulmadı.

 Uzun zaman tüneli, yargının kayıt altına aldığı tüm bu cinayetlerle ilgili soru işaretlerinin, ilk günkü yerlerinde durduğunu gösteriyor.

 1.Uğur Mumcu nasıl öldürüldü?

 Uğur Mumcu ve ailesi, o zamanki ismiyle Köroğlu Caddesi’nin paralelinde, Çankaya’nın tam ortasında, sakin ve sessizliğiyle bilinen Karlı Sokak’ta oturuyordu. Mumcu, tüm ülkenin tanıdığı, kitapları, yazıları, haberleri ve görüşleriyle en çok dikkati çeken gazetecilerin başında geliyordu. Mumcu, uzun vakittir tehditler alıyordu ve yakın dostlarına kendisine yönelik bir eylem olabileceği kuşkusunu dile getiriyordu. Aslında ülke o denli bir psikoloji altına girmişti ki Uğur Mumcu yahut tanınmış bir öteki gazeteciye yönelik saldırı ihtimali kimseyi şaşırtmıyordu. Herkes, kimin tehdit altında olduğunun farkındaydı. Devlet de farkındaydı,nedense Mumcu’ya muhafaza verilmiyordu. Mumcu, her sabah otomobilini tedirginlikte çalıştırıyor, telefonları bu şekilde açıyor, bir yere gittiğinde etrafı kolaçan etmek zorunda kalıyordu.fakat vazgeçmiyordu. Silah kaçakçılığından örgütlerin uyuşturucu ilişkilerine, laiklik aksisi odakların dış ilişkilerinden ABD’nin bu kısımlarla ilgilerine kadar çabucak her hususta yazmayı, araştırmayı sürdürüyordu.  24 Ocak 1993 Pazar günü sabahı, Çankaya’nınher yerinden duyulan patlama sesiyle irkildi Ankara. Uğur Mumcu artık yaşamıyordu. Otomobiline konulan bombanın patlamasıyla Uğur Mumcu ömrünü kaybetti.

 2.Olay yeri inceleme neden tenkit konusu oldu?

 Kısa zaman içinde polis, itfaiye, olay yeri inceleme ekipleri Karlı Sokak’a akın etti. Aile, kendine gelmeye çalışıyordu. ama devlet için çok önemli olan olay yeri değildi. Devlet büyükleri gelecekti, hazırlık yapılmalıydı. Elde çalı süpürgesi ile bomba kalıntıları ve diğer deliller süpürülmeye başlandı. Ülkeyi yönetenlerin “namus borcumuz” diyerek aydınlatma söylediği söz verdikleri suikaste ilişkin yargı sürecinin akıbeti de daha o zaman anlaşıldı.

 “Üzerime gelmeyin”

 3. Soruşturmayı kim yürüttü, tabirleri nasıl tarihe geçti?

 Dönemin Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi’nde (DGM) görevli askeri savcılarından Ülkü Coşkun, soruşturmada görevlendirilen isimdi. Ankara DGM Başsavcısı Nusret Demiral’la birlikte soruşturma için Mumcu’nun evine giden Coşkun’un, “Üzerime gelmeyin, bu işi devlet yapmıştır” formundaki sonradan reddedilen tabirleri tarihe geçti. Tıpkı devrin Emniyet Genel Müdürü Mehmet Ağar’ın aileyi ziyaretinde paylaştığı, daha sonra söylediğini reddettiği “Bir tuğla çekersek duvar yıkılır” tabirleri.

 4. Soruşturma nasıl ilerledi?

 Kamuoyunun büyük beklentisine karşın soruşturma çok ağır ilerliyordu. Uğur Mumcu’nun meskenini arayanların listesi bile PTT’den istenmiyordu. Ekspertiz raporları televizyon programlarında açıklanıyor, savcılık buna karşı bile işlem yapmıyordu. Bu gelişmelerin akabinde Mumcu’nun eşi Güldal Mumcu, Savcı İdeal Coşkun’un soruşturmayı savsakladığı gerekçesiyle Adalet Bakanlığı’na başvurdu. Müfettişler, soruşturmadaki ihmalleri ortaya çıkardı. Lakin Coşkun, asker olduğundan Milli Savunma Bakanlığı’nın işlem yapması gerekiyordu. O işlem hiç yapılmadı.

