CHP’li Ağbaba: Vergi dilimine giren taban fiyatlı gelir kaybına uğruyor

CHP Genel Başkan Yardımcısı Veli Ağbaba, minimum fiyatın yüzde 27’lik vergi dilimine girmesinin gelir kaybına yol açtığını ve bu dilimin yükseltilmesi gerektiğini ifade ederek, “Vergi dilimleri arasındaki eşik değer oranı daraldıkça, taban ücretliler (ek ödeme aldıklarında) ve taban fiyatın derhal üzerinde ücret alanlar daha erken ve daha yüksek vergi dilimine girerek gelir kaybına uğruyor… Gelir vergisi dilimleri yeniden güncellenmez ise ücret artışının çok önemli bir kısmı, taban ücret de dahil olmak üzere vergiye gidecek” dedi.

Veli Ağbaba, minimum fiyatta bu yıl iki defa artış yapılması nedeniyle işçilerin yüzde 27’lik vergi dilimine girmeye başladığını ve bunun işçilerin gelirlerinde kesintiye yol açtığını açıkladı. Ağbaba, hususa ilişkin bugün yaptığı yazılı açıklamada şunları kaydetti:

“Yılın ilk 6 ayı için belirlenen brüt 5 bin 4 lira taban ücret, ilk 6 ay için toplamda 30 bin 24 liraya denk gelirken temmuz ayında 6 bin 471 lira olarak belirlenen brüt minimum ücret, yılın geri kalan 6 ayı için toplamda 38 bin 826 liraya denk gelmektedir. Bu durumda bu yıl için yıllık brüt taban ücret 68 bin 850 liraya denk gelmektedir.

2022 yılı için belirlenen vergi dilimine göre, üçüncü dilim yüzde 27’lik vergi kesintisi 70 bin liradan başlamaktadır. Bu durumda yıllık brüt taban ücret ile üçüncü dilim vergi dilimi meblağı arasında yalnızca bin 150 liralık bir fark oluşmuş oluyor. Bu durumdan kaynaklı olarak yeni bir sorun alanı doğmuş oluyor. Minimum ücretinüzerinden maaş alan bir çalışan, derhal yüzde 27’lik vergi dilimine girmiş oluyor. Ayrıyeten taban ücret üzerinden ücret alan bir çalışan fazla mesai, ikramiye vs. aynıi yan ödemeler aldığı takdirde çabucak yüzde 27’lik vergi dilimine girmiş oluyor. Yani bir diğer deyişle minimum fiyatlı, her ne kadar gelir vergisi dışında tutulmuş olsa da alacağı yan ödemeler ile esasen vergi dilimine girmiş oluyor ve fiyatından kesinti meydana geliyor.

“Vergi oranları fiilen yok hükmünde”

İlk iki dilim ve vergi oranları fiilen yok kararında, zira vergi dilimleri arasındaki eşik bedelleri çok düşük tutulmuştur. Taban fiyatın neredeyse yarısı kadar geliri olan bile ilk dilimden değil ikinci dilimden, direkt yüzde 20 oranından vergilendiriliyor. Bir diğer deyişle vergi dilimleri arasındaki eşik değer oranı daraldıkça, taban ücretliler (ek ödeme aldıklarında) ve minimum fiyatın çabucak üzerinde ücret alanlar daha erken ve daha yüksek vergi dilimine girerek gelir kaybına uğruyor.

Asgari ücret ile vergi dilimleri arasındaki makas daraldıkça çalışanlar daha erken ve daha yüksek vergi dilimlerine girmiş oluyor. Vergi dilimlerine uygulanan tarifenin sınırlı tutulması, düşük ücretlilerden daha fazla vergi alınmasının yolunu açmış oluyor. 2002 ve 2003 yıllarında ilk vergi dilimi tarifesi, minimum fiyatın 15-16 katı idi. AKP iktidarında vergi dilimi tarifeleri, taban ücret ve milli gelir artışından daha az artırıldı. Böylelikle 2022 yılında (temmuz ayı 6 bin 471 lira brüt minimum ücret) ilk vergi dilimi, taban fiyatın 4,95 katına gerilemiş durumda. Gelir vergisi dilimleri yeniden güncellenmez ise ücret artışının çok önemli bir kısmı, taban ücret de dahil olmak üzere vergiye gidecektir.”