Tasarruf planları askıya alındı

ÇAĞLAR KUZLUKLUOĞLU – BLOOMBERG HT ARAŞTIRMA
Fed toplantısının beklendiği ve 75 baz puanlık faiz artırım kararının çıkmasının akabinde piyasalarda volatilitenin izlendiği hafta açıklanan tasarruf eğilimleri araştırmasında; yastık altı altın, nakit, sistem içi altın ve BES, katılımcılar tarafından en çok tercih edilen tasarruf araçları olduklarını gözler önüne koydu. ING Türkiye ve Ipsos işbirliğiyle yapılan Türkiye’nin Tasarruf Eğilimleri Araştırması’nın 2022 ilk çeyrek sonuçlarına göre, halkın yüzde 18,7’si tasarruf sahibi. Pandemi ile Türkiye ve dünyada artış gösteren tasarruf etme eğilimi, söylediği söz edilen araştırmanın şimdiki sonuçlarına göre de yüzde 18,7’lik bu oranla son 1,5 yılın en yükseğinde. Türkiye’de 2017 yılının Şubat ayından bu yana birkaç aylık istisna haricinde yıllık enflasyon yüzde 10’un üzerinde çift hanelerde seyrediyor. Araştırmanın sonuçlarına bakıldığında; kurlarda yukarı taraflı besbelli hareketlerin izlendiği 2018’de yüzde 15-16’larda seyreden lakin 2017, 2019 yıllarında ve 2020’nin ilk yarısında yüzde 13-14’lerde kümelenen bir tasarruf sahipliği oranı görülüyor. 2020’nin üçüncü çeyreğinde yüzde 20’nin üzerine yükselen bu oran, o devirden itibaren yüzde 18’lerde seyrediyor. 2021 yılından itibaren dünyada da besbelli biçimde yükselen ve kalıcı hale gelen enflasyon şartları, Türkiye’de çift hanelerde seyreden enflasyonun 2022’nin ilk çeyreğinde yüzde 60’ların da üzerine çıkmasına neden oldu. Temel mal ve hizmet ögelerine erişimin zorlaştığı ve gelir ile hayat şartlarının baskı altında kaldığı ortamda, araştırma sonuçlarına göre yakın gelecekte tasarruf yapmayı planlayanların arasında ise önümüzdeki “3 ay içerisinde” tasarruf edeceğini belirtenlerin oranı %18’den %16’ya gerilemiş görünüyor. Bu durumda tekrar araştırma sonuçlarına göre “yeterli gelirin olmaması”, tasarruf yapamamanın en çok önemli nedeni lakin bu sebep 2022 ilk çeyrekte bir evvelki çeyreğe göre daha yüksek oranda belirtilmiş vaziyette.

Yastık altı altın ve nakit zirvede
Çift haneli enflasyonun görüldüğü 2017’den günümüze kadar geçen sürede; kişisel emeklilik fonları 2020’ye kadar tasarruf aracı tercihi olma pozisyonunu lider olarak sürdürse de pandeminin başladığı 2020’den itibaren kademeli olarak gerileme kaydetti. Ferdî emeklilik fonlarınıdönemde ikinci sırada izleyen “yastık altı altın ve nakit Türk Lirası ve Döviz” ise 2021 yılı son çeyreği ve 2022 ilk çeyrekte ilk sıraya yükseldi. Tasarruf aracı tercihlerinde bir diğer dikkat çeken öge ise; seçenekler arasına 2021 yılının ilk çeyreğinde dahil olan kripto para üniteleri oldu.

2021’in ilk çeyreğinde edindiği hissesini sonraki çeyrekte iki katına çıkaran kripto para üniteleri, ulaştığı seviyesi müdafaayı 2022’nin ilk çeyreğinde sürdürüyor. TL vadeli hesap; 2017 ilk çeyreğinde ferdi emeklilik fonları sonrası yüksek seviyedeki tercih edilme pozisyonunu fazla sürdüremezken bilhassa düşük faiz siyasetine paralel olarak genelde yatay ve aşağı taraflı bir trend ile ilerliyor. Sistem içi altın ise bilhassa ons altının ve döviz kurlarının yükselişleri ile dikkat çektiği 2018 ortasından günümüze olan trendi ile yukarı taraftaki seyri ile dikkat çekiyor.

Döviz vadeli hesap ve vadesiz hesap çok önemli hisseleri ile istikrarlı biçimde pozisyonunu korurken, pay senedi ve fonlar tercihler arasındaki yerlerini fazla değiştirememiş görünüyor. Hazine bonosu ve devlet tahvili ise en az tercih edilen araç olarak görülüyor.