 5.TBMM farklı bir çalışma yaptı mı?

 TBMM’de 1997’de çalışmalarını tamamlayan Uğur Mumcu Cinayetini Araştırma Komisyonu’nun raporu, katilleri işaret etmese de cinayetin adım adım nasıl geldiğini göstermesi açısından kıymetliydi. Komisyon, Mumcu’nun tehditlere karşın korunmadığını, savcıların görevi ihmal niteliğinde aksiyonlarının olduğunu açığa çıkarttı.

 6.TBMM raporunda hangi tekliflerde bulunuldu?

 TBMM raporunda, sonuç vermeyen şu tekliflerde bulunuldu:

 Soruşturmayı savsaklayan ve görev kusuru olan DGM eski Başsavcısı Nusret Demiral ve DGM Eski savcısı Dava Coşkun,

 Uğur Mumcu’yu muhafaza konusunda gerekli tedbirleri almayan Ankara Valisi ve her kademede görev yapan diğer ilgililer,

 Soruşturmanın kapalılığını ihlal eden ve 18.02.1993 tarihinde TRT’de yayınlanan Perde Gerisi programına katılarak görüş belirten kamu vazifelileri,

 Soruşturmanın kapalılığını ihlal eden ve 20.09.1993 tarihinde yayınlanan Ateş Hattı Programına şahit Ayhan Aydın’ı (Not: O dönemki şüphelilerden biri) götüren güvenlik vazifelileri,

 İstanbul Emniyet Müdürlüğü’nde görevli polisler olup, tutanakta (Not: Olay yerindeki birtakım delillerle ve şüphelilerle ilgili tutanaklarda tarih oynaması yapılarak, cinayetten sonraki bir tarihin atıldığı kuşkusu doğmuştu) tahrifat yapan ve imha tutanaklarını tanzim edenlerle, diğer ilgili ve sorumlular hakkında, inceleme, araştırma ve gerekli soruşturmanın yapılması uygun olacaktır.

 7. Bu tekliflerle ilgili adım atıldı mı?

 Hayır. TBMM kuruluna emniyetten gelen evraktan DGM Başsavcısı Demiral’ın gönderdiği, komiteye evrak verilmemesi talimatını içeren yazı çıktı. Komisyon üyeleri, bu bahiste açıklama üzerine açıklama yapsa da tekrar sonuç alınamadı. Tekliflerin hiçbiri ile ilgili adım atılmadı. Soruşturmanın savsaklanması, Mumcu’nun korunmaması konusunda kimse hesap vermedi. Danıştay 10. Daire, devletin muhafaza yükümlülüğüne karşın adım atmaması nedeniyle Mumcu ailesine tazminat ödemesine hükmetmesine karşın de ihmali olanlar için işlem yapılmadı.

 8. Mumcu’nun aracına konulan C-4 patlayıcılar konusunda raporda hangi tespitler yapıldı?

 Komisyonun çalışmaları çarpıcı bir bilgiyi de açığa çıkartmıştı. Mumcu, C4 tipi patlayıcı ile öldürülmüştü. Emniyete, elinde C4 olup olmadığı sorulduğunda, daha önce ele geçirilen 68 kiloluk gerecin 43 kilosunun imha edildiği belirtilmişti. Geri kalan 25 kilo ile ilgili bir bilgi yoktu. Sonradan bu hususta bir tutanak düzenlenmişse de bu tutanakta 25 kilo değil, 250 gram patlayıcının imha edildiği görülüyordu. Geriye kalan patlayıcının ne olduğu ise hâlâ faili meçhul.

 9. Cinayeti üstlenen örgüt oldu mu?

 Hayır. Fakat 1998’in sonlarında ise Abdullah Argun Çetin isimli, karanlık irtibatları olan bir kişi medyayı gezerek, Mumcu cinayetiyle ilgili bilgileri olduğunu anlatmaya başladı. Kısa sürede tutuklandı. Çetin’in vereceği bilgilerle cinayetin aydınlanabileceği düşünüldü, fakat bilgileri çelişkiliydi. 23 aylık tutukluluktan sonra Çetin serbest bırakıldı ve umutlar yeniden boşa çıktı.

