Anayasa Hukukçusu İbrahim Kaboğlu, Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi’nin bilançosunu çıkardı: Tek adam, her alanda bir enkaz yığını bıraktı

CHP İstanbul Milletvekili ve TBMM Anayasa Kurulu CHP Grup Sözcüsü Prof. Dr. İbrahim Kaboğlu’nun çıkardığı bilançoya göre, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nde yürürlüğe giren 6 bin 530 hususun 2 bin 692’si Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle hazırlandı. Sistem için “istismarcı uygulama” nitelemesi yapan Kaboğlu, “Tek adam, her alanda bir enkaz yığını bıraktı” dedi.

TBMM Anayasa Kurulu CHP Sözcüsü İbrahim Kaboğlu, 9 Temmuz 2018’de yürürlüğe giren Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin bilançosunu çıkardı. Sistem için “istismarcı uygulama” nitelemesi yapan Kaboğlu, “Tek adam, her alanda bir enkaz yığını bıraktı” değerlendirmesini yaptı.

Bu süre zarfında, hukuk sisteminde 384 normatif düzenlemeyle toplam 6 bin 530 unsurun yürürlüğe girdiğini belirten Kaboğlu, bu düzenlemelerin 105’inin Cumhurbaşkanlığı kararnameleri olduğunu ve bunların da 2 bin 692 madde içerdiğini aktardı.

Kaboğlu, çıkardığı bilançoda şu tespitlerde bulundu:

“Seçilmiş 600 milletvekili, 3 bin 285 maddeyi görüşerek 273 teklifi yasalaştırabildi”

“TBMM’nin seçilmiş 600 milletvekili, hiç değilse gerekçeli yazılan ve bir nebze kurulları işletebildiği,çoğu ya bakanlıklardan yahut saraydan gönderilen tekliflerden oluşan 3 bin 285 maddeyi görüşerek 273 teklifi yasalaştırabildi.

Anayasa Kurulu 3 kere, adeta torba komitesi haline gelen Plan ve Bütçe Kurulu 41 sefer, yürütmenin vesayetini tehdit etmeyecek sınırlı değişikliklerin ötesine geçemeyen Adalet Komitesi 18 sefer, tabiat ile inatlaşma değerine iktidarın ülkesel pahaları yağmalamasına seyirci kalan Çevre Komitesi yalnızca 2 defa ve yıkıcı Covid öncesi Sağlık Komitesi 1 sefer toplanabildi. İçişleri Kurulu 5, Sanayi Komitesi 16, Savunma Kurulu 7, Eğitim Komitesi 9, İmar Komitesi 8 ve Tarım Kurulu 3 kere toplandı. Komitelerde uzmanlık prensibine uyulmadı ve torba yasa alışkanlığı, Anayasa’ya uygun nitelikli yasa imalinin önündeki esas pürüz oldu. İktidarın muhalefetin yapan katkılarını bile dikkate almaması sonucu komisyon çalışmaları işlevsizleştirildi.

Yürürlükteki Anayasa’ya hürmet ve demokratik anayasa arayışı arasında konumlanan tarihi bir görev ve sorumluluk içinde, AYM’ye başvurma hak ve yetkisini kullanabilen tek parti, TBMM’deki ikinci parti olan CHP oldu. CHP, 5. yasama yılı sonu itibariyle toplam 105 Cumhurbaşkanlığı kararnamesinden 77’sinin, Meclis’in yasalaştırdığı 113 yasanın da 79’unun içerdiği tersliklerin iptal istemiyle Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu.

Anayasa Mahkemesi, 27. yasama dönemi, yasa ve cumhurbaşkanlığı kararnamelerine yönelik olarak uzun müddetlerde çok az karar verdi. Yürürlüğe giren 384 düzenlemeden iptali istenilen 162 müracaattan yalnız 53’üne ilişkin karar verildi. Bunların 29’u ret, 24’ü ise kısmen iptal kararı oldu. Ayrıyeten kararların tamamında, yürürlüğün durdurulması istemleri reddedildi.

Türkiye, dünya basın özgürlüğü endeksinde 180 ülke arasında 153’üncü, hukukun üstünlüğü endeksinde 139 ülke arasında 117’nci sıraya geriledi. Parti başkanlığı yoluyla devlet başkanlığı ve yürütmenin dört yıllık uygulaması bir yandan 2017 Anayasa kurgusunun iflası ve iktidarlarının da sonunu getirdi, diğer yandan da seçimde geri sayımın başlamasıyla demokratik parlamenter sistemin haklılığını pekiştirdi ve kamuoyunda yurttaşlar tarafından da talep edilir hale geldi.”(ANKA)