Suriye’de Savunma Bakan Yardımcısı olarak atanan Sipan Hemo: SDG’nin sona erdiğini henüz resmen ilan etmedik; zamanı gelince yapacağız

Merkezi Şam yönetimi ile Kuzeydoğu Suriye Kürt yönetimi arasında varılan anlaşma sonrası Suriye Savunma Bakan Yardımcılığı görevine atanan YPG kurucusu Sipan Hemo, Kürt silahlı güçlerinin Suriye ordusuna entegrasyonunun sürdüğünü belirterek, Suriye Demokratik Güçleri’ni (SDG) fesh etmeye yönelik sürecin başladığını söyledi. Hamo, “SDG’nin sona erdiğini henüz resmen ilan etmedik. Zamanı gelince bunu yapacağız” dedi.

Suriye Demokratik Güçleri’ne (SDG) komuta eden Suriye Savunma Bakan Yardımcısı Sipan Hemo, Londra’da yayınlanan Suudi Arabistan merkezli Arapça haber ve kültür dergisi Al Majalla dergisine verdiği iki bölümden oluşan kapsamlı röportajda SDG’nin geleceği, Suriye’deki yeni siyasi-askeri yapı ve Kürtlerin rolüne ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu.

SDG güçlerinin Suriye ordusuna entegrasyon sürecine girdiğini ve bu kapsamda tugaylar oluşturulduğunu belirten Hamo, her biri yaklaşık bin 300 askerden oluşan birliklerin kurulduğunu söyledi. Hamo, sahadaki toplam güç sayısının ise bu yapıların ötesinde olduğunu vurguladı.

Hemo, birleşme sürecinin SDG Genel Komutanı Mazlum Abdi tarafından denetlendiğini, kendisinin ise Savunma Bakan Yardımcısı olarak özellikle doğu bölgelerindeki askeri yapıdan sorumlu olduğunu ifade etti. Hamo, sSürecin henüz tamamlanmadığını ve bazı teknik ve idari sorunların çözümü için zamana ihtiyaç olduğunu dile getirdi.

Hemo, askeri yöntemlerle kalıcı çözüm sağlanamayacağını vurgulayarak, barış, istikrar ve devlet kurumlarıyla uyumlu ilişkilerin öncelik olması gerektiğini belirtti. Kürtlerin Suriye’deki yeni süreçte dışlanmaması gerektiğini söyleyen Hemo, “Kürtler, Araplar ve diğer tüm bileşenler birlikte hareket etmeli” dedi.

Suriye’nin bölgesel çatışmalardan uzak tutulmasının önemine de dikkat çeken Hemo, mevcut yönetimin bu konuda şu ana kadar dengeli bir politika izlediğini ifade etti. Hamo, SDG ile İran arasında geçmişte ilişki kurulduğunu ancak şu an herhangi bir ilişkinin bulunmadığını da sözlerine ekledi.

Hamo, Kürtlerin hem geçmişte hem de gelecekte Suriye’nin inşasında önemli bir rol oynayacağını belirterek, yeni dönemin ortaklık ve uzlaşı temelinde şekillenmesi gerektiğini vurguladı.

“Tarafların bizi terketmeyeceklerini sanmıştık”

Sipan Hamo’nun Al Majalla’ya verdiği röportajda önemli bazı soru ve yanıtlar şöyle:

Ocak ayında çatışmalar yaşandı. Bu çatışmalara ilişkin tutumunuz neydi?

Hamo: Dürüst olmak gerekirse, hatalar yaptık. Uluslararası toplumun bizim tarafımızda olduğunu ve bir anlaşmazlık çıkarsa bizim yanımızda olacağını varsaymıştık. Ancak bu değerlendirme yanlıştı. Suriye’deki durum değişti ve rejimin çöküşü, ‘Sykes-Picot’ projesinin tamamen sona erdiğini işaret etti. İşler değişti ve yeni bir aşamaya doğru ilerliyoruz. Bu durumu daha iyi okumalıydık. Bazı tarafların bizi terk etmeyeceğini varsaymıştık, çünkü IŞİD’e karşı birlikte savaşmıştık falan, ama çıkarları onları Şam’a yönlendirdi ve uluslararası kamuoyu her konuda Şam’ın yanındaydı. Belki de durumu doğru okusaydık, daha uygun bir şekilde müzakere ederdik. Ve açıkçası, son zamanlardaki bu çatışmalar gereksizdi.

