BM Genel Kurulu izlenimleri (2): Trump’tan İran’a tehdit; Türkiye, Ürdün ve Katar’dan İsrail’e kınama

New York’ta devam eden Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’ndaki ikinci günde dünya liderleri podyuma çıkıp barış mesajları verirken ev sahibi ABD Başkanı Donald Trump’ın yaptığı konuşmasında İran’ı yine tehdit etmesi güne damga vurdu.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres’in ayakta alkışlanan duygusal veda konuşmasının ardından Trump’ın İsrail ile ortaklaşa saldırdığı İran’ı “yok etsem mi etmesem mi karar veremiyorum” şeklindeki sözleri dikkat çekti. Sonrarasında konuşan dünya liderleri bu ültimatomu görmezden gelmiş görünürken çatışmanın uzun vadeli zararlarına dikkat çektiler.

Trump’tan sonra söz alan ABD müttefiki ve Amerikan üslerinin bulunduğu ülkelerden Ürdün’ün lideri Kral II. Abdullah, konuşmasında dünya ticaretini ve ulaşımı alt üst eden, petrol fiyatlarını yukarı çeken ve bölgede güvenliği tehlikeye atan İran savaşına doğrudan atıfta bulunmak yerine İsrail’in Gazze’de yaptığı kıyıma odaklandı.

Abdullah, “Gözümüzün önündeki şiddeti bile eleştiremiyorsak bu çatışmanın bitmesini nasıl bekleyebiliriz ki?” diye sordu.

İran-ABD arasındaki çatışmanın sonuçları için ise “Eğer bölgemizdeki bu çatışmanın orasıyla sınırlı kalacağından kimsenin şüphesi varsa Mumbai’den Minnesota’ya sıradan ailelerin ısınma ve yiyecek faturalarına baksınlar” dedi.

Abdullah’tan sonra Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan Genel Kurul’a hitap etti. Savaş ikliminin sona ermesi gerektiğini söyleyen Erdoğan, “Bu çatışmaları ve çarpışmaları komşu bölgelere yaymaya yönelik her türlü tehlikeli girişimin hiç kimsenin çıkarına hizmet etmediğini kuvvetle vurguluyorum,” dedi.

Tüm ülkeleri Filistin devletini tanımaya çağıran Erdoğan, “Bir baba, bir dede olarak Gazze’yi dünyanın en büyük çocuk kabristanına ve temerküz kampına çeviren” İsrail’i sert bir dille kınadı. Bu sırada İsrail delegasyonunun Genel Kurul’dan çıktığı görüldü.

Gün içinde Genel Kurul’da konuşma yapan bir başka isim ise haziranda ABD ve İran arasında yapılan ancak daha sonra bozulan ateşkese arabuluculuk eden Katar Emiri Şeyh Tamim bin Hamad Al Thani oldu.

“Barışçıl bir diplomatik çözüm ki bizce hem olası ve hem de realist bir düşünce bu, kaçırılmayacak bir fırsattır” diye konuştu.

Yıllar süren ayak diretmelerin, yanlış ve gerçeklikten uzak politikaların bir sonucu olarak gördüğü İsrail-Filistin çatışmasının nedeninin de bölgede topluca güven yaratacak tedbirlerin olmaması olduğunu ileri sürdü.

İran Cumhurbaşkanı Masoud Pezeşkiyan’ın çarşamba günü Genel Kurul’a hitap etmesi ve Trump’ın tehditlerine yanıt vermesi bekleniyor.