ABD’de otomotiv işçilerinin grevinin maliyeti artıyor

Birleşik Otomotiv Personelleri Sendikası (UAW) üyesi 13 bin çalışanın Ford, General Motors (GM) ve Stellantis’in Missouri, Michigan ve Ohio’daki fabrikalarında 15 Eylül’de başlattığı tarihi grev birinci ayına yaklaştı.

Bu süreçte emekçiler yeni kontrata ilişkin araba üreticileriyle yaptıkları pazarlıkta ilerleme sağlanamadıkça baskıyı artırmak gayesiyle grevlerini kademeli olarak genişletirken, müzakerelerde hala muahedeye varılamadı.

Hafta başında sendika üyesi yaklaşık 4 bin emekçi, İsveçli Volvo Group’un bünyesindeki Mack Trucks’ın Pensilvanya, Maryland ve Florida’daki fabrikalarında grev kararı aldığını duyurdu. Mack Trucks’taki personellerin de katılmasıyla grevdeki toplam sendika üyesi personellerin sayısı 22 eyalette 30 bini aştı.

Son olarak sendika, Çarşamba akşamı sürpriz şekilde 8 bin 700 üyesinin Ford’un Kentucky eyaletindeki “ikonik” ve “son derece karlı” kamyon fabrikasında greve gittiğini açıkladı.

Grev, işten çıkarmaları beraberinde getirdi

Ülke genelinde greve gidilen fabrikaların sayısı artarken, grev nedeniyle üretimde yaşanan aksamalar da zincirleme tesire neden oluyor.

Grev işten çıkarmaları beraberinde getiriyor. Grevin başlangıcından bu yana Ford toplam 1865 sendikasız emekçiyi, GM 2 bin 330 emekçiyi ve Stellantis 640 emekçiyi işten çıkardı. Böylelikle 3 büyük araba üreticisinin greve bağlı olarak işine son verdiği çalışanların sayısı 5 bine yaklaştı.

Otomobil üreticileri, üretim sistemlerinin birbirine bağlı olmasından ötürü personelleri işten çıkarmak zorunda kaldıklarını ifade ederek, kendilerini savunuyor.

Tedarikçi firmalar da grevden nasibini aldı

Otomotiv emekçilerinin grevinin bölüme tesiri araba üreticilerinin de ötesine geçiyor. Grev, Ford, GM ve Stellantis’e kesim tedarik eden şirketleri de etkiliyor.

Amerikan Otomotiv Siyaseti Kurulu’na göre, UAW’nin grevinden etkilenen ağ 5 binden fazla şirketi ve 800 binden fazla emekçiyi içeriyor.

Grevin başlamasından bu yana işten çıkarma haberleri tedarikçi firmalardan da geliyor.

Ford Bronco’ya koltuk üreten Detroit merkezli LM Manufacturing, grev nedeniyle geçen ay yaklaşık 650 emekçiyi süreksiz olarak işten çıkardı.

Bir öteki tedarikçi Sodecia Automotive’nin de kasım ayı sonuna kadar yaklaşık 140 emekçiyi süreksiz olarak işten çıkaracağı bildirildi.

Grevin daha da uzun sürmesi halinde tedarikçi firmaların iflasa gitmekten telaş duyduğu belirtiliyor.

Grevin maliyetinin 3 haftada 5,5 milyar dolara ulaştığı tahmin ediliyor

Michigan merkezli ekonomik danışmanlık firması Anderson Economic Group’un (AEG) otomotiv emekçilerinin “Ayağa Kalk” olarak isimlendirilen grevine ilişkin yaptığı son tahlile göre, grevin 3 haftada toplam 5,5 milyar dolarlık ekonomik kayba neden olduğu tahmin ediliyor.

Söz konusu ekonomik zararın 579 milyon dolarının direkt ücret, 2,68 milyar dolarının üretici, 1,6 milyar dolarının tedarikçi ve 1,26 milyar dolarının bayi ile müşteri kaybından oluştuğu öngörülüyor.

Bu kaybın, UAW’nin 2019’da GM’ye karşı başlattığı ve bir ay süren grevin 4 milyar dolarlık varsayımı ekonomik ziyanını geride bıraktığı kaydediliyor.

