AKP yerel seçimlerde İstanbul’da neyi hedefliyor, aday belirleme süreci nasıl ilerliyor?

Mahmut Hamsici
İstanbul, BBC Türkçe

Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP), İstanbul’da Büyükşehir Belediyesi (İBB) ve ilçe belediye başkanlarını belirlemek için ikinci sefer temayül yoklaması yaptı.

İktidar partisi hem İBB hem de ilçe belediye liderlerinde, tabanın ve örgütler tarafından benimsenen adaylar belirleyip savlı bir kampanya yürütmeye hazırlanıyor.

Peki AKP İstanbul’da neyi hedefliyor ve aday belirleme süreci nasıl ilerliyor?

‘Yeniden İstanbul’

İktidar partisinin İstanbul’da en büyük maksadı, 1994 ile 20404 arasında Refah Partisi ve Fazilet Partisi, 2004 ile 2019 arasında ise AKP tarafından yönetilen İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nı geri almak.

Bunun yanında İBB Meclisi’ndeki çoğunluğun korunması ve kimi ilçelerin muhalefetten alınması da maksatlar arasında.

Belediye meclis üyelerine de kıymet veriliyor.

Parti kaynakları, İstanbul’da çalışmaların Mayıs’taki Cumhurbaşkanlığı seçimindensonra başladığını, İstanbul milletvekillerinin belirlenmiş alanlarda yaz aylarından itibaren saha çalışmaları yürüttüklerini söylüyor.

Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, İstanbul’un hem aday belirleme hem de kampanya sürecine özel ehemmiyet verdiği aktarılıyor.

Erdoğan, 29 Kasım’da TBMM’deki grup toplantısında yaptığı konuşmada “Bakın bugün bir başlık atıyorum, ‘Yeniden İstanbul” demişti.

Erdoğan Pazar günü de AKP İstanbul Kent Başkanlığı’ndaki temayül yoklamasının şahsen başında bulundu. Toplantıda arka planda da ‘Yeniden İstanbul’ sloganı kullanıldı.

İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu, 31 Ekim’de yaptığı bir açıklamada “Yerel seçimde rakibimim kim olduğunu biliyorum” demiş ve bu, “Erdoğan’dan bahsettiği” şeklinde yorumlanmıştı.

Hangi ilçeler amaçta?

Mevcut durumda İstanbul’da 39 ilçeden 24’ü AKP’nin elinde.

Bu ilçeler şöyle: Beyoğlu, Fatih, Üsküdar, Başakşehir, Çatalca, Arnavutköy, Bayrampaşa, Gaziosmanpaşa, Bağcılar, Zeytinburnu, Kağıthane, Şile, Sancaktepe, Tuzla, Eyüpsultan, Ümraniye, Bahçelievler, Beykoz, Çekmeköy, Esenler, Güngören, Pendik, Sultanbeyli, Sultangazi.

Parti kaynakları, bir yandan ellerindeki ilçelerde güçlerini artırmaya çalışırken bir yandan da ilçe sayısını yükseltmeyi hedeflediklerini belirtiyor.

Kaynaklar, hedeflenen yeni ilçeler arasında iki yerin öne çıktığını belirtiyor: Esenyurt ve Küçükçekmece.

Bu iki ilçe, İstanbul’un en kalabalık nüfusa sahip ilçeleri olmaları nedeniyle İBB seçimlerinde de çok önemli bir tesire sahip.

2022 verilerine göre Esenyurt’ta 983 bin 571, Küçükçekmece’de ise 808 bin 957 kişi yaşıyor.

Bir evvelki periyotta AKP’nin elinde olan bu iki belediye 2019 seçimlerinde CHP’ye geçmişti.

Bunda Halkların Demokratik Partisi’nin (HDP), Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) adaylarına vermiş olduğu dayanağın çok önemli hissesi olduğu düşünülüyor.

Bu iki ilçe, bilhassa de Esenyurt, çok önemli bir Kürt nüfusa ev sahipliği yapıyor.

Dolayısıyla Esenyurt ve Küçükçekmece’de Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi’nin (DEM Parti) hali çok önemli bir rol oynayacak gibi gözüküyor.

