AYM’den hasta tutuklunun mevtten bir hafta sonra gelen tahliye kararına ceza

Anayasa Mahkemesi (AYM), akciğer kanseri olan ve yüzde 80 engelli raporu bulunmasına karşın infazı ertelenmeyen hükümlü S.G.’nin vefatına ilişkin yapılan müracaatta “İnsan haysiyetiyle bağdaşmayan muamele yasağının” ihlal edildiğine karar verdi. AYM, aileye 87 bin 750 TL tazminat ödenmesine hükmetti. 

Cezaevinde kanser teşhisi konuldu

27 Şubat 2015 tarihinde tutuklanan S.G., 26 Haziran 2016 yılına kadar tutuklu bulunduğu  Ümraniye E Tipi Kapalı Cezaevi’nde 10 sefer muayene edilmiş bunun sonucunda hastaneye sevk edilen S.G.’ye akciğer kanseri teşhisi konuldu. 

Aynı yıl rahatsızlığı nedeniyle cezasının ertelenmesini talep eden S.G. için hazırlanan rapor sonucu 6 ay infazın ertelenmesi kararı verildi. Bu süreçte kemoterapi tedavisi gören S.G. için verilen süre dolunca 2 ay daha infazın ertelenmesi kararlaştırıldı. S.G.’nin bu süreçte tedavisi devam ederken kanser beynine metastaz yaptığı tespit edildi. 

İnfaz erteleme talebi bu sefer kabul edilmedi

Evrensel’de yer alan habere göre, beyninde kitle tespit edilen 4. evre kanser hastası S.G bu süreçte ışın tedavisi aldı. S.G. için yeniden infaz ertelenmesi talebi sonucu hazırlanan 2017 yılının nisan ayına ilişkin ATK raporunda ise cezanın infazına devam edilebileceği yönünde karar çıktı. Rapor üzerine 11 Nisan 2017’de hasta tutuklu S.G tekrar cezaevine alındı. 

Bunun üzerine aile tekrar infazın ertelenmesi talebinde bulunsa da istedikleri karar çıkmadı ve S.G. cezaevinde kalmaya devam etti. 

Sağlık durumu kötüleşti

Ağustos 2017’ye gelindiğinde ise S.G. kanser rahatsızlığının beyninde metastaz yaptığı, durumunun süratle kötüleştiği, beynindeki tümör nedeniyle sol tarafını kullanamadığı, zorunlu muhtaçlıklarını tek başına karşılayamadığını bu yüzden de psikolojisinin bozulduğunu, ailesinin görüş günlerinde kendisini bu haliyle görünce moralinin daha da bozulduğunu ifade ederek tekrar infazının ertelenmesini talep etti. 

İnfaz erteleme kararı vefatından sonra verildi

Talep üzerine S.G. Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde muayene edildi, Ekim 2017’de hazırlanan raporunda ise beyin metastazı bulunduğu, engellilik durumunun ise %80 olduğu ifade edilse de ‘infazın geri bırakılmasına gerek yoktur’ tespitine yer verildi. Bunun üzerine cezaevi ATK raporu hazırlanması talep etti. 

Bu süreçte cezaevinde tutulmaya devam eden S.G. 1 Kasım 2017’de rahatsızlanması üzerine hastaneye sevk edildi ve 3 Kasım günü hayatını kaybetti. 

Aynı gün hazırlanan ATK raporu ise lakin 10 Kasım 2017’de cezaevine teslim edildi ve hayatını kaybeden S.G.’nin infazının 6 ay müddetle ertelenmesine karar verildi. 

‘Kovuşturmaya gerek yok’ kararı

Cumhuriyet Başsavcılığı Mart 2018’de mevte ilişkin ‘kovuşturmaya yer olmadığı’ kararı verdi. 

Bunun üzerine aile karara itiraz etti ve S.G.’nin vefatından evvelki üç ayda takviyesiz yürüyemeyecek hale geldiğini, sık sık düştüğünü, vefatından evvelki bir ayda görüşlere dahi çıkamadığını, tedavisine devam edilmesi için 3 defa dilekçe verdikleri halde bu yönde bir karar verilmediğini belirtti. Lakin mahkeme itirazı reddetti. 

Aile AYM’ye başvurdu

Bunun üzerine AYM’ye başvuran aile, S.G.’nin tedavisine kâfi itinanın gösterilmediği, vaktinde ve kâfi tedavinin yapılmadığını belirterek ömür hakkının ihlal edildiğini kaydetti. 

AYM yaptığı incelemede şu tespit ve değerlendirmelerde bulundu:

– Sağlık durumunun berbata gittiği açık olduğu hâlde S.G. cezasının infazının ertelenmesine gerek olup olmadığı konusunda tekrar rapor alınması için hastaneye ve akabinde ATK’ye sevk edilme sürecine sokulmuştur.

– Üstelik 15 Ağustos 2017 tarihinde sevk edildiği Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin 12 Ekim 2017 tarihli, aralarında onkoloji uzmanı hekimin bulunmadığı sağlık kurulu tarafından hazırlanan raporunda S.G.’nin hastalığı nedeniyle cezasının infazının ertelenmesine gerek olmadığı tespiti bir defa daha tekrarlanmıştır. 4. evre kanser hastası olan ve durumu berbatlaşan S.G.’nin hakkındaki bahse mevzu rapor hastaneye sevk edildiği tarihten lakin iki ay sonra 12 Ekim 2017 tarihinde hazırlanabilmiştir.

– S.G. ilerleyen rahatsızlığına, muhtaçlıklarını karşılayamayacak hâlde olmasına karşın hastaneler ile ATK arasında gidip gelmek zorunda bırakılmış; eksik ve kusurlu değerlendirmeler sonucunda hayatının son döneminde ailesinin dayanağından mahrum şekilde Ceza İnfaz Kurumu’nda kalmıştır. 27 Mart 2017 tarihinde hastalığının ilerlediği tespit edilmesine karşın S.G.’nin cezasının infazının ertelenmesine yönelik rapor fakat yedi ay sonra temin edilebilmiştir.

Anayasa Mahkemesi şu kararı kurdu:

– Müracaatçıların ölen yakınları bakımından ileri sürdükleri insan haysiyetiyle bağdaşmayan muamele yasağının ihlal edildiğine ilişkin tezin kabul edilebilir olduğuna, – Anayasa’nın 17. Unsuru’nun üçüncü fıkrasında teminat altına alınan insan haysiyetiyle bağdaşmayan muamele yasağının maddi ve yol boyutlarının ihlal edildiğine, – İnsan haysiyetiyle bağdaşmayan muamele yasağının adap boyutunun ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden soruşturma yapılmak üzere kararın bir örneğinin İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderilmesine, – Müracaatçılara net 87 bin 750, TL manevi tazminatın ortaklaşa ödenmesine, – Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığı’na gönderilmesine 6 Ekim 2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.