Fransa sandık başında

Seçim çalışmaları kısa sürdü. Fakat seçmenlerin önündeki seçenekler de aşikar: Avrupa yanlısı Macron yahut türbanı yasaklamak, göçü de kısıtlamak isteyen milliyetçi Le Pen. Sonuç ne olursa olsun Macron, Pazar akşamı Eyfel Kulesi’nin önünde kurulacak bir sahneden seçmenlere hitap edecek. Seçim öncesinde Macron ve eşi Brigitte kıyıda gezintiye çıktı. Artan hayat pahalılıkları, Fransız seçmenler için bir numaralı sorun. Marine Le Pen, seçilmesi durumunda ivedilikle bununla mücadele edeceğini vadetti. Le Pen, Macron döneminde bilhassa ekonomik olarak daha fakir olan küçük kasabalarda ve kırsal alanlarda başarılı oldu. İki hafta önce, Paris’in bir saat doğusunda, Marne Irmağı üzerindeki hoş bir kasaba olan La Ferté-sous-Jouarre’da birinci geldi.

Bir barın dışında oturan Cécile isimli bölge sakini, pandeminin bölgeyi bilhassa sert bir şekilde vurduğunu söyleyerek “Covid’den önce burada Avenue de Champagne isminde bir bar vardı ama o kapandı. Şu Anda burası akşam 7’den sonra can kaybı durumda” diyor. Fred, La Ferté-sous-Jouarre’da değişim vaktinin geldiğine inanan birçok seçmenden biri Paris metrosunda çalışan Fred isimli Fransız ise, Le Pen’e oy vereceğini söylüyor: “İnsanlar doğal gaz ve elektrik faturalarını ödemekte zorlanıyor. Paris’teyken birçok şeyin çok pahalı olduğunu görüyorum.fakat ne yapacaksın, yemek de yemelisin.” Fred, Paris’te tanıdığı Afrikalı göçmenlerin de Le Pen’e oy vereceklerini de sözlerine ekliyor. Burada da pek çok utangaç Le Pen seçmeni var. Fransa’nın değişmesi gerektiğinden öteki bir şey söylemiyorlar. Le Pen, görüşlerini titiz bir şekilde yumuşattı.

Fakat tekrar de sıkı göç denetimleri konusunda referanduma gitmeyi planlıyor. Emmanuel Macron, Fransa genelinde bilhassa genç ve yaşlı seçmenler arasında tanınan. La Ferté’de de durum benzer. İlk sefer oy verecek Séréna, Ukrayna savaşını Fransa için hayati bir mesele olarak görüyor 18 yaşında stajyer bir muhasebeci olan Séréna, Ukrayna’daki savaş hakkında telaşlı: “Le Pen’in Putin hakkında ne düşündüğünü sahiden bilmiyoruz. Cumhurbaşkanını değiştirmek durumu istikrarsızlaştırabilir.” Yakınlardaki bir köyde bulunan kütüphanede çalışan 76 yaşındaki Nicole ise, birçok insanın aşırı sağa yöneldiğini fark ediyor: “Le Pen konusunda çok fazla kaygılı değilim. Beni esas kaygılandıran onun ardındakiler, kurmayları.” Le Pen, rakibinin önde gittiği Paris ve Lyon gibi büyük kentlerde daha az başarılı.fakat ilk tıpta yüzde 22’lik bir oy alan aşırı sol aday Jean-Luc Mélenchon’a oy veren seçmenin, ikinci cinste hangi adaya oy vereceği seçimi asıl belirleyecek ögelerden birisi. Mélenchon, küçük bir farkla Le Pen’in altında kaldıfakat Marsilya ve Nantes kentleri de kazanmayı başardı.

Paris’in güneybatısındaki Trappes kasabası, Le Pen’in güçsüz olduğu, Mélenchon kalelerinden birisi. Kasabada başörtülü bir kadın, aşırı sağın siyasetlerini ırkçı olarak nitelendirerek kınıyor. “Boş oy kullanacağım” diyor. Bu hiçbir adaya yarar sağlamayacak tanınan bir protesto fikri. Konuştuğumuz kadın, düşününce Macron’u da destekleyebileceğini yahut hiç oy vermeyebileceğini de ekliyor. Bu kasabada birçok Mélenchon seçmeni kararsız görünüyor. Bir anaokulunun dışında konuştuğumuz Murad, kendisinin de boş oy verebileceğini söylüyor.

“Macron yoksullardan çok zenginler için” diyor. Lakin yeniden de kendisine oy verebileceğini ekliyor. İşsizlik azalmış yahut satın alma gücü 2017’ye göre daha yüksek olsa da, pek çok solcu seçmen milyonerlerden alınan servet vergisini kaldırdığı ve fakirlere yönelik konut yardımlarını da kestiği için Macron konusunda hayal kırıklığına uğradı. Macron, iktidara gelmesiyle yapacağı değişimleri vadediyordu. Fakat sıklıkla duyabileceğiniz bir şey, hiçbir şeyin değişmediği. Kamuoyu anketleri doğru gerçekleşir ve Macron kazanırsa, onu kolay bir ikinci devir beklemeyebilir.