Dünya genelinde besin ve enerji fiyatlarının yükselmesi milyonlarca insanın geçim ezasını artırdı. İklim değişikliğiyle temaslı olarak …

Dünya genelinde besin ve enerji fiyatlarının yükselmesi milyonlarca insanın geçim ezasını artırdı. İklim değişikliğiyle temaslı olarak sıcaklıkların artması ziraî üretimi düşürürken, Covid-19 pandemisi, birtakım ürünlerin tedarikinde sıkıntı yaşanmasına neden oldu. Dünya Bankası, Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrası gaz arzının azalması ve gübre fiyatlarının yükselmesi nedeniyle global resesyon ihtarında bulundu. Brezilya, Yeni Zelanda, İtalya, Gana ve Tayland’daki BBC muhabirlerinin, bu ülkelerde halkın geçim kriziyle nasıl baş etmeye çalıştığına dair izlenimleri:
Brezilya: Tarlalar dolufakat buzdolapları boş
Katy Watson, Güney Amerika muhabiri
BBC Rosiane Inacio Bulhoes de Oliveira, evinde çorba yapıyor Rosiane Inacio Bulhoes de Oliveira için temel tüketim unsurlarını satın almak bile güç. Sao Paulo’da yaşayan dört çocuk annesi Oliveria, yardımlarla yaşıyor. Bana dolabını açıp gösteriyor. Dolapta içinde artık yemek olan bir tencere dışında hiçbir şey yok. “Patronum fasulye ve domuz pastırmalı yemeği atmak üzereydi. Tencereyi son anda kurtardım” diyor. Brezilya’da geçen yıl içinde besin fiyatları ve temel hizmetlerde enflasyon çift haneleri gördü. Brezilya çok önemli bir tarım ülkesi olmasına rağmen ülkede dört bireyden biri gereğince yiyecek bulamıyor. Brezilya’da besin fiyatları daima artıyormaaşlar değişmiyor. Pandemi nedeniyle tedarik zincirinin sekteye uğraması, iklim değişikliği ve gübre fiyatlarının artması, çiftçilerin üretim maliyetlerini yükseltiyor. Bu da tüketicilere yansıyor. Oliveria’nın evinde tuhaf bir koku var. Temizlik materyallerinin fiyatları da artmış. Oliveria, babasıyla birlikte şu anda kullanılmış yemek yağını sabuna dönüştürüyor.
Yeni Zelanda: Geçem kahrı çeken aileler Avustralya’ya göç etmeye başladı
Shaimaa Khalil, Avustralya muhabiri
Harmony BBC’ye geçim sorunu nedeniyle Avustralya’ya göç etmek zorunda kaldıklarını söyledi Yeni Zelanda’nın başşehri Wellington, dünyada konut fiyatlarının en pahalı olduğu kentlerden biri. Kiracıların durumu da zor. Geçen yıl kiralar yüzde 12 arttı. Bu yüzden birçok kişi Avustralya’ya göç etmeyi düşünmeye başladığını söylüyor. Yeni Zelandalıların Avustralya’da oturma ve çalışma hakları var.

İnşaat çalışanı olan Chris ve partneri Harmony, dört çocuklarıyla birlikte yakın bir zaman önce Wellington’dan Avustralya’nın Brisbane kentine yerleşmiş. Wellington’da kendi meskenleri ve makul düzeyde maaşları olmasına rağmen geçim kasveti çekmeye başlamışlar. Chris, “Dört çocuğumuz var. Orada hayat kıymetliydi. Avustralyalılar, her şeyin çok kıymetlendiğini söylüyor.bunlar, Yeni Zelanda’da beş yıl evvelki fiyatlar” diyor. Harmony ve ailenin diğer üyeleri için de Yeni Zelanda’dan ayrılmak kolay bir karar olmamış. Harmony, bunu çocukları için yapmak zorunda kaldıklarını söylüyor: “Yeni Zelanda’da geçinemiyorsunuz.