Geçtiğimiz günlerde BBC Türkçe’ye konuşan DEM Parti İstanbul Kent Eş Başkanı Murat Kalmaz, 2019’daki gibi muhalefet adayına bir daha şartsız destek vermeyeceklerini, işbirliğinin lakin belli kazanımlar üzerinden konuşulabileceğini söylerken Esenyurt belediyesinin kendilerine verilmesini örnek olarak göstermişti.

DEM Parti Sözcüsü Ayşegül Doğan ise Pazartesi günü Batı vilayetlerinde aday çıkaracakları yerleri açıkladı ve bu yerler arasında İstanbul’dan Esenyurt, Sancaktepe, Adalar ve Sultanbeyli ilçelerini saydı.

AKP kaynakları, CHP’nin elinde bulunan Sarıyer ve Kartal’ı da bu seçimde zorlayacaklarını söylüyor.

Büyükçekmece’de ve Avcılar’da da çok önemli efor sarf edileceği aktarılıyor.

Parti kaynakları; Eyüpsultan, Üsküdar, Fatih, Sancaktepe, Silivri, Çatalca ve Tuzla’da seçimde rekabetin güçlü olacağını beklediklerini ama buralarda üstün olduklarını belirtiyor.

Ellerindeki kimi ilçelerde Cumhurbaşkanlığı seçiminde muhalefetin daha yüksek oy almasından ise kaygılanmadıklarını, her seçimin kendine has dinamiği olduğunu söylüyorlar.

İttifaklar ne durumda?

2019’da İstanbul’daki seçimlerde asıl olarak Millet İttifakı ve Cumhur İttifakı’nın adayları yarışmıştı.

2024 seçimlerinde Millet İttifakı açısından durum değişti.

Cumhur İttifakı ise İstanbul’da yeniden ortak adayları için çalışacak.

MHP’nin klasik olarak İstanbul’daki gücü, Türkiye’deki ortalama gücünün altında.

Bununla birlikte hem İBB seçimlerinde hem de başa baş bir görüntü çizen ilçelerde AKP ve MHP’nin iş birliği çok önemli görülüyor.

2019’da Silivri, Beşiktaş ve Maltepe’deki ilçe belediye başkan adayları MHP’ye bırakılmıştı.

Silivri’de ilçe belediye başkanlığı CHP’den MHP’ye geçmiş ve böylelikle MHP, tarihinde İstanbul’da ilk defa bir belediyeyi kazanmıştı.

Parti kaynakları dağılımda yeniden bir durumun yaşanmasını tekrar birkaç ilçenin MHP’ye bırakılmasının beklendiğini söylüyor.

Kaynaklar, şimdi ilçeler katılaşmamış olmakla birlikte MHP’nin elinde bulunan Silivri’de tekrar ittifakın kesimi olarak MHP’nin aday çıkarmasının güçlü bir ihtimal olduğunu söylüyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin önümüzdeki günlerde görüşmesi ve adaylık dağılımlarını ele alması bekleniyor.

AKP’nin Yeniden Refah Partisi’yle (YRP) ittifak görüşmelerinin de devam ettiği lakin varılan somut bir mutabakat olmadığı aktarılıyor.

Adaylar nasıl belirleniyor?

İktidar partisi, İstanbul’daki aday belirleme sürecinde yalnızca kimi vilayetlerde de uyguladığı bir yol izliyor.

Bu usulde temayül yoklamaları yapılıyor.

Parti kaynakları; bir yandan Araştırma, Geliştirme ve Eğitim Başkanlığı üzerinden anketlerin yapıldığını, bir yandan milletvekillerinin sahadan topladıkları izlenimleri partinin ilgili şuralarına ilettiğini, bir yandan Yerel İdareler Başkanlığı’nın yerel örgütlerden de bilgi alarak saha bilgisi topladığını, bir yandan da temayül yoklamaları yapıldığını, aday belirleme sürecinde bunların hepsinin değerlendirileceğini söylüyor.

Kaynaklar, temayül yoklamalarının tek başına belirleyici olmadığının altını çiziyor.

Temayül yoklamaları nasıl geçti?

Parti, İstanbul’da bugüne kadar iki kere temayül yoklaması yaptı.

İlk temayül yoklaması 26 Kasım tarihinde gerçekleştirildi.

