AYM, Tuğluk ve Tuncel’in tutukluluğunu ‘denetlemedi’

Anayasa Mahkemesi (AYM), hala cezaevinde olan HDP’li siyasetçiler Aysel Tuğluk ve Sebahat Tuncel’in 6-8 Ekim Kobani olayları kapsamında ikinci defa tutuklanmasıyla ilgili kişisel başvuruyu temele girmeden kabul edilemez buldu. Tutuklamanın ‘siyasi’ olduğu argümanını incelemeyen AYM, buna münasebet olarak, her iki ismin daha önce öbür hatalardan tutuklandığını ve bunların infaz edildiğini belirtti. Bu nedenle ikinci tutuklamanın uygulamaya konulmadığını savunan AYM, Kobani soruşturması kapsamında “özgürlükten mahrum bırakılmaları söylediği söz edilen değil” dedi. 

Anayasa Mahkemesi, şahısların tutuklu yargılanırken, öteki cürümden ikinci sefer tutuklanmaları halinde bunu denetlemekten kaçınan bir karara imza attı. AYM’nin buna ilişkin kararları, Aysel Tuğluk ve Sebahat Tuncel’in müracaatlarına ilişkin geldi.

Aysel Tuğluk’un dosyası

Diyarbakır’da 28 Aralık 2016 tarihinde gözaltına alınan Aysel Tuğluk, iki gün sonra silahlı terör örgütü kurma ya da yönetme savıyla tutuklandı. Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı,suçlardan Tuğluk hakkında 2017 yılında dava açtı. İddianameyi kabul eden Diyarbakır 8. Ağır Ceza Mahkemesi, suçun Ankara’da işlendiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verdi.

10 yıl hapis cezası verildi

Belgeyi devralan Ankara 17. Ağır Ceza Mahkemesi, 2018’te Tuğluk’a silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 10 yıl hapis cezasıyla cezası vererek, tutukluluk halinin devamına hükmetti. Yargıtay da bu kararı onadı.

Kobani olaylarından da tutuklandı

Bu ortada Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, Selahattin Demirtaş’ın da tutuklandığı Kobani soruşturmasında düğmeye bastı. Kocaeli 1 No.lu F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü bulunan Aysel Tuğluk, bu soruşturma kapsamında 12 Ekim 2020 tarihinde Ankara 5. Sulh Ceza Hâkimliği tarafından tutuklandı.

Tutuklama kararında, Tuğluk’un o dönem Halkların Demokratik Kongresi’nin Eş Başkanı olduğu anımsatıldı. Tuğluk’un Kobani ile ilgili Twitter paylaşımları olduğu savunulan kararda, tutuklamaya “kuvvetli suç kuşkusunun varlığını gösteren somut kanıtların bulunduğu, soruşturmanın şimdi tamamlanmadığı, öteki kabahatlerden tutuklu ve hükümlü bulunan şüphelilerin salıverilmeleri halinde dosya kapsamında sözlerine başvurulan tarafların beyanlarına tesir edilmesi ihtimalinin varlığı” münasebet gösterildi. Ankara 22. Ağır Ceza Mahkemesi’nde Tuğluk’un arasında bulunduğu 108 kişi hakkında Kobani davası açıldı.

Sebahat Tuncel de iki sefer tutuklandı

Benzer süreç, Sebahat Tuncel’in başına geldi. Tuncel, 4 Kasım 2016’da Selahattin Demirtaş ve diğer birtakım partililerin gözaltına alınmasını Diyarbakır Adliyesi önünde protesto etmek isterken gözaltına alındı, iki gün sonra tutuklandı. Tuncel hakkında “Örgüt üyeliği” suçundan açılan dava dosyası, 2017’de Malatya’ya nakledildi.

Dosya üç kent gezdi

Malatya 5. Ağır Ceza Mahkemesi, 2019’da Tuncel’e 15 yıl hapis cezası verdi. Lakin Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi, kararı tarzdan bozdu. Dosya bu sefer Ankara 22. Ağır Ceza Mahkemesi’ne nakledildi.

Bu ortada Sebahat Tuncel, Malatya’da tutukluyken bu kere 12 Ekim 2020 tarihinde Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından Kobani olayları kapsamında tutuklamaya sevk edildi. Tuncel de Aysel Tuğluk’un kararındaki münasebetlerle tutuklandı, Kobani davasının sanığı oldu.

Adalet Bakanlığı’ndan AYM’ye yazı

Aysel Tuğluk ve Sebahat Tuncel, ikinci tutukluluklarıyla ilgili AYM’ye kişisel müracaatta bulundu. AYM’ye yazı yazan Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü, Aysel Tuğluk’un katılık kazanan 10 yıl hapis cezasının, Sebahat Tuncel’in ise Diyarbakır’daki tutuklama kararının infaz edildiğini, Kobani soruşturması kapsamında verilen tutuklama kararlarının ise şimdi infaz edilmediğini bildirdi.

AYM ikinci tutuklamaları görüştüfakat 13 Nisan’da müracaatları görüşen Anayasa Mahkemesi, tutuklamanın hukuk dışı olduğu tezini “açıkça dayanaksız olması” nedeniyle kabul edilemez buldu. Kararın münasebeti, 18 Mayıs’ta açıklandı.

Sebahat Tuncel’in ilk tutukluluğunun, Aysel Tuğluk’un ise 10 yıllık cezasının infaz edildiğine dikkati çekilen kararda, “Mezkûr kabahatlerden verilmiş bir tutuklama kararı bulunmakta ise de müracaatçının (ikinci) tutuklama kararı nedeniyle fizikî olarak özgürlükten mahrum bırakılması söylediği söz edilen değildir. Sonuç olarak somut müracaata husus edilen tutuklama kararına ilişkin olarak müracaatçının kişi hürriyeti ve güvenliği hakkına yönelik bir müdahalede bulunulmamıştır” denildi.

Kararda, bu nedenle Tuncel’in siyasi maksatla tutuklandığına ilişkin tezin incelenmesinin mümkün görülmediği belirtildi.