“2. Dünya Savaşının unutulmuş kurbanları” Romanlar, katliamın 44. yılında anıldı

2. Dünya Savaşı’nda Nazilerin ‘işkence ve mevt kampı’ olarak bilinen Auschwitz’de soykırıma uğrayan Romanlar, İzmir’de anıldı.

Soykırımın 44. yılında Konak Belediyesi, Konak Kent Kurulu ve İzmir Roman STK’ları Türkan Saylan Kültür Merkezi’nde anma merasimi düzenledi. Merasimde “2 Ağustos 1944 Roman Soykırımı’nı unutmadık ve unutmayacağız” pankartı açan grup katliama dikkati çekti.

Törende basın açıklamasını Konak Kent Konseyi Başkanı Hamit Mumcu okudu, Romanların yaşadığı yoksulluğa dikkati çekti.

“Her yıl katledilen 220 bin ila 500 bin Roman anılıyor”

1933’de Almanya’da Nazi Partisinin iktidara gelmesi ile birlikte Romanlar ve Museviler imha edilmesi gereken iki etnik grup olarak tanımlandığını ifade eden Mumcu, Nazilerin 30 binden fazla Çingenenin kafataslarını ölçüp, kan örnekleri alıp, göz renklerinin istatistiklerini çıkarttığını hatırlattı.

1937 yılında nüfus biyolojisi ve ırksal temizleme için Araştırma Merkezi kurulmuş ve imha çalışmaları tüm Avrupa’yı sarstığını belirten Mumcu. “2. Dünya Savaşı döneminde Museviler ve Romanlar şu anda Polonya sonları içinde kurulmuş en büyük toplama, mecburî çalışma, sistematik katliam, işkence ve imha yeri olan Auschuwitz kampına getirildiler. 2 Ağustos 1944’de Naziler Auschwitz kampında bir günde 3 bin Romanı katlederek soykırıma uğrattı” dedi.

Her yıl bu tarihte soykırıma uğrayan ve 2 Dünya Savaşı’nda hayatını kaybeden 220 bin ila 500 bin Roman’ın anıldığını hatırlatan Mumcu, “Resmi bir sayı olmasa da İan Hancook’a göre bu sayının 1 milyon ile 1,5 milyon olduğu beyirtiliyor, bu sayılar o periyotta Avrupa’da bulunan Roman nüfusunun yarısından fazlasına tekabül ediyordu. Yalnızca Auschwitz kampında 20 bin 78 Romanın açlık, tıbbi yetersizlik, aşırı çalıştırma, hastalık ve gaz nedenlerle hayatlarını kaybettiği kayıtlara işlenmiştir” tabirlerini kullandı.

“Romanların yüzde 80’i ‘fakirlik riski altında’ yaşıyor”

Romanlara yönelik ayrımcılığın aradan geçen sürede sürdüğünü fakat form değiştirdiği kaydeden Mumcu, Romanların yaşadığı fakirliğe dikkati çekerek şu sözleri kullandı: “Avrupa Birliği Temel Haklar Ajansı raporuna göre günümüzde Romanların yüzde 80’i ‘fakirlik riski altında’ yaşıyor. Romanlara uygulanan zulüm 1933 yılında başladı. Bu zulüm zamanla ayrımcılık şeklinde dönüştü. Alman yetkililer yapılanların ‘ırkçı’ temelli olduğunu lakin 1979’ta kabul etti. Bu bağlamda Romanlar birçok Avrupalı için 2. Dünya Savaşı’nın unutulmuş kurbanları oldu. Onların yaşamak zorunda kaldığı bu tarihi zulüm karşısında sessiz kalmamalıyız. Aradan geçen 70 yıla karşın Orta Avrupa Romanları olan Sitiler ve Romanlar her gün nefret, şiddet, ayrımcılık ve ırkçılıkla karşı karşıyalar, birçoğu barınma, eğitim ve sağlık gibi temel gereksinimlere ulaşmakta zorlanıyorlar.

2 Ağustos 1944 Roman Soykırımının unutulmaması ismine son yıllarda ülkemizde de çeşitli etkinlikler düzenlemektedir. Diğer soykırımlar Roman Soykırımının da unutulmaması, Roman problemlerinin tahlili için samimi adımların atılması geçmişten günümüze gelen önyargıları birlikte kırmamız gerektiği inancındayız.”