30 yaşında senatör olan Biden’ın 81 yaşına kadar devam eden siyasi tarihi

ABD Başkanı Joe Biden 21 Temmuz’da yaptığı açıklama ile Kasım ayında yapılacak Başkanlık Seçimi’nde aday olmayacağını duyurdu. Demokratlar’ın bu durumda Ağustos ayında yapılacak olan ulusal kurultaylarında yeni bir başkan adayı belirlemesi gerekiyor.

Son zamanlarda parti içinden, Biden’ın adaylıktan vazgeçmesi tarafındaki davetler artmıştı. Bilhassa Biden’ın Haziran ayı sonunda rakibi Trump‘la çıktığı televizyon düellosundaki performansının yarattığı büyük hüsranın akabinde. Programdaki zayıf hali ve sorulara verdiği anlamsız cevaplar, ekranların başındaki milyonlarca şahsa 81 yaşındaki Biden’ın başkanlık görevi için fazla yaşlı olduğunu gösterdi.

Göreve gelen en yaşlı Başkan

Televizyon programının akabinde adaylıktan çekilmesi tarafındaki talepleri sert bir lisanla reddeden Joe Biden, nihayetinde bu ısrarlı taleplere daha fazla karşı gelemedi ve Trump’a karşı genç bir adayın çıkarılmasının yolunu açtı.

Bu, Biden için gösterişli bir siyasi mesleğin sonu manasına geliyor. 30 yaşında periyodun en genç senatörlerinden biri olarak ABD tarihine geçen, tam ismiyle Joseph Robinette Biden Jr., 2021’de Beyaz Saray’a Başkan olarak adım attığında 78 yaşındaydı ve o güne dek göreve başlayan en yaşlı ABD Başkanı olmuştu.

Delaware eyaletinde 1972 yılında Cumhuriyetçiler’in adayına karşı Demokratlar’dan Senato’ya aday olan 29 yaşındaki Biden’ın bu atılımını o devirde pek çok kişi mecnunluk olarak nitelendirmiş ve kazanma şansı tanımamıştı. Fakat Biden, beklentilerin tersine Cumhuriyetçi adayı geride bırakıp Senato’ya seçilerek  siyasi hayatına genç yaşta başladı.

Hastanede yemin töreni

Joe Biden seçim zaferinden yalnızca birkaç hafta sonra ise büyük bir ailevi facia yaşadı. Eşi Neilia ve bir yaşındaki kızı Naomi bir trafik kazasında hayatını kaybetti, oğulları Beau ile Hunter ise ağır yaralandı. Yaşadığı ağır travmanın akabinde Senato üyeliğinden vazgeçmek isteyen Biden’ı partiden arkadaşları ikna ederek siyasete devam etmesini sağladı. Genç Senatör Joe Biden, göreve başlama yeminini 3 Ocak 1973’te, oğullarının tedavi gördüğü hastanede etti.

Oğullarını tek başına yetiştirmek durumunda kalan Biden’a destek o periyotta yeğenleri ile ilgilenen kız kardeşinden geldi. Bu sayede Senatör Biden, Wilmington ile başkent Washington arasında gidip gelebiliyordu. Biden, dört yıl sonra 1977’de Jill Jacobs ile evlendi ve yeni eşi Biden’ın oğullarının bakımını üstlendi. Çiftin Ashley isminde bir de kızları oldu.

Biden ve Obama, iyi bir ekip

Altı dönem boyunca Senato’da Delaware eyaletini temsil eden Biden, bu süre zarfında Cumhuriyeçilerle de ebediyen işbirliğinin yollarını aradı. ABD’deki 2008 başkanlık seçimlerinde Barack Obama‘ya karşı Cumhuriyeçilerin adayı olan John McCain ile uzun yıllar süren bir dostluk bağlantısı kurdu.

Joe Biden, siyasi mesleği boyunca tekraren Demokratlar ismine başkan adayı olmayı da denedi. 1988’de girdiği başkan adaylığı yarışından, bir konuşmasında isim vermeden bir İngiliz siyasetçinin sözlerini kullandığı iddiaları üzerine çekildi. 2008 yılında bir defa daha talihini deneyen Biden, ön seçimlerde Hillary Clinton ile daha sonra başkan seçilecek olan Barack Obama’ya karşı kaybetti. Lakin Obama başkan sıfatıyla Beyaz Saray’a taşınırken Başkan Yardımcısı olarak Joe Biden’ı seçti.

