Uzmanı uyardı: 50 yaşından sonra ayak yanmasına dikkat

Ayak yanması olan bireylerde bilhassa geceleri ayakta yanma, ağrı, uyuşma, karıncalanma gibi şikâyetlerin arttığını ifade eden İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Şekip Şimşek, “Ayak yanması konusunda yakınması olan hasta sayısı dikkat çekecek kadar fazladır. Hastalar çoğunlukla 50 yaş üstünde, aylar ve yıllar içerisinde yavaş yavaş berbatlaşan, bedenin sağ ve sol tarafının olarak etkilendiği, karıncalanma, uyuşma, iğnelenme, yanma, ağrı gibi şikâyetleri olduğunu belirten, duyusal liflerin etkilendiği vakalardır” dedi.

İSÜ Liv Hospital Bahçeşehir İç Hastalıkları Kliniği’nden Uzm. Dr. Şekip Şimşek, ayak yanması hakkında ihtarlarda bulundu.

Ağrı ve uyuşma meydana gelebilir

Sinir sistemimizin iki bileşenden oluştuğunu belirten Uzm. Dr. Şekip Şimşek, birincisinin beyin ve omurilikten oluşan santral hudut sistemi, ikincisinin ise bir ağacın köklerinin toprakta yayılması tüm bedenimizi kaplayan hudut liflerinden oluşan periferik hudut sistemi olduğunu söyledi.

Periferik hudut sisteminin etrafımızla etkileşim ve irtibattan sorumlu olan duyusal ve motor liflerin yanı sıra istemsiz hareketlerden sorumlu sinyalleri taşıyan liflerden oluştuğunu ifade eden Uzm. Dr. Şimşek, şu bilgileri paylaştı:

 “Periferik hudut sisteminin, etrafımızdaki bilgileri santral hudut sistemine taşıyan duyusal ve motor liflerini etkileyen her türlü durum, etkilenen lif çeşidine göre farklı bulguya yol açar. Duyusal liflerin etkilenmesiyle ilgili bölgede ağrı, uyuşma, yanma his kusurları oluşurken motor liflerin etkilenmesiyle kas kuvvet kaybı, seğirme gibi bulgular oluşabilir.”

“Diyabet ve kanser hastalıkları riski artırabilir”

Diyabet, kanser benzeri hastalıkların sıklıkla periferik hudutların sağlıklı çalışmasını etkilediğini söyleyen Uzm. Dr. Şimşek, “Böbrek yetmezliği, üremi, karaciğer hastalıkları, romatizmal hastalıklar, vitamin eksiklikleri bilhassa B12, kansızlık, beslenme bozuklukları, çölyak hastalığı (gluten enteropatisi ), HİV virüs enfeksiyonu, lyme hastalığı, endokrin bozukluklar bilhassa hipotiroidizm, kronik obstruktif akciğer hastalığı (KOAH) gibi daha birçok hastalıkta da eşlik eden periferal nöropati bulgularına rastlanmaktadır. Kullanılan ilaçlar, maruz kalınan alkol ve ağır metal gibi toksinler, çevresel faktörler de vibrasyon (inşaat çalışanlarının kullandığı aletlerden ya da travmadan kaynaklı), uzamış soğuk maruziyeti, oksijen azlığı periferik hudut sisteminin sağlıklı çalışmasını etkiler” sözünü kullandı..

“Çoğunlukla 50 yaş üstünde görülür”

Ortaya konan farklı birçok sebebe karşın periferik noropati semptomları şikâyeti ile tabibe başvuran hastaların yüzde 50’sine yakınında nedenin bulunamadığını ifade eden Uzm. Dr. Şimşek, şunları söyledi:

“Kanıtlanmamakla birlikte bilhassa artmış oksidatif gerilim, glukoz tolerans bozukluğu, prediyabet, hipertansiyon ve kolesterol yüksekliğinin de teşhis konulamamış olayların büyük kısmında sebep olduğu düşünülmektedir. Hastalar çoğunlukla 50 yaş üstü, aylar ve yıllar içerisinde yavaş yavaş berbatlaşan, tipik olarak simetrik yani bedenin sağ ve sol tarafının benzer olarak etkilendiği, karıncalanma, uyuşma, iğnelenme, yanma, ağrı bulguları tarif eden, duyusal liflerin etkilendiği hadiselerdir. El ve ayakta karıncalanma, yanma, ağrı, komut kaybı ile gelen hastaların yapılacak ayrıntılı sorgusu, dâhili ve nörolojik muayenesi çoğunlukla doğru tanıya ve sonrasında doğru tedaviye götürmektedir. Şikâyet başlangıcının vakti, şikâyetlerin ilerleyiş suratı, etkilenen bölgenin tek taraflı (sadece sağ ayak gibi) ya da karşılıklı olması (hem sağ hem sol ayak), duyusal belirtilere kas kuvvet kaybının eşlik edip etmemesi gibi bilgiler ayırıcı teşhiste kıymetlidir.”

