AB’nin Türk vatandaşları için getirdiği yeni vize sistemi kolaylık mı sağlıyor, kısıtlama mı?

Son yıllarda Türk vatandaşlarının Schengen vizesi başvurularında yaşadığı uzun kuyruklar ve artan ret oranları tartışılırken, Avrupa Birliği’nin 15 Temmuz’da devreye soktuğu yeni vize sistemi kolaylık mı getirdi yoksa zorluk mu soruları tartışma konusu oldu. Hürriyet yazarı Oya Armutçu‘nun aktardığına göre, Avukat Dr. Selim Sarıibrahimoğlu bu uygulamanın kolaylıktan çok kısıtlama anlamına geldiğini savunuyor. Sarıibrahimoğlu, “Bu sistem, Türk vatandaşları için gerçekte yeni bir hak tanımıyor. Tam tersine daha önce yıllık veya çok yıllık vize alabilen birçok kişi şimdi sıfırdan başlamak zorunda kalıyor. Bu da bir kolaylık değil, geri adım anlamına geliyor,” değerlendirmesinde bulundu.

Armutçu’nun soruları ve Sarıibrahimoğlu’nun yanıtları şöyle:

“- AB’nin 15 Temmuz’da Türk vatandaşları için başlattığı yeni vize sistemi kolaylık mı geri adım mı?

AB’nin 15 Temmuz’da uygulamaya koyduğu yeni sistem, Türk vatandaşlarına ‘kademeli” şekilde daha uzun süreli Schengen vizesi verilmesini öngörüyor. Buna göre, ilk vize başvurusu kabul edilen bir kişiye 6 aylık vize veriliyor. Eğer sonraki başvuruları da kabul edilirse sırasıyla 1 yıllık, 3 yıllık ve en fazla 5 yıllık vize alınabiliyor. Ancak bu sistem, Türk vatandaşları için gerçekte yeni bir hak tanımıyor. Tam tersine daha önce yıllık veya çok yıllık vize alabilen birçok kişi şimdi sıfırdan başlamak zorunda kalıyor. Bu da bir kolaylık değil, geri adım anlamına geliyor. Ayrıca bu uygulama, Türkiye ile Avrupa Birliği arasında yürürlükte olan uluslararası anlaşmalara da aykırı. 1963 tarihli Ankara Anlaşması ve devamındaki belgeler, Türk vatandaşlarının haklarını idari takdire değil, hukuki güvencelere bağlamış durumda. Şimdi AB, bu hakları bir ‘ödül” gibi sunarak aslında hukuki yükümlülüklerini siyasi bir tercihe indirgemiş oluyor. Bugün AB’ye aday 9 ülkeden sadece Türkiye’ye vize uygulanıyor. Bu açık bir ayrımcılık örneğidir. Türkiye’ye vize serbestisi hakkı verilmesi gerekirken bunun yerine aşamalı vize sistemi bir ‘başarı” gibi sunulamaz.

– Yeni sistem, AB’nin vize serbestisi sözünü tutmadığını mı gösteriyor?

AB, Türkiye’ye yıllar önce açıkça vize serbestisi sözü verdi. Bu sözlere rağmen daha sonra Türkiye’den 72 kriterin yerine getirilmesi istendi. Sadece 6 madde kaldı. Ancak bu sınırlı eksiklere rağmen süreç ilerletilmedi. Buna karşılık  örneğin, Ukrayna’nın aday ilanı sürecinde 7 koşul belirlendi, bunların yalnızca 4’ü yerine getirildiği halde süreç durdurulmadı. Bu durum AB’nin tutumunda çifte standart tartışmalarını gündeme getirmiştir. Dahası, AB bugün aday bile olmayan bazı ülkelerle vize serbestisi konusunda müzakerelere başlamışken, Türkiye gibi 60 yılı aşkın süredir ortaklık ilişkisi sürdüren bir ülkenin hâlâ bu hakkı elde edememesi ciddi bir güven sorunu yaratmaktadır. Bu yeni sistem, vize serbestisi taahhüdünün yerine getirilmediğini açıkça göstermektedir.”

Yazının tamamı için .