İkilinin en büyük başarısı, ABD’de Obama periyodunun esas mirası olarak görülen hastalık sigortasını ülke çapında yasalaştırmak oldu. Biden, yasaya en fakir kesitlerinin de temel sağlık hizmetlerinden faydalanmasını sağlayacak hususları koymayı başardı. Fakat o esnada oğlu Beau, 2015 yılında beyin tümörü nedeniyle 46 yaşında hayatını kaybetti. Ülkenin en iyi hekimlerinin gayretleri da sonuç vermemişti.

Biden ile birlikte ülkeyi yönettiği iki devirlik görev müddetinin sonlarına doğru “kardeşi” olarak nitelendirdiği Joe Biden’a ABD Özgürlük Madalyası’nı takan Obama, merasimde yaptığı konuşmada “Joe Biden’ı tanımak demek, riyakâr olmayan bir sevgiyi tatmak demektir. Çıkar gözetmeden hizmet eden ve hayatın tadını sonuna dek çıkaran birini tanımak demektir” sözlerini kullanmıştı.

“Bu sebepten aday oluyorum”

Köklerinin kendini ne kadar derinden şekillendirdiğini sık sık vurgulayan Joe Biden, 2020 başkanlık seçimleri için adaylığını da bununla gerekçelendirdi. 2019 yılında, doğum yeri olan Scranton’da adaylık açıklamasını yapan Biden, “Babamın bilakis orta sınıftaki insanlar günümüzde çocuklarının gözlerine bakarak ve dürüst bir umutla ‘her şey hoş olacak’ diyemiyor” demişti.

Birçok gözlemci, Donald Trump’a karşı Biden’ın bahtının yüksek olduğu görüşündeydi. Merkezin adamı olarak görülen Joe Biden’a, eski yol arkadaşı Barack Obama’nın açık destek vermesi, ülkedeki siyahi seçmenler açısından Demokratlar’ın adayını daha cazip kıldı.

Biden ise yaptığı konuşmalarda farklı görüşlere sahip insanların da bir ortada durmasının ne kadar çok önemli olduğunu vurguladı. Biden 2024 seçimleri için sürdürdüğü kampanya esnasında yayınlanan bir konuşmasında şu tabirleri sarf etti:

“Demokratların, Cumhuriyetçilerin ve bağımsızların pek çok mevzuda farklı görüşlere sahip olduklarını biliyorum. Bu iyi bir şey. Amerika’nın temsil ettiği şey de budur. ama bir şeyi daha biliyorum: Demokratları, Cumhuriyetçileri ve bağımsızları, Amerika’ya olan sevgileri birleştiriyor.”

Covid: Katı kapanma kuralları

Biden, 2020’de seçim kampanyası boyunca başkan seçilmesi halinde Donald Trump’a kıyasla korona pandemisi ile ilgili olarak tıp uzmanlarının sözünü daha fazla dinleyeceği sözünü verdi. Lakin Beyaz Saray’a girdikten sonra uyguladığı kapanma önlemleri, kimi çevreler tarafından çok katı ve ABD şirketlerine zarar verici bulundu.

Kapanma müddetlerini uzatan Joe Biden, korona aşılarının geniş kitlelere ulaştırılmasını sağladı. Ayrıyeten 1,9 trilyon dolar büyüklüğünde dev bir ekonomik destek paketini devreye soktu.

Hükümet, 2023’ün Mayıs ayında Covid-19’la ilgili acil durumun sona erdiğini duyurduğunda ise ABD’de bu hastalıktan hayatını kaybedenlerin sayısı 1,1 milyon bireye ulaşmıştı.

Joe Biden’ın başkanlığı döneminde sağlık sigortası olmayan ABD vatandaşlarının sayısı, pandemi öncesi periyoda oranla 6 milyon kişi azaldı. Biden yürürlüğe soktuğu ve destekçileri tarafından bilhassa takdir edilen tedbirlerden ikisi, reçete mecburiliği olan ilaçların fiyatlarının düşürülmesi ve partiler üstü bir altyapı yasası ile kötü durumdaki yolların ve köprülerin elden geçirilmesi ve yenilenmesi oldu.