“Trump’ın Amerikan başkanlığına geri dönmesinin sebebinin biz olduğumuz bile söylendi”

SDG liderliği veya Suriye Demokratik Konseyi içindeki bazı kişilerin, Amerikalıların SDG’yi terk edeceğine ya da İsrail’in SDG adına devreye gireceğine güvendiklerini düşünüyor musunuz? Ve bu iki varsayımın da yanlış olduğunu mu düşünüyorsunuz?

Hamo: Bence ikisi de yanlıştı. Az önce de belirttiğim gibi, mevcut durumda İsrail’in müdahale etmesi için doğru zaman mı, yoksa daha fazla zamana mı ihtiyaç var? Durumu doğru bir şekilde analiz edersek, İsrail’in başka öncelikleri olduğunu ve bölgedeki tehdidi tamamen ortadan kaldırmak istediğini görürüz. Belki gelecekte. Bugün İsrail, Suriye’nin güneyine odaklanmış durumda ve bu bölgeyi neredeyse tamamen kontrolü altında tutuyor. Bölgenin, kontrolünün ötesine geçecek kadar genişlemesini istemiyor. Bu yüzden durumu yanlış yorumladık. Evet, belki de İsraillilerin ya da Amerikalıların bizi terk etmeyeceğine dair bir bahis vardı, çünkü savaşı onlarla birlikte yürütmüştük; hatta ‘IŞİD’e karşı kazanılan zaferler sayesinde Trump’ın Amerikan başkanlığına geri dönmesinin sebebinin biz olduğumuz bile söylendi. Ancak kamuoyu bir şey, siyaset ise başka bir şeydir. Avrupalılar ve Amerikalılar Kürt halkına veya Kürt davasına sempati duyuyorlar, ancak siyaset genel duyarlılıktan farklıdır.

Anlaşma, Suriye ordusunun Kürt çoğunluklu bölgelere girmeyeceği yönündeydi, değil mi?

Hamo: Anlaşma öyleydi.

Bu anlaşma hâlâ yürürlükte mi?

Hamo: Elbette, her şey eskisi gibi devam ediyor.

“SDG’nin sona erdiğini resmi olarak açıklayacağız”

Askeri güçler şu anda sizin komutanız altında mı, yoksa General Mazlum’un komutanız altında mı?

Hamo: Şüphesiz benim komutam altındalar. Mazlum hâlâ burada ve şu anda ana rolü durumu denetlemek, çünkü birleşme anlaşmasını imzalayan kişi o ve birleşme sürecini denetliyor. Mazlum çok uzun bir süre SDG’nin komutanıydı ve SDG”nin sona erdiğini henüz resmi olarak açıklamadığımız için hâlâ bu unvanı taşıyor. Gelecekte, SDG’nin sona erdiğini resmi olarak açıklayacağız. Şu anda, bu konuda birleşmenin imzacısıdır ve sürece hâlâ katılmaktadır. Süreç tamamlandığında, Mazlum birleşmenin sona erdiğini resmi olarak duyuracak ve o noktada artık orduyla hiçbir bağlantısı kalmayacaktır.

O zaman ne olacak?

Hamo: Bu soruyu Mazlum’a sormak en iyisi.

“Hepimiz sebat etmeliyiz”

-Cumhurbaşkanı Şara, Kürtlerin haklarını belirleyen bir kararname yayınladı ve Nevruz bayramı sırasında geleneksel kıyafetlerini giymiş Kürtleri ağırladı. Suriye’deki mevcut durumu nasıl değerlendiriyorsunuz?