 10. Cinayetin aydınlatılmasına yönelik Umut Operasyonu nasıl başladı?

 Mumcu cinayetini aydınlattığı iddia edilen Umut operasyonu, ismini “Uğur Mumcu Uzun Takip” operasyonundan aldı. Operasyon Ocak 2000’de Hizbullah lideri Hüseyin Velioğlu’nun Beykoz’daki villasına yapılan baskında bulunan hard disklerin incelenmesinden sonra başlatıldı. Buradaki bilgilerden İstanbul’da “Tevhit – Selam / Kudüs Ordusu” isimli örgütün İran temasıyla eylemleri yaptığı kuşkusu doğdu. Yalnızca Uğur Mumcu cinayeti değil, örgütün Muammer Aksoy, Bahriye Üçok suikastleri gibi pek çok eyleme imza attığı söylendi.

 11. Umut Operasyonu’yla ilgili ilk kuşkular nasıl oluştu?

 Bu bilgilerin açığa çıkmasının akabinde büyük bir operasyonla iki kişi yakalandı. Bu iki şahsa, Mumcu cinayeti başta olmak üzere Ankara’da işlenen benzeyensuçlarla ilgili tatbikat yaptırıldı. Her ikisi de cinayetleri kabul ediyor, detaylarla basının önünde bilgi veriyordu. Fakat bu iki ismin, Yusuf Karakuş ve Abdülhamit Çelik’in asıl şüpheliler olmadığı kısa sürede ortaya çıktı. Her ikisi de işkence altında ifade verdiklerini söyledi. Birkaç gün içinde  Karakuş ve Çelik’in bağlı olduğu aynı örgütün üst seviye isimlerine yönelik operasyon yapılması, işkence tezlerini güçlendirdi.

 12. Umut davası hangi gelişmelerden sonra, kimler hakkında açıldı?

 Dönemin İçişleri Bakanı Sadettin Tantan, bu husus ile yakından ilgileniyordu. Yapılan soruşturma Temmuz ayında tamamlandı. İlk gözaltına alınan gruptakilerin verdikleri isimler doğrultusunda çalışmalar yürütüldü. Ferhan Özmen liderliğinde olduğu ileri sürülen yeni bir grup gözaltına alındı ve tutuklandı.  Ankara Kent Jandarma Alay Komutanlığı ekipleri, 13 Mayıs 2000 tarihinde, Sincan`ın Çimşit köyünde, 39 el bombası, 2 el bombası fünyesi, 46.5 kilogram C-4 plastik patlayıcı, 46 TNT kalıbı, çok ölçüde fişek ve 18 makineli tabanca buldu.

 Prof. Dr. Ahmet Taner Kışlalı suikastının faili olarak 14 Mayıs 2000`de Ankara`da gözaltına alınan Necdet Yüksel`in, 15 Mayıs 2000 tarihinde, Sincan`da yer göstermesi sonucu, çok sayıda değişik çapta tabanca, 3 Uzi marka tabanca, 8 lav silahı, 50 susturucu, kullanıma hazır bomba düzenekleri, 81 tam 8 yarım yeşil renkli C-4 patlayıcı, 25tam 6 yarım beyaz renkli C-4 patlayıcı ve çok sayıda mermi ele geçirildi.

 11 Temmuz 2000’de Ankara 2 No’lu Devlet Güvenlik Mahkemesi’nde (Uğur Mumcu, Muammer Aksoy ve Bahriye Üçok cinayetlerini de içeren) 18 olayın bahis edildiği “Umut Davası”nda 15’i tutuklu, 17 sanığın yargılanmasına başlandı. İddianamede, Mumcu’nun aracına konan bombanın Ferhan Özmen tarafından yapıldığı ve araca Necdet Yüksel’in gözcülüğünde Oğuz Demir tarafından yerleştirildiği ifade edildi.

 13.Dava nasıl sonuçlandı?