Geçim yok. Her gün geriye gidiyorsunuz. Geçinmek için ya Yeni Zelanda değişecek yahut göç edeceksiniz. Öteki seçeneğiniz yok. Çocuklarımın bir geleceği olsun istiyorum. Yeni Zelanda’da gelecek yok.” Yeni Zelanda hükümeti hayat pahalılığının artması nedeniyle yakıtın sübvanse edilmesi, toplu taşıma fiyatlarının yarıya düşürülmesi birtakım kısa vadeli tedbirler açıkladı. Fakat ülkedeki birçok kişi bunun kâfi olmadığını söylüyor.
İtalya: Enerji maliyetleri artarken kemerler daha da sıkılıyor
Jessica Parker, Avrupa muhabiri
Mirella ve Lucas, Brescia’da dökümhanede çalışıyor Brescia’da çelik, halkın en çok önemli geçim kaynağı.fakat son 15 yılda çelik sanayisi mali kriz ve Covid-19 kahrı nedeniyle büyük zorluklar yaşadı. Şu Anda Ukrayna’daki savaş ve Çin’de uygulanan Covid karantina tedbirleri ticarete sekte vurdu.

Mirella ve Lucas, Brescia’daki bir dökümhanede çalışıyor. Lakin ikisinin maaşları artan besin, akaryakıt ve enerji fiyatlarına yetişemiyor. Mirella, “Herkes biz de elektriğin fiyatının yükselmesi nedeniyle zorlanıyoruz. Hiç konutlarında değiliz ama faturamız iki katına çıktı” diyor.
Gana: Domatesin fiyatı katlandı
Nomsa Maseko, Batı Afrika muhabiri
Mark Impraim (sağda) Akra’da zerzevat alıyor Gana, Afrika’nın en pahalı kentlerinden biri. Mark Impraim’in başkent Akra’da bir lokantası var.

Ülkenin en sevilen yemeklerinden biri olan jollof pilavı (sebzeli, tavuklu pilav) için malzemeyi lokantısının yakınlarındaki pazardan alıyor. ama fiyatlar son birkaç ay içinde iki katına çıkmış: “Bunu daha önce 20 cedi’ye (yaklaşık 50 TL) alıyorduk. Şu Anda 40 cedi’ye çıktı. Benim de sattığım yemeklerin fiyatını iki katına çıkarmam gerekiyor.müşterilerimi kaçırmaktan korkuyorum. Bunun için porsiyonları küçültüyorum” Mark içme suyunun fiyatlarının artmasından da yakınıyor. Cedi’nin dolar karşısındaki değer kaybı plastik poşetlerde satılan suyun fiyatı dört ayda ikiye katlamış. Su tedarikçileri artan maliyetleri müşterilere yansıtmaktan öbür çarelerinin olmadığını söylüyor.

Tayland: Artan gübre fiyatları pirinç ihracatını tehdit ediyor
Jonathan Head, Güney Asya muhabiri
Bunchuay Somsuk çeltik tarlasında Bunchuay Somsuk ve komşuları muson yağmurlarının suları altındaki çeltik tarlalarını gübreliyor. Tayland pirinci yüksek kalitesiyle meşhur. Bangkok’un kuzeyindeki Suphanburi’de yetişen pirincin çoğu Orta Doğu ve Afrika’ya ihraç ediliyor. Bunchuay’ın borçlarını yazdığı bir not defteri var. Geçen yıldan hâlâ 17 bin baht (yaklaşık 8 bin TL) borcu var.

Global pirinç fiyatları düşük ve gübre fiyatları yüksek olduğu için bu yılki hasadın masraflarını çıkarma mümkünlüğü düşük. Geçen Nisan’da gübrenin fiyatı 550 baht civarındaydı. Şu Anda fiyatı üçe katlanmış. Tayland, kullandığı gübre materyallerinin yüzde 90’ını ithal ediyor. Hükümet gübre fiyatlarını global düzeyin altında tutmak için fiyatlara tavan getirmiş. Lakin gübre üreticileri bunun sürdürülebilir olmadığını ve zarar ettiklerini söylüyor.