Uzayda 1,3 milyar ışık yılı çapında devasa bir halka keşfedildi: ‘Evreni anlamamızı zorlaştırıyor’

Astronominin yol gösterici unsurlarından biri olan kozmolojik prensibe göre bu kadar büyük yapıların var olmaması gerekir. Bu unsura göre Cihan’da madde pürüzsüz bir şekilde yayılır.

Her ne kadar yıldızlar, gezegenler ve galaksiler bize göre devasa madde yığınları olsalar da, kainatın boyutu bağlamında büyüklükleri değersizdir ve teoriye göre çok daha büyük madde yığınlarının oluşmaması gerekir.

Büyük Halka’nın keşfi kozmolojik prensibin ilk defa ihlâl edildiği manasına gelmiyor; bilim insanları keşfedilmesi gereken bir diğer faktörün tesirli olduğunu düşünüyor.

Kraliyet Astronomi Topluluğu’nun Yardımcı Yöneticisi Dr. Robert Massey’e göre, astronominin temel desteklerinin yeniden düşünülmesini gerektiren deliller artıyor:

“Bu, kainatın en büyük ölçeklerde pürüzsüz olduğu fikriyle çelişen büyük yapı keşiflerinden yedincisi. Şayet bu yapılar gerçekse, kozmologların bunun ve kozmosun zamanla nasıl evrildiğine dair kabul edilen fikirlerin üzerinde düşünmesi gerekir.”

Büyük Halka, Central Lancashire Üniversitesi’nde (UCLan) doktora öğrencisi olan Alexia Lopez tarafından tanımlandı. Lopez daha önce uzayda 3,3 milyar ışıkyılı alana yayılan Dev Yay isimli yapıyı keşfetmişti.

Keşifleri yapmanın nasıl bir his olduğu sorulduğunda, “Bu gerçeküstü. Kendimi çimdiklemem gerekiyor zira bu keşifleri kazara yaptım, rastlantısal keşiflerdi. ama bu büyük bir olay ve buna inanamıyorum” karşılığını verdi.

“Bu iki çok büyük yapının hiçbirini cihana dair mevcut anlayışımızla açıklamak kolay değil.”

“Ultra büyük boyutları, ayırt edici formları ve kozmolojik yakınlıkları kesinlikle bize çok önemli bir şey anlatıyor olmalı -tam olarak ne?” diye ekledi.

Hem Büyük Halka hem de Dev Yay birbirine yakın iki dev yapı olarak, Çoban takımyıldızının yakınında görünüyor.

Warwick Üniversitesi Fizik Kısmı’ndan Profesör Don Pollacco, pozisyonlarına bakarak bunun meydana gelme ihtimalinin yok denecek kadar düşük olduğunu, bundan ötürü iki objenin birbiriyle alakalı olabileceğini ve daha da büyük bir yapı oluşturabileceğini söyledi:

“O halde soru şu; bu kadar büyük yapılar nasıl oluştu?

“Bu yapıları oluşturabilecek herhangi bir mekanizmayı tasavvur etmek inanılmaz derecede zor; bu yüzden yazarlar, kainatın eski periyotlarından bir kalıntı gördüğümüz üzerinde duruyorlar. Buna göre kalıntı yüksek ve düşük yoğunluklu materyal dalgalarının galaksi dışı ortamında ‘dondurulmasıyla’ oluşuyor.”

Diğer kozmologlar tarafından keşfedilenbüyük yapılar arasında yaklaşık 1,5 milyar ışık yılı uzunluğundaki Sloan Seddi ve 1,4 milyar ışık yılı boyunca uzanan Güney Kutup Duvarı yer alıyor.

Bilim insanlarının tespit ettiği en büyük tekil varlıksa, Herkül-Kuzeytacı Büyük Duvarı ismi verilen ve yaklaşık 10 milyar ışık yılı genişliğindeki bir galaksi süper kümesi.

Büyük Halka gökyüzünde neredeyse harika bir halka benzeri görünse de Lopez tarafından yapılan tahlil, yüzü Dünya ile hizada olan tirbuşon gibi bir hale sahip olduğunu gösteriyor.

Lopez “Büyük Halka ve Dev Yay, hem tek tek hem de birlikte, kainatı ve onun gelişimini anlamak konusunda bize büyük bir kozmolojik gizem sunuyor” diyor.