Hamo: Şu anda Suriye’deki durumun bir bütün olarak çözülmesi gerekiyor; genel durum sakin değil, ancak genel durumu olumlu görüyorum. Kürtleri, tüm Suriyelilerle birlikte Suriye’nin temel bir parçası olarak görüyorum. Suriye’deki durum, tüm Suriyelilerin sürekli çabasını gerektiriyor ve Suriye’deki durum sakinleşip istikrar kazanana kadar hepimiz sebat etmeliyiz. Kürtlerin durumu, Suriye’deki genel durumdan farklı değil.

İran ile ilişkiler

Suriye’nin Amerika-İsrail-İran çatışmasındaki konumunu nasıl görüyorsunuz, özellikle de SDG ile İran arasında bazı bağlar olduğu söylendiği için?

Hamo: Şu anda SDG ile İran arasında herhangi bir ilişki olduğunu sanmıyorum. İran Suriye’deyken sahada bazı temas noktaları vardı, ancak bana göre bu sona erdi; Rejimin çöküşünden bu yana bu sorun çözüldü ve İran ile ‘yakın’ bir ilişki yok. Daha önce, İran dahil sahada bulunan tüm güçlerle ilişkileri vardı.

“Suriye tek taraflı hareket etmeyecektir”

Amerika, İsrail ve İran arasındaki mevcut çatışmayı ve Suriye’nin bu çatışma içindeki konumunu nasıl değerlendiriyorsunuz?

Hamo: Suriye’de şüphesiz ki kamuoyuna açıklanmamış anlaşmalar var. Ancak bir şekilde, Suriye, koalisyon güçleri veya Amerikan güçleri lehine bir tavır alacaktır, çünkü onlar Suriye’ye yardım ettiler, Suriye’de yeni bir sayfa açtılar ve yeni hükümetin iktidara gelmesine yardımcı oldular. Bu, Suriye’nin başvurabileceği bir alternatif olacaktır.

Şu anda sahada ciddi bir gelişme yaşanmıyor. Suriye’ye gelince, bazıları tarafından tartışılan müdahaleler sonuçsuz kalabilir; Irak veya Lübnan’a müdahale etmek zordur çünkü bunlar Arap devletleridir; Suriye’nin katılabileceği belirli ittifaklar kurulmadıkça. Ancak Suriye, Arap devletlerine karşı tek taraflı hareket etmeyecektir.

“Şara rolünü başarıyla yerine getiriyor”

Şimdiye kadar Cumhurbaşkanı Şara, Suriye’yi çatışmanın dışında tutmayı başardı; Suriye üç ateş arasında sıkışmış durumda: Lübnan, güney ve Irak (ve İran). Şimdiye kadar al-Şara, Suriye’yi bu çatışmalardan uzak tutmayı başardı.

Hamo: Genel olarak, rolünü başarıyla ve şu ana kadar çok olumlu bir şekilde yerine getirdiğine inanıyorum. Dediğim gibi, bölge bir fay hattı üzerinde ve Suriye’yi bu savaş ateşlerinden uzak tutmak kolay bir iş değil. Ancak şu ana kadar başarılı oldu ve kendisine başarılar diliyorum.

“Kürtler şüphesiz yeni Suriye’nin yeniden inşasında da olumlu bir rol oynayacaklardır”

Suriye’deki Kürt varlığı konusunda endişeler olduğunu düşünüyor musunuz?

Hamo: Araplardan gelen bir tehdit, tehlike ya da benzeri bir şey yok; tam tersine. Kürtlerin Suriye’deki varlığı ve aslında yüz yıl önce modern Suriye’nin inşasında da çok olumlu bir rol oynamıştır. Kürtlerin yeni Suriye’nin inşasında şüphesiz olumlu bir rol oynayacağına inanıyoruz; en değerli varlıklarını korudukları gibi kendilerini ve ülkeyi de koruyacaklardır. Hiçbir tarafın bu konuda şüphesi olmamalı… Arap bakış açısını ve Kürtler ile Araplar arasındaki kardeşliği vurgulamak istiyorum.