‘Anne Frank İhaneti’ isimli kitap yeni bulgular üzerine piyasadan çekildi

İkinci Dünya Savaşı sırasında yaşanan Yahudi soykırımının (Holokost) sembol isimlerinden biri olan Anne Frank ve ailesine Amsterdamlı Yahudi noter Arnold van den Bergh’in ihanet ettiğini öne süren kitap, Hollandalı yayıncı tarafından toplatıldı.

Yayıncı Ambo Anthos Salı akşamı bir grup tarihçinin “Anne Frank İhaneti” isimli kitaptaki bulguları eleştiren bir rapor hazırlaması üzerine, kitabın satışını durdurma kararı aldı.

Kitap ile ilgili olarak kamuoyundan tekrar özür dileyen Hollandalı yayıncı tarihçilerin raporuna dayanarak, kitabı çabucak piyasadan çekmeye ve tekrar basmamaya karar verdiklerini açıkladı.

Anne Frank ve ailesinin Amsterdam’da saklandıkları yerin kim tarafından ihbar edildiği sorusuna cevap arayan bir uluslararası soğuk vaka ekibi, çağdaş teknikler kullanarak geçmişe ilişkin bir araştırma yapmıştı.

Emekli bir FBI müfettişinin başkanlık ettiği uluslararası araştırma ekibinin 6 yıl süren çalışmasında, “Amsterdam Yahudi Kurulu üyesi olan tanınmış noter Arnold van den Bergh’in, kendi ailesini korumak için Anne Frank ve ailesinin saklandığı meskenin adresini Nazilere verdiği” sonucuna varıldı.

Araştırmanın sonuçları Kanadalı muharrir Rosemary Sullivan tarafından, “Anne Frank İhaneti” ismiyle kitap hakine getirildi. Ocak ayında yayımlanan kitapta yer alan, Yahudi noter Arnold van den Bergh ile iddia, birçok kesim tarafından tepkiyle karşılandı.

Hollanda’daki çeşitli üniversiteler ile Savaş ve Soykırım Araştırmaları Enstitüsü’ne bağlı bir grup tarihçi, Yahudi noter van den Bergh’in hayatı ile ilgili iki aylık bir araştırma yaptı.

Sonuçları Salı akşamı van den Bergh’in torunu Mirjam de Gorter’e sunulan araştırmaya göre, Yahudi noteri “hain” ilan eden soruşturma, çok amatörce yapıldı.

Hollandalı tarihçiler uluslararası soğuk vaka ekibinin, van den Bergh’in savaşın son sekiz ayını nerede geçirdiğini tespit edemediklerini, bunu da saklanmadığının delili olarak gösterdiğini ve bu nedenle de “özel statü için pazarlık ettiğini” düşündüğünü açıkladı.

‘Önyargı ile hareket ettiler‘

Hollandalı tarihçilere göre, uluslararası araştırma ekibi van den Bergh konusunda büyük bir önyargı ile hareket etti. Araştırmaya katılan tarihçi Laurien Vastenhout, “Van den Bergh’i aklayamayız. Yalnızca ne olup bittiğini bilmiyoruz” dedi.

Yahudi noterin son sekiz ayda ailesiyle birlikte Laren kasabasında saklandığını vurgulayan Hollandalı tarihçiler, Arnold van den Bergh’in prestijini yeniden iade etti ve hakkındaki tüm suçlamaların düşürülmesi gerektiğini vurguladı.

Yahudi noterin torunu Mirjam de Gorter Hollandalı kamu yayıncısı NOS’a, soğuk vaka ekibinin van der Bergh’in saklandığını bildiğini ama dikkate alınmadığını söyledi.

Büyükbabasının baş şüpheli olarak sunulacağını, kitabın piyasaya çıkmasından bir hafta önce duyduklarını belirten de Gorter, “Şoktaydık. Onun bunları yapabileceğinden değil, bunların palavra olduğunu bildiğimiz için şoktaydık. Bu türlü bir iddiayı dünyaya yaymaya cüret ettikleri için çok üzüldük” dedi.

De Gorter dünyadaki tüm yayıncıların kitabı piyasadan kaldırmak için Ambo Anthos örneğini izlemesini istiyor.

Mirjam de Gorter, bu emelle, kitabın dünya haklarının sahibi Amerikalı yayıncı HarperCollins Publishers’a ve ilgili tüm diğer yayıncılara başvurdu.

Van den Bergh’i “hain” ilan eden soğuk dava grubundan baş araştırmacı Pieter van Twisk, Hollanda haber ajansı ANP’ye “Bizimki yalnızca bir teori, öbür bir şey değil” dedi.

Hollandalı tarihçiler tarafından tezlerinin çürütüldüğünü söyleyen van Twisk, “Sonuçta iş yorumlamaya geliyor. Bizden farklı vurguluyorlar. O yaptı demiyoruzVan den Bergh bizim için en bariz şüpheli olmaya devam ediyor. Biz van den Bergh’i suçlamak için hiçbir zaman yola çıkmadık, lakin Hollandalı tarihçiler onu paka çıkarmak için yola çıktılar” diye konuştu.

Anne Frank kimdir?

Anne Frank ve ailesi Nazi toplama kamplarına gönderilmemek için, Amsterdam’ın Prinsengatcht semtindeki bir konutun bâtın bölmesinde saklandı.

Anne Frank’ın bu devirde tuttuğu ve vefatından sonra basılan günlüğü, Yahudi soykırımının en çok önemli simgelerinden biri oldu. 4 Ağustos 1944’te Naziler tarafından yakalanarak Auschwitz-Birkenau toplama kampına gönderilen Frank ailesini kimin ihbar ettiği hiçbir zaman öğrenilemedi.

Frank, 15 yaşındayken Şubat 1945’te Bergen-Belsen toplama kampında tifüsten öldü.

Toplama kampından sağ kurtulan tek aile üyesi olan baba Otto Frank, 6 milyon Yahudi’nin sistematik şekilde zulüm ve soykırıma uğramasının sembollerinden biri haline gelen günlüklerin yayınlanmasını sağladı.