Kulislere göre, iktidarın anayasa değişikliği teklifinin TBMM’deki komisyon görüşmeleri sırasında Altılı Masa çekincelerin düzeltildiği yeni bir metin sunabilir

Gülsen Solaker
İktidarın başörtüsü ve ailenin korunması başlıkları altına sunduğu anayasa değişikliği teklifi ile ilgili muhalefet tavır belirlemeye çalışırken Altılı Masa’nın komisyon görüşmeleri sırasında iktidarın teklifine ilişkin çekincelerin düzeltildiği yeni bir metin sunmasının da ihtimal dahilinde olduğu belirtiliyor.
CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun başörtüsünün yasa değişikliği teklifi ile teminat altına alınmasını önermesinin akabinde iktidar mevzuyu anayasa değişikliği ile yapmak için çalışmalara başlamıştı. Bu kapsamda “başörtüsüne anayasal teminat ve ailenin korunması” ile ilgili anayasa değişikliği önerisi, Cumhur İttifakı ortakları MHP ve BBP ile birlikte toplam 336 milletvekilinin imzasıyla TBMM Başkanlığı’na geçen Cuma günü sunulmuştu.
İYİ Partililerden Kılıçdaroğlu’na tepki
DW Türkçe’nin edindiği bilgilere göre İYİ Parti’nin GİK toplantısındahemen her üye söz olarak bu türlü bir mevzunun gündeme gelmesinden duydukları rahatsızlığı ifade etti ve halkın ekonomik dertlerle mücadele ettiği bir periyotta aslında günümüzde sorun olmayan başörtüsü probleminin yeniden gündemde olmasını doğru bulmadıklarını belirttiler.
Toplantıda söz alan İYİ Partililer Kılıçdaroğlu’nun bu türlü bir teklifi Altılı Masa ile istişare etmeden gündeme getirmesini eleştirerek “Şimdi iktisatta vatandaşın en canının yandığı bu türlü bir devirde gündem ekonomi olması gerekirken Ocak sonu Şubat ayına kadar iktidar bunu gündeme taşıyabilir” kaygısını paylaştılar.
Bu kapsamda toplantıda şimdi anketlere göre çok önemli bir oranda olduğu gözlemlenen ortada kalan kararsız seçmenin bu tartışmalar nedeniyle AKP’ye doğru kayma riski de dile getirildi.
İYİ Parti Sözcüsü Kürşad Zorlu da toplantının akabinde yaptığı açıklamada iktidarın teklif metnine ilişkin kimi düzeltmeler yapılması gerektiği ifade edilmekle birlikte GİK’teki genel eğilimin “olumlu” olduğunu belirtmişti. Zorlu, “Burada iki çok önemli konunun altı çizildi. Bir; metin içerisinde riskli gördüğümüz, ileride sorun yaratacağını düşündüğümüz kimi sözler var. Bunların değiştirilmesi gerekmektedir. Genel Yönetim Heyetimizden çıkan ortak görüş budur. Bununla birlikte Genel Yönetim Konseyimizde çoğunluğun eğilimi, temayülü ise olumlu bir kanaat içerisinde olduğumuz istikametindedir. Yani, evet yönündedir” demişti.
Altılı Masa’dan yeni bir teklif mi gelecek?
Kılıçdaroğlu ise dün gazetelerin Ankara temsilcileri ile düzenlenen toplantıda soru üzerine anayasa değişikliği ile ilgili anayasa hocalarından görüş alacaklarını ifade ederek “Bir bakacağız. Ondan sonra oturup karar vereceğiz. Büyük bir olasılıkla önümüzdeki süreçte, altılı masada da konuşulabilir. Oturur konuşuruz. Ona göre bir karar veririz, birlikte” tabirlerini kullandı.
DW Türkçe’nin muhalefet kulislerinden edindiği bilgiye göre, her ne kadar şu ana çeşitli açıklamalar yapılmış olsa da genel beklenti altılı masa başkanlarının 26 Aralık’taki toplantı öncesinde karşılıklı görüşmelerle bu hususta bir eşgüdüm sağlamaya çalışacakları yönünde.
İYİ Parti mevzuyu gündeme getiren parti CHP olduğu için tahlilini yahut eşgüdümü sağlaması gereken tarafın tekrar CHP olduğunu düşünüyor. Bu ortada gerek CHP gerekse İYİ Parti bu basamakta teklifi toptancı bir şekilde reddetmeyi ise doğru bulmuyor.
Peki Altılı Masa bu hususta eşgüdümü sağlamaya yönelik nasıl bir tahlil bulabilir?
Edinilen bilgiye göre teklifin TBMM’deki komisyon görüşmeleri sırasında muhalefet üyeleri anayasa hukukçularının da katkılarının bulunacağı, çekince görülen sözlerin düzetilmiş halinin yer alacağı yeni bir metin sunabilir.
Macaristan’dakine referandum tuzağı endişesi
Öte yandan gerek İYİ Parti gerekse CHP ailenin korunması başlığı altında eşcinsel evliliklerin yasaklanmasını getiren kararın iktidar tarafından Macaristan’dakine aynı şekilde yeni bir kutuplaştırma sistemi olarak kullanılacağını düşünüyor.
İktidarın teklifi ile Anayasa’nın 41’nci maddesin “Ailenin korunması” ile ilgili başlık altındaki birinci fıkraya, “Evlilik birliği lakin bayan ile erkeğin evlenmesiyle kurulabilir” kararının eklenmesi öngörülüyor.
Muhalefet ise Türkiye’de eşcinsel evliliklerin yasal olarak esasen mümkün olmadığına dikkat çekerek bunu Macaristan’daki referanduma bir tuzak olarak görüyor.
AKP Grup Başkanvekili Özlem Güçlü de teklifin sunulması ile ilgili düzenlediği basın toplantısında “Hem Nüfus Kanunu’na hem de Uygar Kanunu’na göre zati evlilik birlikteliği bir bayan ve bir erkekten oluşur. ama ailenin korunması ile ilgili toplumsal ihtiyaç vardı” demişti.
Oylama süreci nasıl işliyor?
Anayasa değişikliği tekliflerinde Genel Kurul’da, iki başka madde için iki tur oylama düzenleniyor. Milletvekillerinin oylarını saklı kullandığı oylamada maddeler farklı başka oylanıyor.
Cumhur İttifakı’nın oy kullanamayan TBMM Başkanı Mustafa Şentop haricinde toplam 334 sandalyesi bulunuyor. Referanduma gidilebilmesi için 360 milletvekili gerekiyor ve bu sayıya ulaşmak için muhalefetten herhangi bir partinin teklife “evet” demesi yahut AKP’nin en az 26 milletvekili bulması gerekiyor. AKP ile MHP’nin 400 milletvekilini bulabilmesi durumunda ise referanduma gerek kalmadan anayasa değişikliği geçebiliyor.