Çok istihdam yüksek enflasyon

ABD ekonomisi Biden yönetimi altında 1960’lardan beri görülmeyen bir istihdam patlaması yaşadı. Joe Biden’ın görev müddetinin sonuna doğru korona pandemisinin zirve yaptığı günlerle karşılaştırıldığında ülkede 3,2 milyon daha fazla istihdam imkanı sağlanmıştı.

Ancak bu muvaffakiyet, Biden periyoduna damga vuran bir sorunun gölgesinde kaldı: 2022 yılının yaz döneminde kayıtlara geçen yüzde 9,1’lik enflasyon, son 40 yılın en yüksek düzeyiydi.

Benzin ve besin fiyatları da dahil olmak üzere hayat pahalılığı katlanarak arttı ve bu durum en fazla az gelirli aileleri etkiledi. Tedarik zincirinde sorunlara neden olan Ukrayna’daki savaş birtakım faktörler, Biden’ın denetimi dışında olsa da kimi çevreler, iklim değişikliğine karşı tedbirler ve vergi indirimleri için ayrılan 750 milyon dolar gibi, Biden idaresinde artan harcamaların sorunu daha da kötüleştirdiği tenkidinde bulundu.

Hunter Biden’ın tartışmalı işleri

Oğlu Hunter’ın mesleksel mesleğiyle ilgili tartışmalar da Biden’a başkanlığı boyunca eşlik etti. Hunter Biden, Barack Obama idaresinde babası başkan yardımcısı olarak görev yaparken Ukraynalı bir enerji şirketinin yönetim kurulunda görev aldı. Hunter ve Joe Biden, birtakım kısımlar tarafından bu sebepten ötürü görevi berbata kullanmakla suçlandı.

Temsilciler Meclisi, 2023 yılında Hunter Biden’ın yolsuzluk yapıp yapmadığını araştırmak için Başkan’ın görevden alınması için teşebbüslerde bulunmuş olsa da bu süreç 2024 baharında sonuçsuz kaldı. Biden ve Demokratlar, sürecin destekten mahrum olduğunu savundu.

Ancak Hunter Biden 2023 yılında vergi kaçakçılığından yargılandı ve 2024’te bir silah satın alırken doldurduğu formda uyuşturucu tüketimine dair soruya yanlış yanıt verdiği için cezaya çarptırıldı. Oğul Biden, bunun dışında yaptığı herhangi bir yanlışın olmadığını ifade etti.

Gazze Savaşı’nda İsrail’e verdiği destek

ABD’deki ilerici kümelerin Biden’a yönelik en büyük tenkitlerinden biri de Ekim 2023’te Hamas‘ın İsrail’e terör saldırısı sonrası başlayan Gazze Savaşı’nda İsrail’e verilen destek oldu.

İsrail ordusunun Gazze Şeridi’ne yönelik başlattığı hava harekatına destekleyici Biden, ülkesi ile arasında güçlü bir bağ olduğunu dile getirdi ve İsrail’e askeri yardımda bulundu.

İsrail’in bu hava taarruzlarında ölen sivillerin sayısının giderek artması ve insani durumun her geçen gün berbata gitmesi üzerine ise başta gençler olmak üzere ABD’deki liberal bölümler, ödedikleri vergilerle İsrail’in savaşının finanse edilmesine sert tepki gösterdi.

Başkan Biden’dan Gazze’de acil kalıcı bir ateşkes sağlamasını talep eden bu gruplar, İsrail’e yönelik yardımların da durdurulmasını istedi.

İsrail’in bahar aylarında devam eden hava ataklarında insani yardım örgütü çalışanlarının da öldürülmesi üzerine Biden, İsrail’e ültimatom verdi ve İsrail idaresinin Gazze’deki sivil halkın acıları ve yardım kuruluşlarının çalışanlarının güvenliği ile ilgilenmemesi durumunda ülkesinin izlediği politikayı değiştireceğini vurguladı. Bunun üzerine İsrail, Gazze’ye daha fazla insani yardım ulaşması için çeşitli tedbirler aldı.