Uluslararası hukuk örgütlerinden açıklama: Bu barış diyaloğu fırsatı önemli bir potansiyel taşımaktadır

Uluslararası hukuk örgütlerinin temsilcileri ,Türkiye’de devam eden çözüm sürecine katkı sunmak amacıyla Türkiye’deki siyasetçilerin de aralarında bulunduğu kişi ve kurumlarla görüşmeler yaptı. Görüşmelerin tamamlanmasının ardından yapılan açıklamada devam eden diyalogun, Türkiye’de ve bölgesel ölçekte istikrar ile insan haklarının korunması bakımından önemli bir potansiyel taşıdığı kaydedildi.

Avrupa Demokrasi ve Dünya İnsan Hakları için Hukukçular Derneği (ELDH) ile Demokrasi ve Uluslararası Hukuk Derneği’nin çağrısı (MAF-DAD) ve Uluslararası Barolar Birliği İnsan Hakları Enstitüsü (IBAHRI), İtalyan Ceza Avukatları Birliği (UCPI) ve Galiçya İnsan Hakları ve Temel Özgürlükler Gözlemevi Esculca’nın katılımıyla kurulan “Türkiye’de Barış Sürecine İlişkin Bağımsız Hukuki Misyon” sürece dair sürdürdüğü görüşmelerin ardından açıklama yayımladı.

Türkiye’de barış sürecine ilişkin son gelişmeleri daha iyi kavramak ve Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun “Barış Hakkına Dair Bildiri” başlıklı kararında ortaya konulan ilkelere dayalı bir barışın tesisine katkıda bulunmak amacıyla görüşmeler yaptığını açıklayan Misyon, Meclis’teki süreç komisyonu üyeleri dahil pek çok kişi ve kurumla görüştü.

Sürecin kalıcılığının sağlanması ve pekiştirilmesi konusunda mutabakat var

Görüştükleri taraflar arasında, sürecin kalıcılığının sağlanması ve pekiştirilmesi için hukuki değişikliklerin gerekli olduğu yönünde mutabakat bulunduğu vurgulanan Misyon açıklamasında “Silahsızlanma, fesih ve toplumla yeniden entegre olma süreçlerinin yapılandırılmış ve etkili biçimde ilerleyebilmesi, hukuki ve güvenliğe dair teminatları doğru şekilde sağlayacak açık bir hukuki ve teknik çerçevenin önceden tesis edilmesini gerektirmektedir. Bu ise her şeyden önce, silahlı çatışmanın tarafları arasında doğrudan temas ve müzakereyi zorunlu kılmaktadır. Uluslararası deneyim, özenle tasarlanmış hukuki düzenlemelerin — uygun hâllerde üçüncü taraf teknik uzmanlığı ve güven artırıcı mekanizmalarla birlikte — taraflar arasında ve toplum genelinde güven inşasına katkı sağlayabileceğini göstermektedir” denildi.

Misyon’a aktarılan temel hususlardan birisinin hukuk devleti ilkesine yönelik kamu güveninin güçlendirilmesinin önemi olduğuna dikkat çekilen açıklamada “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ile Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi kararlarının uygulanması bakımından Misyon, Komisyon raporunda yer alan tavsiyeleri memnuniyetle karşılamakta ve görüşülen tüm muhatapların, nihai yargı kararlarının mevcut anayasal ve yasal çerçeve içerisinde etkili ve zamanında uygulanmasının önemini teyit ettiğini kaydetmektedir” ifadeleri kullanıldı.

Sürecin geldiği aşamada PKK lideri Öcalan’ın rolüne dair geniş bir kabul bulunduğu vurgulanan açıklamada ‘umut hakkı’ tartışmalarına da değinildi ve “Misyon, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarının uzun tutukluluk süreleri, insan onuruna saygı ve gelecekte toplumla yeniden entegre olma imkânının muhafazası (“umut hakkı” olarak anılan kavram) konularında, gelişen uluslararası insan hakları standartları bağlamında önemi ve etkisine dikkat çekmek istemektedir” ifadeleri kaydedildi.

“Bu barış diyaloğu fırsatı önemli bir potansiyel taşımaktadır”

Açıklama şu ifadelerle devam etti: “Misyon, ilgili tüm aktörleri yapıcı müzakereleri sürdürmeye ve kalıcı, sürdürülebilir bir barışı destekleyecek gerekli hukuki çerçevenin uygun şekilde geliştirilmesine teşvik etmektedir. Bu barış diyaloğu fırsatı; şeffaflık, kapsayıcılık ve samimiyet çerçevesinde ve istikrarlı kararlılıkla yürütülmesi hâlinde, Türkiye’de ve daha geniş bölgesel ölçekte istikrar ile insan haklarının korunması bakımından önemli bir potansiyel taşımaktadır.”