ABD kimi Çin eserlerinde muafiyeti uzatıyor

ABD Başkanı Joe Biden, Trump döneminde getirilen gümrük vergilerinden muafiyet almış müddeti 2020 yılında biten ürünlere yeniden muafiyet hakkı vermeyi planlıyor.

ABD Ticari Temsilcilik Ofisi Çarşamba günü yaptığı açıklamada 352 ürün için istisna uygulanacağını duyurdu.

Bu istisnai eserler arasında makine modüllerinden tüketici ürünlerine geniş bir yelpazede eserler bulunuyor.

Dünyanın en büyük iki ekonomisi 2018’ten beri ticari bir savaş yürütüyordu. ABD, Çin’in Amerikan şirketlerinden fikri mülkiyet hırsızlığı yaptığı ve firmaları teknoloji transferine zorladığına dair yapılan soruşturma sonucunda Çin’den ithal edilen 300 milyar dolarlık esere gümrük vergisi uygulama kararı almıştı. Buna karşın Çin pandemi dönemi boyunca ABD’ye rekor düzeyde ürün ihraç etmeye devam etmişti.

ABD’liler istisnaların dar kapsamlı olmasından rahatsız

ABD’li siyasetçiler geçtiğimiz ay istisnaların kapsamının çok dar olmasından ötürü memnuniyetsizliklerini dile getirmişti. ABD Ticaret Odası da gümrük muafiyetlerinin tekrar verilmesi ve istisnaların kapsamının genişletilmesini istedi.

Trump yönetimi ilk olarak 2 bin 200 muafiyet müsaadesi vermiş, bunların birçoğunun sona ermesine izin verilse de 549 tanesi 1 yıl için uzatılmıştı. Bu muafiyetler de 2020 yılında sona erdi.

“Bu 352 muafiyet çok daha büyük bir oyunun küçük bir dilimi” diyen Kansas Üniversitesi Öğretim Üyesi ve KU Trade War Lab Yöneticisi Jack Zhang, “Bence muafiyet süreçleri iş dünyasının ticaret savaşına muhalefetini bölmek için akıllı bir strateji. Bu sayede şirketlerin gümrük vergilerine birlikte hareket etmesi yerine rekabet etmeleri sağlanıyor” değerlendirmesinde bulundu.

“ABD’nin ana tasası Pekin’in devlet odaklı endüstriyel politikaları”

İki ülke, Çin’in sonraki iki yıl içinde ABD’den mal ithalatını artırma taahhüdünde bulunması sonrası ateşkes yapma kararı almıştı. Ne var ki Çin pandemi nedeniyle bu taahhüdleri tamamen yerine getirememişti. ABD Ticaret Temsilcisi Katherine Tai ise Biden idaresinin tasalarının yerine getirilemeyen ithalat-ihracat taahhütlerinin çok ötesinde olduğunu ve Pekin’in devlet odaklı endüstriyel siyasetlerinden kaynaklandığına vurgu yaptı.

Bu muafiyetleri tekrar verirken dikkate alınan ana etkenler bir eserin yahut muadilinin ABD’deki kaynaklardan ya da üçüncü ülkelerden temin edilip edilemediği ve 2018’den bu yana global tedarik zincirindeki değişiklikler. Bu mevzuda karar alınırken ithalatçı firmaların eseri ABD’den temin etme yahut ülke için üretme gayretleri da dikkate alınıyor.

Büyük şirketlerin ithal ettiği ürünlere muafiyet getirilmesi için lobi yapma konusunda daha tesirli olduğunu belirten Zhang, “Toplam ticarete çok fazla tesiri olmaz zira şayet büyük bir şirketseniz bu vergilerin etrafından dolaşmanızı sağlayacak diğer yollar var. Bununla birlikte bu şirketlerin maliyetleri tüketiciye yansıtması da daha kolay” tabirlerini kullandı.