BM’den Taliban’a kadınlara eşit muamele çağrısı

BM Güvenlik Kurulu Afganistan’daki Taliban idaresini bayanlara yönelik tüm kısıtlayıcı önlemleri hızla geri almaya çağıran ve Afgan bayanların BM için çalışmasını yasaklamasını kınayan bir karar kabul etti.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu (BMGK), Taliban yönetimi tarafından ülkedeki bayanlara getirilen tüm kısıtlayıcı önlemler ile  yasakların  “insan hakları ve insani unsurlara zarar verdiğini” bildirerek, 15 üyenin oy birliği ile Taliban’a “Kadınların ve kız çocuklarının insan hakları ve temel özgürlüklerden yararlanmalarını kısıtlayan uygulama ve siyasetlerden hızla geri dönmesi” davetinde bulundu.

Kararda eğitime erişim, istihdam, hareket özgürlüğü ve “kadının kamu hayatına tam, eşit ve manalı katılımına” atıf yapıldı.

Konsey tüm devletleri ve kuruluşları “bu siyaset ve uygulamaların hemen bilakis çevrilmesini teşvik için” bütün tesirlerini kullanmaya davet etti. BMGK ayrıyeten, Afganistan’daki  “vahim ekonomik ve insani durumun” altını çizerek, Birleşmiş Milletler’in (BM) tertiplerinin Afganistan misyonunun “varlığının kritik önemde” olduğunu belirtti.

“Dünya sessiz kalmayacak”

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) BM Elçisi Lana Zaki Nuseybe, “Afganistan’daki bayanlar toplumdan silinirken dünya sessiz kalmayacak” tabirini kullandı..

Rusya BM Elçisi Vasily Nebenziya da kararı onaylamakla bir arada karar metnini eleştirerek, “Atılan adımların ve daha tezli bir yaklaşım ve metnin Batılı arkadaşlarımız tarafından engellenmesi nedeniyle hayal kırıklığına uğradık” dedi.

Nebenziya, Afganistan Merkez Bankası’nın Taliban 2021 yılı Ağustos ayında yönetimi devraldıktan sonra Amerika Birleşik Devletleri (ABD) tarafından dondurulan 7 milyar dolarına atıfla, “Eğer bu kadar ciddiyseniz neden ülkeden çaldığınız varlıkları hiçbir önkoşul olmadan geri vermiyorsunuz” dedi.

ABD Eylül ayında İsviçre’de bu paranın yarısını yönetmek için bir fon kurulduğunu duyurmuştu.

Taliban bayanların BM’de çalışmasını yasakladı

BM 4 Nisan’da Taliban’ın Afgan bayanların ülkedeki BM ofislerinde çalışmasını yasakladığını, geçen Aralık ayında da bayanların yerli ve uluslararası sivil toplum kuruluşlarında çalışmasına yasak getirdiğini duyurmuştu.

Bazı sivil toplum kuruluşları protesto için ülkedeki operasyonlarını durdurdu fakat bu 38 milyon Afganistanlı için durumu daha da zorlaştırıyor. Yardım kuruluşlarına göre Afganistan’da nüfusun yarısı açlıkla mücadele ediyor.

Taliban, Afgan bayanların ülkedeki BM ofislerinde çalışmasını yasaklamadan önce yapılan ve günlerce süren görüşmelerde sağlık yardımı alanında çalışan bayanların kararnameden muaf tutulması sağlanmıştı.

Taliban’ın kararı Batı’da tepkiyle karşılanmış ve BM’nin de ülkedeki faaliyetlerini 5 Mayıs’a kadar gözden geçirme sürecine girmesine neden olmuştu.

Doha’da Afganistan toplantısı

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres gelecek hafta Doha’da birtakım ülkelerin temsilcileriyle bir toplantı düzenleyerek “Afganistan’daki durumun kalıcı bir şekilde ilerlemesi için ortak maksatlar doğrultusunda uluslararası angajmanı yeniden canlandırmayı” hedefliyor.

Taliban Ağustos 2021’de iktidara geldikten sonra ülkede yönetim anlayışı İslam’ın katı yorumuna geri döndü. Afgan bayanlarına yönelik olarak  yüksek öğrenim  görmelerinin ve devlet dairelerinde çalışmalarının yasaklanmasıi birçok kısıtlama getirdi. 

Güvenlik Kurulu’nun kararı uluslararası hukuka göre bağlayıcı olmasına karşın Taliban’ın rotasını değiştirmesi muhtemel görülmüyor.

AFP,dpa / SSB,ET

DW Türkçe’ye nasıl sansürsüz ulaşabilirim?