 İlk yargılama sonunda sanıklardan Necdet Yüksel, Rüştü Aytufan ve Ferhan Özmen‘e “Anayasal tertibi cebren değiştirmeye teşebbüs etme” suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verildi. Örgütün İran irtibatını sağladığı iddia edilen Ali Akbulut, Selahattin Eş, Ahmet Cansız, Aydın Koral ve firari sanık Oğuz Demir hakkındaki dosya ayrıldı.

 14. Cezalar kesinleşti mi?

 2002’de Yargıtay Necdet Yüksel’e ve Rüştü Aytufan’a verilen hapis cezaları onadı. Hakkındaki ilk karar bozulan Özmen’e 28 Temmuz 2005’te Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından ağırlaştırılmış müebbet, Ekrem Baytap da 15 yıl hapis cezası aldı.

 Yedi sanık (Abdulhamit Çelik, Hasan Kılıç, Mehmet Ali Tekin, Mehmet Şahin, Fatih Aydın, Muzaffer Dağdeviren ve Yusuf Karakuş) altı yıla kadar hapis cezasına çarptırıldı. Sanıklar hakkında ceza indirimi yapıldı.  Firari sanık Oğuz Demir’in dosyası ayrıldı.

 2006’da Yargıtay 9. Ceza Dairesi, Özmen hakkındaki kararı onadı. Sanık Baytap‘a verilen 15 yıl hapis cezası bozuldu. Diğer sanıkların ise cezalarında indirime yol açan Topluma Kazandırma Maddesi’nden yararlanamayacaklarına işaret edildi.

 Mahkeme, 17 Aralık 2013’te, sanıklardan Mehmet Ali Tekin, Hasan Kılıç ve Ekrem Baytap’ı “silahlı suç örgütü kurma ve yönetme” aksiyonlarından 12 yıl 6’şar aya; Abdulhamit Çelik, Fatih Aydın, Yusuf Karakuş, Mehmet Şahin ve Recep Aydın da “silahlı suç örgütü üyesi olmak” suçundan 6 yıl 3’er ay mahpusa mahkûm etti.

 15. Kimlerin belgeleri ayrıldı?

 Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesi’nde, 2009’da “Tevhid-Selam ve Kudüs Ordusu” örgütü mensubu Ali Akbulut, Selahattin Eş, Ahmet Cansız ve Aydın Koral’ın yargılanmasına başlandı. Sanıkların Tahran’da yaşadığı ve örgütün İran irtibatını sağladıkları belirtildi. Firari Oğuz Demir ile birlikte bu sanıkların evrakları arandıkları gerekçesiyle açık tutuldu.

 16. Yargıtay, eylemleri bu isimlerin yaptığını karar altına aldı mı?

 Yargıtay 9. Ceza Dairesi, verilen son cezaları 31 Mart 2014’te onadı. Onama kararında, “Tevhid Selam Kudüs Ordusu” örgütünün, 1988-1999 arasında Muammer Aksoy, Bahriye Üçok, Uğur Mumcu, Ahmet Taner Kışlalı’nın öldürülmesi olaylarının da aralarında bulunduğu 18 farklı saldırıyı gerçekleştirdiği belirtildi.

 17. Birtakım sanıklar neden yeniden yargılandı?

Suikastlere katılmaktan değil örgüt üyeliğinden ceza alan ve operasyonun sonradan hayal kırıklığı yaratan ilk dalgasında tutuklanan sanıklar, 17 Temmuz 2014 ve 8 Ağustos 2014 tarihlerinde Anayasa Mahkemesi’ne ferdi müracaatta bulundular. Müracaatçılar, gözaltında haklarının hatırlatılmadığını, azami gözaltı müddetinin aşıldığını, haksız olarak tutuklandıkları ve gözaltına alındıkları gerekçesiyle kişi hürriyeti ve güvenliği haklarının ihlal edildiğini, tabirlerinin işkence altında alındığını, avukat huzurunda alınmayan tabirlerinin karara esas alındığını, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle adil yargılanma haklarının ihlal edildiğini öne sürdüler.