“Farklı testler teşhis koymaya yardımcı”

Teşhis ve tedavi sürecine değinen Uzm. Dr. Şimşek, “Günümüzde artık çoğu olayda olduğui bu durumda da tababet içerisinde multidisipliner yaklaşım, iç hastalıkları, nöroloji, fizik tedavi, fizyoterapi, ortopedi, beyin ve hudut cerrahisi, diyetisyen benzeri farklı branşların teşhis ve tedavi sürecinde işin içinde olması muvaffakiyet talihini artırmaktadır. Alınan ayrıntılı bir kıssa ve yapılan fizik muayene sonrası laboratuvar kan testleri ve EMG gibi elektrodiagnostik test formülleri teşhiste kullanılan en önemli enstrümanlardır. Elektrodiagnostik test sonuçları da her zamanyapılması gereken laboratuvar testlerine, araştırılması gereken sistemik hastalıklara ışık tutmaktadır. Cilt ve nadiren başvurulan hudut biyopsisi, teşhis sistemleri arasındadır” açıklamasında bulundu.

“Hastalar müşahede altında tutulmalı”

Hastaların idaresinde, altta yatan hastalığın tanısı ve tedavisinin eş vakitli olarak semptomatik tedavinin verilmesinin çok önemli olduğunu vurgulayan Uzm. Dr. Şimşek, “Semptomatik tedavide gabapentin ve trisiklik antidepresanlar ile başarılı sonuçlar alınmaktadır. Uzun periyotta ayakta ağrı, uyuşma, yanma benzeri his kusurları olan hastaların ayak ve tırnak bakımları ve oluşabilecek ayak yaraları açısından bu hastaların titiz müşahede altında tutulmaları gerekmektedir” sözlerini kullandı.

“Geceleri ağrı ve yanma hissi artıyor”

Hastaların semptomlarının şiddetinde gün içinde farklı vakitlerde değişkenlikler görülebileceğine dikkat çeken Uzm. Dr. Şimşek, “Özellikle geceleri ayakta yanma, ağrı, uyuşma, karıncalanma gibi şikâyetlerin arttığını ifade eden hasta sayısı dikkat çekecek kadar fazladır. Bu değişkenliğinin sebebini aydınlatmak ve tahlil üretmek hastalığın idaresinde, kişinin hayat kalitesini artırma maksadıyla kıymetlidir. Öncelikle dikkat ve kişinin dikkat düzeyi ağrıyı nasıl algıladığımızı tesirler. Gün içinde yaşanan koşuşturmada, ev işleri ve çocuklarla ilgilenirken ya da iş yerinde vakte karşı işimizi yetiştirmeye çalışırken, ayaklardaki ağrı ve yanmaya odaklanmamız zayıflar. Lakin günün sonunda işlerimizi bitirip kendimizle bire bir kaldığımızda, etrafımızdaki dikkat dağıtan uyaran sayısı azaldığında ayaklardaki yanma ve ağrıya odaklanmamız ve algımız artacaktır” dedi.

“Stres ve anksiyete hudut sistemini etkileyebilir”

Gün içinde semptom şiddetinde görülen değişkenliğin bir diğer sebebinin de ortam ve beden sıcaklığındaki değişkenlik olduğunu dile getiren Uzm. Dr. Şimşek, “Gece saatlerinde beden sıcaklığında dalgalanmalar görülebilir ve çoğunlukla beden sıcaklığımız gece saatlerinde bir miktar düşer. Hasarlı periferik sonlar bu ısı değişimlerini ağrı ve karıncalanma olarak yorumlar. Bir diğer sebep herhangi bir nedene bağlı olarak kişinin uyku kalitesinin düşmesi kişinin ağrı algısını artırır. Gece semptomların daha şiddetli hissedilmesine yol açar. Tekrar kişinin yaşadığı gerilim ve anksiyete, hudut liflerinde ağrı sinyalizasyonunu artırır. Gerilimi yüksek, anksiyete bozukluğu olan şahıslarda ağrı algısı daha yüksektir” diyerek sözlerini noktaladı.