Britanya’da iktidar partisi yerel seçimlerde 467 sandalye kaybetti

İngiltere, Galler ve İskoçya’da yapılan yerel idareler seçimlerinde iktidardaki Muhafazakar Parti, 460’tan fazla belediye meclis üyeliği ve 12 belediyede denetimi kaybederken, Kuzey İrlanda’daki parlamento seçimlerini ise İngiltere’den ayrılığı savunan Sinn Fein önde götürüyor.

İngiltere, Galler ve İskoçya’daki toplam 200 belediyeden 196’sının sonucu belirlendi.

Buna göre, Başbakan Boris Johnson’ın lideri olduğu Muhafazakar Parti, belediye meclislerinde İngiltere’de 338, Galler’de 67 ve İskoçya’da 62 sandalye kaybetti. Partinin denetimi kaybettiği belediye sayısı ise 12 oldu.

Muhafazakarlar, İskoçya’da ise bağımsızlık yanlısı İskoç Ulusal Partisi (SNP) ve Emekçi Partisi’nin akabinde geldi. Muhafazakar Parti’nin bölgede üçüncülüğe düşmesi, bağımsızlık referandumu isteyen SNP’nin elini güçlendirdi.

Personel Partisi’nin başarısı sınırlı oldu

Ana muhalefetteki Personel Partisi’nin sandalye sayısı İngiltere’de 51, İskoçya’da 20 ve Galler’de 58 arttı. Parti, Muhafazakarların Londra’daki kalelerinden Wandsworth ve Westminster dahil 6 yeni belediyede denetimi elde etti.

Artan hayat pahalılığı ve Başbakan Boris Johnson’ın para cezası aldığı Başbakanlıkta pandemi kısıtlamalarının ihlal edildiği partilere karşın Emekçi Partisi’nin muvaffakiyetinin sınırlı olması dikkati çekti.

BBC, sayımın tamamlanmasıyla Emekçi Partisi’nin oyların yüzde 35’ini, Muhafazakarların ise yüzde 30’unu alacağının tahmin edildiğini duyurdu.

Sky News, mevcut sonuçlar dikkate alındığında bir sonraki genel seçimde Muhafazakar Parti’nin iktidarı kaybedeceği öngörüsünde bulundu.

Seçimde beklenmedik çıkışı, Liberal Demokratlar yaptı. 5 yeni belediye kazanan Liberal Demokratların elde ettiği yeni sandalyelerin sayısı da 222 oldu.

Böylece iktidar partisi yerel seçimlerde 467 sandalye kaybetti.

“Zor bir gece”

Başbakan Boris Johnson, partisinin kimi yerlerde “zor bir gece” geçirdiğini, fakat sonuçların genel olarak karışık olduğunu ileri sürdü.

Emekçi Partisi lideri Keir Starmer , partisinin bir sonraki genel seçimleri kazanma yolunda olduğunu öne sürdü.

Fakat sonuçların açıklandığı sıralarda polis, Starmer’ın geçen yıl bir etkinlik sırasında Kovid-19 kurallarını ihlal edip etmediğine ilişkin soruşturma başlattığını açıkladı. Bu durum, Starmer’ın iktidar partisi karşısındaki sınırlı da olsa muvaffakiyetini gölgede bıraktı.

Liberal Demokrat Lideri Ed Davey ise sonuçların partisinin mukadderatı için bir “dönüm noktası” olacağını söyledi.

İktidar partisinde liderlik uğraşı başlayabilir

Muhafazakarların son 10 yıldaki en berbat ikinci büyük başarısızlığı olarak kayda geçen seçimlerin, esasen koltuğu tehlikede olan Johnson’ı daha da köşeye sıkıştırması bekleniyor.

Personel Partisi’nin yüzde 5 gerisine düşen ve bir sonraki seçimde iktidarı kaybetme riski bulunan partinin milletvekillerinin bir liderlik çabası başlatabileceği bedellendiriliyor.

Koltuğunu kaptıran Carlisle Belediye Meclisi Başkanı, BBC’ye yaptığı açıklamada, sonuçların yalnızca Başbakanlıktaki partilerden kaynaklanmadığını ifade ederek, “Esasen, insanların artık Başbakan’ın gerçeği söyleyeceğine dair bir güveni olduğunu sanmıyorum.” dedi.

Muhafazakar Parti’nin 4 sandalye kaybettiği Portsmouth Belediyesindeki Muhafazakarların lideri Simon Bosher, Johnson’ın “aynaya iyi ve güçlü bir şekilde bakması” gerektiğini belirterek, hükümette olanların bedellerini koltuklarını kaybedenlerin ödediğini söyledi.

Muhafazakar Parti milletvekili Roger Gale, Ukrayna’daki duruma karşın Johnson’ın gitme vaktinin geldiğini kaydetti.

Diğer bir vekil David Simmonds da, Başbakanlıktaki partilerin “bir numaralı sorun” olduğunu söyledi. Bu sorunun ömür maliyeti gibi mevzuların çok ötesinde olduğunu savunan Simmonds, “Burada bir mesaj olduğu çok açık, insanlar oylarını birçok farklı partiye yönlendirdi. Partime ve hükümete, bir değişiklik olması gerektiğini söyleyen bir mesaj gönderiyorlar.” dedi.

Kuzey İrlanda’da ayrılıkçılar önde

Kuzey İrlanda’da yapılan parlamento seçimlerini ise, İngiltere’den ayrılığı savunan Sinn Fein önde götürüyor.

Sky News tarafından yayımlanan verilere göre, Sinn Fein oyların yüzde 29’unu alırken, İngiltere ile birlik yanlısı Demokratik Birlik Partisi (DUP) yüzde 21’de kaldı.

Bu sonuçla bölgenin 100 yıllık tarihinde ilk defa İrlanda milliyetçisi bir parti, seçimde ilk sırayı alarak Başbakan çıkarma talihini elde etti. Lakin Kuzey İrlanda’ya özel yetki paylaşımı muahedesine göre, iki tarafın bölgeyi birlikte yönetmesi gerekiyor.

DUP, Sinn Fein’in Kuzey İrlanda’daki lideri Michelle O’Neill’in başbakan olması durumunda başbakan yardımcılığı için herhangi bir isim önermeyeceğini duyurdu.

İki tarafın, Brexit’in kesimi olan ve bölgeyi Birleşik Krallık’ın geri kalanından farklı olarak AB ile Gümrük Birliği içinde tutan Kuzey İrlanda Protokolü konusundaki görüş ayrılıkları da dikkate alındığında mümkün bir yönetim krizinin, daha derin uyuşmazlıklara yol açmasından tasa ediliyor.

İrlanda Cumhuriyet Ordusu’nun (IRA) siyasi kanadı olarak bedellendirilen Sinn Fein, İngiltere’den ayrılarak AB üyesi İrlanda Cumhuriyeti ile birleşilmesini savunuyor. Partinin Başbakanlığı ele geçirmesinin, İrlanda birliği konusunda bir referandum mümkünlüğünü artıracağı bedellendiriliyor.

O’Neill de Sky News’e yaptığı açıklamada, mümkün referanduma ilişkin tartışmaların sonuçlardan bağımsız olarak devam edeceğini söyledi.