 Yüksek mahkeme, müracaatçıların avukat yardımından yararlanma hakkıyla ilişkili olarak hakkaniyete uygun yargılanma hakkı ile yargılamanın 13 yıl 10 ay 25 gün sürmesi nedeniyle makûl sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verdi. Karakuş ve Şahin’e 10’ar bin, Kılıç’a 18 bin lira manevi tazminat ödenmesine hükmedildi. 2017’deki bu karar uyarınca, 3 sanık tarafından yeniden yargılama süreci başladı. Akabinde örgüt üyeliğinden ceza alan diğer sanıkların da yeniden yargılanmasına başlandı. Sanıklar tahliye edildi.

 18. Cezaevinde kimler kaldı?

 Gelinen noktada, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanlar dışında davanın sanıklarından cezaevinde kalan yok.

 Mehmet Şahin, Talip Özçelik ve Mehmet Kassap 1 Nisan 2005’te yürürlüğe giren yeni TCK’da haklarında daha düşük ceza öngörüldüğünden, cezaevinde geçirdikleri 5 yıl göz önüne alınarak tahliye edilmişti.

 Sanıkları evinde barındırdığı teziyle hakkında dava açılan Arif Tari, Kuralla Salıverme Maddesi’nden yararlandırıldı. Süreç içinde, yalnızca üyelikten ceza alan diğer isimler de yeni TCK nedeniyle tahliye edildi. Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesi’nde ikinci defa yargılanan ve hakkındaki ceza Yargıtay incelemesinden şimdi geçmeyen sanıklardan Muzaffer Dağdeviren 22 Eylül 2005’te İstanbul Fatih’te girdiği bir silahlı çatışmada başından vurularak öldürüldü. Kalanlar ise AYM kararıyla tahliye oldu.

 Üç firari için beraat

19. 2020’de, kamuoyuna “yeni karar” olarak yansıyan dava neden açıldı?

 Ankara 5. Ağır Ceza Mahkemesi, yıllar önce dosyası ayrılan Selahattin Eş, Ali Akbulut, Aydın Koral ve Ahmet Cansız hakkındaki yakalama kararını “savunmalarını” yapmaları gayesiyle kaldırdı. Ahmet Cansız dışındaki üç sanık, 2020 yılı içinde Türkiye’ye geldi ve mahkemede savunma yaptı, iddiaları reddetti. 20 Ekim 2020’deki duruşmada mahkemeye çıkan Aydın Koral, “Oğuz Demir’i tanımıyorum. En ufak bir örgütsel faaliyetimiz olmadı. Ben dini ve ilmi araştırmalarda bulundum” dedi. Koral, mahkemenin mahkumiyet kararı vermesi halinde ise kararın açıklanmasının geri bırakılması uygulamasını kabul edeceğini de ifade etti.

 20. Bu dosya hangi kararla sonuçlandı?

 Davada 8 Aralık 2020 tarihinde karar çıktı. Mahkeme, sanık savunmaları, şahit beyanları ve tüm dosya kapsamından yüklenen suçun sanıklar tarafından işlendiğinin sabit olmaması nedeniyle Selahattin Eş, Ali Akbulut ve Aydın Koral’ın beraatine karar verdi. Cansız’ın dosyası ayrıldı. Başka bir esas numarasında devam ediyor.

 21. Beraat kararı hangi münasebetle verildi?

 Şüpheden sanık yararlanır prensibine işaret edilen kararın münasebetinde, “Sanıkların dini inanç ve fikirleri çerçevesinde Türkiye’de çalışırken 28 Şubat süreci ile birlikte kendilerini güvende hissetmediklerini düşünerek İran’a gittikleri” savunuldu.

 Hayır. Oğuz Demir, 28 yıldır kayıp. 1971 doğumlu olan Demir, “arananlar” listesinde ve 600 bin TL mükafatla aranıyor. Hakkında İran’da olduğu iddiaları de dile getirilen Demir’in, Ankara’da yapılan operasyon sırasında kaçtığı ve sınır kapısından yasal yollarla geçtiği öne sürüldü.