Bunun için; partinin kent yönetim kurulu üyeleri, kurucular, gençlik ve bayan kollarının da içinde yer aldığı ilçe yöneticileri, meclis üyeleri ve mahalle liderlerinden oy kullanmaları istendi.

Parti kaynakları bunun yaklaşık 11 bin teşkilat mensbununa denk geldiğini, katılım oranınınsa yaklaşık yüzde 80 olduğunu, yaklaşık dokuz bin kişilik katılım olduğunu söylüyor.

Partililer seçimlerini kabinler içindeki bilgisayar sistemini kullanarak yaptı.

Burada partililere İBB Başkan adayı teklifleri, misyondaki ilçe belediye liderlerinin devam edip etmemesi ve ilçe belediye başkan adayı teklifleri soruldu.

Partideki daha üst kademedeki isimler içinse Pazar günü temayül yoklaması yapıldı.

Bu ikinci temayülde de aralarında ilçe belediye başkanları, bayan ve gençlik kolları idarelerinin de bulunduğu kent ve ilçe yöneticileri, Merkez Yürütme Kurulu üyelerinden İstanbul’da çalışma yürütenler ve kimi İstanbul milletvekilleri katıldı.

Bu teamüle de 300’ün üzerinde partili yetkili katıldı.

Partililere verilen kapalı zarflarda İBB adayı olarak üç isim önerisi, vazifedeki ilçe belediye liderlerinin göreve devam edip etmemesi gerektiği ve ilçe belediye başkan aday teklifleri soruldu.

Yoklama akabinde bir toplantı düzenlendi.

Bu toplantıda onlarca kişinin söz aldığı aktarılıyor.

İBB Başkanlığı için hangi adayların ismi öne çıkıyor?

Partide resmi aday adaylığı müracaat süreci olmakla bir arada partide etkin misyonda bulunan bireylerin doğal aday olarak görüldüğü ve bu yüzden bu kapsamda yer alan her ismin yazılabildiği belirtiliyor.

Temayül yoklamalarından çıkan sonuç bilinmiyor.

Bununla birlikte bugüne kadar adaylar arasında öne çıktığı iddia edilen isimler şöyle: Bir evvelki dönem Çevre, Şehircilik Bakanı olan İstanbul Milletvekili Murat Kurum, Esenler Belediye Başkanı Tevfik Göksu, Fatih Belediye Başkanı Mehmet Ergün Turan, geçmişte Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı yapıp şimdi Trabzon Milletvekili olan Adil Karaismailoğlu ve Üsküdar Belediye Başkanı Hilmi Türkmen.

İstanbul sakinlerinin en çok önemli gündemlerden biri kentsel dönüşüm.

Murat Kurum, bilhassa sarsıntı bölgesindeki konut projeleriyle öne çıkan genç bir isim olarak biliniyor. İnşt mühendisi Kurum’un yüksek lisans konusu da kentsel dönüşümdü.

Tevfik Göksu da kamuoyunda, Esenler’de gerçekleştirdiği kentsel dönüşüm projeleriyle ve İBB AKP Grup Başkanvekili olarak İmamoğlu ile girdiği tartışmalarla dikkat çeken bir isim.

Halen Fatih Belediye Başkanı olan eski Toplu Konut Yönetimi (TOKİ) Başkanı Mehmet Ergün Turan ise AKP tabanında aktüel siyasi tartışmalardan çok belediyecilik icrtlarıyla öne çıkan bir isim manzarası veriyor.

AKP İstanbul Kent Başkanı Osman Nuri Kabaktepe’nin ismi da dönem dönem medyada aday adayı olarak gündeme geliyor.

Ancak AKP kaynakları Kabaktepe’nin İBB adaylığı gayesinin olmadığını söylüyor.

Kaynaklar, temayül yoklamalarında partililerin Kabaktepe’nin ismini da adaylar arasına yazmış olabileceğini fakat bunun parti kent liderinin isminin yazılmasının yıllardır süren bir gelenek oluşuyla ilgili olduğunu belirtiyor.

İktidar partisi yetkilileri hem İBB hem de ilçe belediye başkan adaylarının bu ayın sonuna kadar açıklanmasını hedeflediklerini aktarıyor.