Sadece GM, grevin ilk 2 haftada 200 milyon dolara mal olduğunu açıkladı.

Ford da yeni grev kararı karşısında daha yüksek fiyatlar ve sosyal dayanaklar için yapabilecekleri harcamanın “sınırında” olduklarını ifade ederek, şirketin en karlı fabrikasında başlatılan son grevin emekçilere zarar verebileceği ve karları azaltabileceği ikazında bulundu.

Otomotiv personellerinin grevinin daha da uzamasının araba üreticileri için çok önemli mali sonuçlar doğurabileceği tahmin ediliyor.

Otomobil üreticileri halihazırda uzun ve maliyetli bir grev için hazırlıklarını yaparken, Ford’un ağustosta sağladığı yaklaşık 4 milyar dolarlık kredi imkanının akabinde GM’nin de yakın vakitte 6 milyar dolarlık bir kredi garantisi aldığı biliniyor.

Otomotiv çalışanlarının talepleri

Görüşmelere 4 yıllık sürede fiyatlara yüzde 40 oranında zam talebiyle başlayan sendika, halihazırda yüzde 36 zam talep ediyor.

Aynı vakitte araba üreticilerinden, emekçileri enflasyona karşı koruyabilmek için fiyatlarda düzenli ömür maliyeti düzenlemelerini yeniden uygulamaya koymaları isteniyor.

Yeni personelleri daha düşük ücret skalasında bırakan ve daha az sosyal hak sağlayan kademeli istihdam sistemine de son verilmesi talep ediliyor.

İşçiler, şirketlerden daha önce aldıkları ve “tanımlanmış sosyal yardım” olarak isimlendirilen emeklilik ödemelerini geri isterken, emeklilikte tüm sağlık masraflarının da karşılanması talebinde bulunuyor.

Ayrıca, 40 saatlik ücret karşılığında haftada 32 saat çalışma talebi de personellerin görüşmelerde dile getirdiği maddeler arasında yer alıyor.

– Patronların teklifleri

İşçilerin talepleri karışında Ford, kontrat mühleti boyunca tam vakitli çalışanların fiyatlarını yüzde 20’den fazla artırmayı teklif ediyor. Şirket, emekçilerin 2009’da kaybettiği fiyatlardaki düzenli hayat maliyeti düzenlemelerini geri getirerek sendikanın çok önemli bir talebini de karşılıyor.

Ford, aynı vakitte kademeli ücret sistemini de ortadan kaldırarak herkesi tek bir maaş skalasına yerleştirmeyi planlıyor. Şirket, tüm çalışanlar için emeklilik ödemesi ve emeklilikte sağlık hizmetlerinin finanse edilmesine yönelik talepleri ise kabul etmiyor. Ford, UAW’nin gelecekteki batarya fabrikalarında, mevcut fabrikalarla benzeyenmaaş ve sosyal hakları sunacağını garanti etme talebine de karşı çıkıyor.

GM de mukavelenin müddeti boyunca ilk yılda yüzde 10 olmak üzere yüzde 20’lik ücret artışı teklif ediyor. Şirketin sendikaya karşı verdiği çok önemli bir odunla araba yedek modül deposu personellerini, araç montaj emekçilerinin kazandığı daha yüksek ücret skalasına yükseltmeyi kabul ettiği belirtiliyor.

Emeklilikte sağlık hizmetlerine çalışılan saat başına sağlanan şirket katkısını yüzde 25 artırmayı teklif eden GM, emeklilik ödemesini geri getirmeyi ve emeklilikte tüm sağlık masraflarının karşılanmasına karşı duruyor. GM’nin sendikanın fiyatlarda hayat maliyeti düzenlemesi konusundaki taleplerini de karşılamadığı belirtiliyor.

Jeep, Chrysler ve Ram araçlarının üreticisi Stellantis ise kontrat müddeti boyunca yüzde 20’lik ücret artışı teklif ediyor. Şirket, emeklilik sonrası sağlık harcamalarının karşılanması için çalışılan saat başına 1 dolar teklif ediyor. Stellantis, sendikanın tüm süreksiz çalışanların statüsünün kalıcıya dönüştürülmesi talebini kabul etmiyor.