 22. AYM kararından sonra başlayan yeniden yargılama tamamlandı mı?

 Bu dava, Tevhid-Selam örgütü davası olarak devam etti. Sanıklar, Fethullah Gülen cemaatine karşı oldukları için 2000 yılında kumpasa uğradıklarını, hedef haline getirildiklerini öne sürdü. Buna ispat olarak da Terör Örgütü mensubu hakim ve savcıların, 2010-2014 yılları arasında Selam-Tevhid soruşturması başlatarak yüzlerce kişiyi yöntemsiz biçimde dinlemelerini gösterdi. Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesi, bu husustaki evrakları Yargıtay ve İstanbul Başsavcılığı’ndan istedi. Sanıkların cezalandırılmasını talep eden savcılık ise Terör Örgütü ile ilgili argümanların 2010 sonrasına ait olduğunu ifade ederek, sanıkların cezalandırılması talebinde bulundu. Dava daha sonra belli sanıklar tarafından karara bağlandı.

 23. Mahkeme, kimler hakkında ne karar verdi?

 Sanıklardan Mehmet Ali Tekin, Hasan Kılıç ve Ekrem Baytap, “silahlı suç örgütü kurma ve yönetme” hareketlerinden 15’er yıl hapis cezasına mahkûm olmuş, iyi halleri nedeniyle cezaları 12 yıl 6’şar aya indirilmişti. Sanıklar Abdulhamit Çelik, Fatih Aydın, Yusuf Karakuş, Mehmet Şahin ve Recep Aydın da “silahlı suç örgütü üyesi olmak” suçundan 7 yıl 6’şar ay hapis cezasına çarptırılmış ve cezaları iyi halleri dikkate alınarak 6 yıl 3’er ay olarak belirlenmişti.

Anayasa Mahkemesi’nin kararı yeterince davayı yeniden gören Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesi daha önce verilen kararı tekrarladı. Sanıklara yeniden cezalar verildi ve yeniden iyi halleri dikkate alınarak bu cezalar indirildi.

 24. Araca bombayı koyduğu söylenen Oğuz Demir bulundu mu, Demir hakkındaki dava sürüyor mu?

 Demir hâlâ bulunamadı. Fakat 2023’e kadar yakalanmaması durumunda Demir’in hakkındaki davanın, farklı bir gelişme yaşanmazsa, zamanaşımından düşme ihtimali bulunuyor.

 25. Zamanaşımı riskine karşı tedbir alındı mı, tedbir alınması ne kadar mümkün ?

 2022’de, Demir ile ilgili değişik bir karar verildi. Oğuz Demir

 26. Demir’in yakalanması neden önemli?

 Gazeteci Adnan Gerger’in kaleme aldığı “Uğur Mumcu’yu kim öldürdü?” isimli kitapta, Oğuz Demir ile ilgili farklı bilgiler veriliyor. Kitapta, Demir’in mühendis olduğu, patlayıcılar konusunda özel eğitim aldığı, operasyonlar devam ederken, Ankara Sincan’da yakalanacağı sırada, bulunduğu aracı polislerin üzerine sürerek kaçtığı ve daha sonra Türkiye’den ayrıldığı iddia ediliyor. Demir’in patlayıcıları temin eden ve aksiyonlarda kullanan isim olduğu, karar giyen Özmen ile birlikte İran kontaklarını kuran isim olduğu da öne sürülüyor. Bu nedenle diğer sanıklardan farklı bilgilere sahip olabileceği üzerinde de duruluyor. Lakin 29 yıldır izi bulunamadı. 2007’de Avustralya’da izine rastlandığı bilgisi evraka girdi. Lakin İran’da olduğu sanılan Demir’in Avustralya ile ne bir ilgisi olabileceği de aydınlatılamadı. Demir’in Türkiye’deki malvarlığı, suikastten 29 yıl sonra, hükümet kararıyla İçişleri Bakanlığı kararıyla donduruldu.

