İmalat PMI pandemi sürecinden beri en düşük düzeyde

İSO imalat PMI Ekim ayındaki 46,4 düzeyinden 45,7’ye geriledi ve böylelikle üst üste dokuzuncu ay eşik değer 50’nin altında kaldı. Faaliyet şartlarında gözlenen bozulma, 2020 yılı başlarında yaşanan ilk Covid-19 dalgasından bu yana görülen en bariz seviyede gerçekleşti.

Son PMI anketindeki en dikkat cazip gelişme, talebin hem iç hem de dış piyasalarda gösterdiği zayıflık oldu. Buna bağlı olarak toplam yeni siparişler ve yeni ihracat siparişleri son iki buçuk yılın en bariz ivme kaybını sergiledi. Yeni ihracat siparişlerinde talep düşüşünün ana kaynağı olarak ABD ve Avrupa ön plana çıktı.

Firmalar, imalat sanayi üretimindeki yavaşlamada ana ihracat pazarlarındaki talep yetersizliğinin tesirli olduğunu bildirdi. Üretimdeki yavaşlama eğilimi 12. aya ulaştı. Kasımda girdi maliyetleri enflasyonu keskin yavaşlama kaydetti ve girdi fiyatlarındaki artış son üç yılın en düşük suratında gerçekleşti. Ham madde fiyatlarındaki yükseliş ve liradaki değer kaybı, maliyetlerin artmasında tesirli olurken düşük girdi talebi ise enflasyonu sınırlayıcı tesirde bulundu.

Girdi talebindeki zayıflık vakitte tedarikçi performansında da bariz bir güzelleşmeyi beraberinde getirdi. Hakikaten teslimat sürelerindeki düşüş, Temmuz 2005 hariç olmak üzere anket tarihinin en besbelli seviyesinde gerçekleşti.

Girdi maliyetlerindeki düşüş trendine paralel olarak son ürün fiyatları enflasyonu da sürat kaybetti. Kasımda ürün fiyatlardaki artış güçlü olmakla birlikte ağustostan bu yana en düşük düzeyinde kaydedildi. Son olarak, iki aylık gerilemenin akabinde istihdam kasımda yeniden artışa geçti. Öte yandan söylediği söz edilen artış epeyce sınırlı gerçekleşti.

İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat PMI anket bilgileri hakkında değerlendirmede bulunan S&P Küresel Market Intelligence Ekonomi Yöneticisi Andrew Harker, şunları söyledi:

“Küresel imalat sanayi talebindeki zayıflığın Türk imalatçıları açısından yol açtığı zorluklarla birlikte kasım ayında üretim ve yeni siparişler yavaşlama kaydetti. Öte yandan, girdi talebindeki düşüş firmaların bir müddettir karşı karşıya olduğu birtakım zahmetlerin de hafiflemesini sağladı. Bilhassa girdi maliyetleri enflasyonunun son üç yılın en düşük seviyesine gerilemesi dikkat çekti. Tedarikçilerin teslimat müddetlerinde ise 2005 yılına uzanan anket tarihinin en sert ikinci düşüşü yaşandı.”