 27. Mumcu cinayeti, Sedat Peker görüntülerinde nasıl gündeme geldi?

 Peker, 2021’deki bir video kaydında Mumcu cinayetini mevzu ederek, şunları söyledi:

“Mehmet Ağar var ya, Emniyet Müdürlüğü döneminde en iyi arkadaşları Behçet Cantürk, Hüseyin Baybaşin, Savaş Buldan, tüm uyuşturucu işi yapanlar bunun arkadaşı. ‘Kürt iş adamları’ diyorlar ya hayır, hepsi uyuşturucu işi yapıyor. Hepsinden para aldı. Siyasete girerken geçmişini temizlemek için Milli Güvenlik Kuruluna bir sunum yaptı, o zaman Tansu Hanım, onu ikna etti. ‘Devletler kendi gelecekleri için bu tip eylemler yapabilir’ şeyinde bir kelamlı karar çıkartırıp sonra başladılar hepsini öldürmeye… Kendi geçmişini temizlemek için… Uğur Mumcu neden öldürüldü? Öldürüldüğü zaman yazdığı yazılara bakın. ‘Terörden beslenen terör lordları’, bunun üzerine çalışma ve silah ticareti. Uğur Mumcu şehit ediliyor, yanına ilk gelen kim? Katil en önce gelir, Mehmet Ağar. Eşine diyor ki ‘Ben buradan bir tuğla çekersem devlet aşağı iner’. Terörden menfaat elde edenlere gelince adamı şehit ettiler. Mehmet Ağar’ın yaptığı bu tertiplerin hepsi kendi cebi içindi, gördüm, yaşadım. Bana iş adamını arattırıyorlardı, ‘Bu PKK’ya para veriyor’ diye. Ortak dostumuz. Dedim bu adam Çorumlu nasıl PKK’lı olur? Adama küfür kafir biz arayıp… Sonra adam bunun yanına gidiyor iki James Bond çanta parayla…”

 28. Mumcu ailesinin bu açıklamalara yönelik tepkisi ne oldu?

 Uğur Mumcu’nun eşi Güldal Mumcu, sosyal medya hesabından, “Senelerdir Uğur Mumcu cinayetinin aydınlatılması için kim ne biliyorsa anlatsın, işin ucu kime dokunuyorsa dokunsun dedik. Bu görüşümüzü muhafazaya devam ediyoruz. Çekin tuğlaları yıkılsın duvar altında kim kalırsa kalsın” paylaşımı yaptı.

Mehmet Ağar, Peker‘in öne sürdüğü argümanlara dair daha önce yaptığı açıklamada “Bunların hepsi palavradır. Kimin ne iddiası var buyursun kanıtlarını götürsün. Her türlü araştırmaya soruşturmaya açığım. Ne benim ne oğlumun yasal ve ahlaki olmayan hiçbir şeyle ilgisi yoktur” demişti.

 29. Bu tezlerle ilgili bir soruşturma açıldı mı?

 Hayır. Peker’in diğer savlarıyla ilgili işlem yapılmadığı gibi bu hususta da bir soruşturma açılmadı.

 30. Bu kararlara ve açığa çıkan bilgilere karşın kamuoyu neden tatmin olmadı?

 Umut Operasyonu ve davası, kapsamının büyüklüğüne karşın kimseyi tatmin etmedi. Kamuoyunda hâlâ Uğur Mumcu’nun ve diğer isimlerin faillerinin bulunamadığı algısı hâkim. Bunun en büyük nedeni, kritik süreçlerde ihmalleri saptanan kamu vazifelileri hakkında işlem yapılmamış olması. Yakalanan ilk iki sanığın işkence altında suçlamaları kabul ettiği iddiası da soruşturmaya gölge düşürdü. En kıymetlisi, yargının açıkça İran’ı işaret etmesine karşın Türkiye, diplomatik olarak herhangi bir adım atmadı. Bu tip sarsıcı cinayetlerin istihbarat takviyesi olmadan yapılamayacağı fikri ve bu hususta somut tespitlerde bulunulamaması da 28 yıl sonra Mumcu cinayetinin gerisindeki perdenin hâlâ aralanmadığı yorumlarına yol açıyor. Eylemleri bu isimler yapmış olsa bile kimler tarafından yönlendirildiği, Türkiye’de kimlerden yardım aldıkları da karanlıkta. Oğuz Demir’in yakalanmamış olması da birçok sorunun gölgede kalmasına yol açıyor.